Journals / İnsan ve İnsan / 2019 / Cilt: 6 - Sayı: 19

Did Ottoman Waqfs have a Juristic Personality?

Osmanlı Vakıflarının Tüzel Kişiliği Var mıydı?

Pages
9–31
Publication Date
2019-01-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The study also addresses the theoretical relationship between the juristic personality of waqfs and economic development

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The concept and institution of juristic personality is inherently owned by Western European Law.
📊
Key Findings & Data:Because, none of “mazbut waqfs” have own organ, and are administrated by Ministry of Awqaf.
💡
Conclusion & Impact:The study also addresses the theoretical relationship between the juristic personality of waqfs and economic development
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Vakıf hukuku · Tüzel kişilik · Özerklik

Abstract

The concept and institution of juristic personality is inherently owned by Western European Law. The juristic personality of the Islamic and Ottoman waqfs is not adequately examined in the literature. In this study, according to the Islamic Law, it is accepted that Ottoman waqfs have a juristic personality in general, taking into account the criteria such as managing waqfs according to their waqfiyyas, managing them with their own revenueexpenses, being a defendant-plaintiff and a debtor-creditor, and possessing assets. However, the juristic personality of the Ottoman waqfs is, in fact, weaker than the similar ones in Europe, due to strict control or direct intervention of the state in the waqf administration. Besides these, while the juristic personality of the waqfs are discussed, it is necessary to consider the types of the waqfs. For instance, de facto juristic personality of the sultanic waqfs and large waqfs are weaker than the juristic personality of small waqfs and family waqfs. In addition, “mülhak waqfs” have a juristic personality, but “mazbut waqfs” not. Because, none of “mazbut waqfs” have own organ, and are administrated by Ministry of Awqaf. The study also addresses the theoretical relationship between the juristic personality of waqfs and economic development

Özet

Tüzel kişilik kavramı ve kurumu özü itibariyle Batı Avrupa Hukuku’na aittir. İslam ve Osmanlı vakıflarının tüzel kişiliği ise literatürde yeterince irdelenmiş değildir. Bu çalışmada, vakıfların vakfiyelerine göre yönetilmesi, mütevellileri yoluyla kendi gelir-giderlerini idare etmesi, davalı ve davacı olabilmesi, malvarlığına sahip olması, borçlu ve alacaklı olabilmesi gibi kriterler dikkate alınarak; genel anlamda Osmanlı vakıflarının, İslam Hukuku’na göre, tüzel kişiliğe sahip olduğu kabul edilmiştir. Ancak Osmanlı vakıflarının tüzel kişilikleri, devletin sıkı denetimi veya doğrudan yönetime müdahalesi sebebiyle, fiiliyatta Avrupa’daki muadillerine nazaran zayıf kalmaktadır. Bunların yanında, vakıfların tüzel kişilikleri tartışılırken vakıf türlerinin göz önüne alınması gerekir. Bilhassa bu konuya yoğunlaşan çalışmada, sultan vakıfları ile büyük çaplı vakıfların de facto tüzel kişiliklerinin, küçük çaplı vakıflar ile aile vakıflarının tüzel kişiliklerine kıyasla daha zayıf olduğu sonucuna varılmıştır. Mülhak vakıfların tüzel kişiliğinin olduğu; mütevellileri olmayan ve doğrudan Evkaf Nezareti tarafından yönetilen mazbut vakıfların ise tüzel kişiliklerinin olmadığı öne sürülmüştür. Ayrıca çalışmada, vakıfların tüzel kişiliği ile iktisadi gelişme arasındaki teorik ilişkiye değinilmiştir.

🔖

Cite This Article

AKKUŞ, Y. (2019). Did Ottoman Waqfs have a Juristic Personality?. İnsan ve İnsan, Cilt: 6 - Sayı: 19, 9–31. https://ajindex.com/articles/51986

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (14)

  1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) BOA, İE.SH 1/24, M. 1686; BOA, İE.EV 13/1581, M. 1686; BOA, İE.SH 2/180, M. 1719. Şer’iye/Kadı Sicilleri İstanbul Kadı Sicilleri. Üsküdar Mahkemesi. 5 Numaralı Sicil (H. 930-936/M.1524-1530).
  2. Edit., Coşkun Yılmaz. İstanbul: İSAM Yayınları, 2010. İstanbul Kadı Sicilleri. Üsküdar Mahkemesi. 84 Numaralı Sicil (H. 999-1000/M. 1590-1591).
  3. Edit., Coşkun Yılmaz, İstanbul: İSAM Yayınları, 2010. İstanbul Kadı Sicilleri. Rumeli Sadareti Mahkemesi. 21 Numaralı Sicil (H. 1002-1003/M.1594-1595).
  4. Edit., Coşkun Yılmaz, İstanbul: İSAM Yayınları, 2011. İstanbul Kadı Sicilleri. İstanbul Mahkemesi. 3 Numaralı Sicil (H. 1027/M. 1618). Edit., Coşkun Yılmaz, İstanbul: İSAM Yayınları, 2010. İstanbul Kadı Sicilleri. Galata Mahkemesi. 90 Numaralı Sicil (H. 1073-1074/M. 1663). Edit., Coşkun Yılmaz. İstanbul: İSAM Yayınları, 2012. İstanbul Kadı Sicilleri. Eyüb Mahkemesi (Havâss-ı Refîa). 90 Numaralı Sicil (H. 1090-1091/M. 1679-1680).
  5. Edit., Coşkun Yılmaz. İstanbul: İSAM Yayınları, 2010. İstanbul Kadı Sicilleri. Bâb Mahkemesi. 54 Numaralı Sicil (H. 1102/M. 1691). Edit., Coşkun Yılmaz. İstanbul: İSAM Yayınları, 2011.
  6. Diğer Kaynaklar Akgündüz, Ahmet. İslâm Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayını, 1988.
  7. Alkan, Mustafa. “Türk Tarihi Araştırmaları Açısından Vakıf Kayıtlar Arşivi”. Vakıflar Dergisi. 30 (2007): 1-34.
  8. Barkan, Ömer Lûtfi. “Şehirlerin Teşekkül ve İnkişafı Tarihi Bakımından: Osmanlı İmparatorluğunda İmaret Sitelerinin Kuruluş ve İşleyiş Tarzına Ait Araştırmalar”. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası. 23/1-2 (1963): 239-296.
  9. Cansel, Erol. “Vakıf, Kuruluşu, İşleyişi ve Amacı”. Vakıflar Dergisi. 20 (1988): 321-327.
  10. Çizakça, Murat. “Gerçekten de Suçlu Şeriat mıydı?”. Erişim 10 Haziran 2018. https://www.academia.edu/4588011/Gercekten_de_Suclu_Seriat_miydi, 1-25.
  11. Çizakça, Murat. “Waqf and Reforming the Higher Education”. Paper to be Submited at the Higher Education Forum–Waqf Revival, Malaysia, Kuala Lumpur, 22.02.2018. Erişim 5 Haziran 2018. https://www.academia.edu/35870638/Waqf_and_Reforming_the_Higher_Education. 1-6.
  12. Çizakça, Murat. “Review of The Long Divergence: How Islamic Law Held Back the Middle East by Timur Kuran”. Review of Middle East Studies. 45/1 (2011): 117-119.
  13. Deguilhem, Randi. The Encyclopedia of Islam. 2nd Edition. “Wakf, In the Ottoman Empire to 1914”. XI. Leiden: Brill, 2002, 87-92.
  14. Eren, Fikret. “Osmanlı Dönemi Vakıfları”. V. Vakıf Haftası Kitabı içerisinde. Ankara: Vakıfl