Journals / Folklor/Edebiyat / 2016 / Cilt: 22 - Sayı: 88

Sovyet Dönemİ Yaşnamelerİnİn Muhteva Özellİkmlerİ (Türkmen, Azerbaycan ve Karakalp Ak Yaşnamelerİ Örneğİnde )

Pages
217–225
Publication Date
2016-11-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Böylece biçim olarak eski, muhtevaca yeniörnekler ortaya çıktı.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Yaş destanı veya yaşname başlığını taşıyan şiirler Türk halkları şiirinde derin gelenek vekökleri olan bir şiir şeklidir.
📊
Key Findings & Data:Yaşlar üzerine yazılan ve insan ömrünün değişik dönemlerini elealan yaşnamelerin ilk örneklerine Ahmed Yesevi şiirlerinde rastlıyoruz.
💡
Conclusion & Impact:Böylece biçim olarak eski, muhtevaca yeniörnekler ortaya çıktı.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türkmen · Azerbaycan · Karakalpak

Özet

Yaş destanı veya yaşname başlığını taşıyan şiirler Türk halkları şiirinde derin gelenek vekökleri olan bir şiir şeklidir. Yaşlar üzerine yazılan ve insan ömrünün değişik dönemlerini elealan yaşnamelerin ilk örneklerine Ahmed Yesevi şiirlerinde rastlıyoruz. XII-XIX. yüzyıllardabu tür şiirlerde insan hayatını özetlenmekle birlikte fani dünyanın geçici olması ve ahretdünyasına hazırlanma, iyi ameller sahibi olmaya özenme gibi konular işlenmiştir. Bu türüzerine Türk halklarının pek çok âşık ve şairi eser vermiş ve gelenek şeklini alarak insan ömrübu tür şiirlerde edebi felsefi yönleriyle işlenmiştir. XX. yüzyıla kadar devam eden bu gelenekSSCB kurulduktan sonra kaybolmaya başlamış ve Sovyet âşıkları aynı türde eser verselerde, muhtevaca yenilikler yapmak zorunda kalmışlardır. Bu bağlantıda Aşık Behmen, MollaMurt gibi aşıklar kendi şiirlerinde Sovyetlerin kurulmasını, toplumdaki değişimleri, sınıfsalmeseleleri işlemeye başladılar. Aşık şiirinin önemli şekillerinden olan yaşnameler de zamanlaiçerik değiştirdi. Yüzyıllarca süregelen gelenek, siyasal değişimlerle birlikte muhtevanın“yenilenmesi”ne neden oldu. Dönemin talebine uyarak eser veren aşıklar, biçimsel olarakgeleneği sürdürseler de, içeriksel bağlantıda yeni konulara yer vermeli oldular. >Böylece,SSCB döneminde yazılmış yaşnameler de dini özelliklerden “arındırııldı”, bunun yerineSovyetler, Komünizm, Bolşevikler övüldü. Böylece biçim olarak eski, muhtevaca yeniörnekler ortaya çıktı.

🔖

Cite This Article

MEMMEDOVA-KEKEÇ, E. (2016). Sovyet Dönemİ Yaşnamelerİnİn Muhteva Özellİkmlerİ (Türkmen, Azerbaycan ve Karakalp Ak Yaşnamelerİ Örneğİnde ). Folklor/Edebiyat, Cilt: 22 - Sayı: 88, 217–225. https://ajindex.com/articles/60021

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (4)

  1. Aşıq, Bəhmən (2005) “Vücudnamə”. Azərbaycan aşıq şerindən seçmələr: 2 cilddə /tərt. ed. Ə. Axundov, İ. Abbaslı, H. İsmayılov, II cild, Bakı: Şərq-Qərb.“Konıratbay Təriypi” (1980). Karakalpak folklorı. Köp tomluk. V tom, Karakalpak xalık kosıkları xəm salt jırları. Özbekistan İlimler Akademiyası Karakalpakistan Filialı N.Dəykaraev atındağı Tariyx, Til Xəm Ədebiyat İnstitutu, “Karakalpakistan” Baspası, NÖKİS, s. 269-270
  2. Kaya, Doğan (2004). Yaşnameler. Ankara:
  3. Akçağ Yayınları.
  4. Mollamurt (1941). Saylanan Goşgılar. (Çapa tayyarlan: B.Kerbabaev, Redaktorlar: A.Tayımov ve B.Garrıyev). Aşgabat: Türkmendövletneşir. Sovyet Yazarlar Birliği”, Erişim Tarihi: 22.11.2014 “ “Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti”, Erişim Tarihi: 22.11.2014