Journals / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2013 / Cilt: 0 - Sayı: 10

Nazire in Turkish Poetry

Türk Şiirinde Nazire

Pages
359–424
Publication Date
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

After that, many mecmuas are formed by the people who are interested in poetry.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Nazire is the common name of the poetries that are written in the same subject, meter and ryhme to an another poetry.
📊
Key Findings & Data:It occured in Arabic and Persian literatures in 12th century.
💡
Conclusion & Impact:After that, many mecmuas are formed by the people who are interested in poetry.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Nazire is the common name of the poetries that are written in the same subject, meter and ryhme to an another poetry. Nazire is mentioned to be existed in Cahiliyye period but it first appeared in the prophet Mohammed's time. It occured in Arabic and Persian literatures in 12th century. First samples of Turkish literature are written by Hakim Süleyman Ata to his master, Ahmed-i Yesevi's poems. It set an example to the literature developing in Anatolia and Yunus Emre wrote nazires to Ahmed-i Yesevi's poems. Later, Ahmedi and Nesimi wrote nazires to Yunus Emre's poems. Starting with these poets, in 15th century, nazire writing affected other poets in Fatih's period. Especially, to Necati's poems are written nazires by many other poets both in his time and after his time. This continued for centuries up until today. Also, in Egypt and Chagatay regions, nazires are written by some leading poets. Nazire not only helped the improvement of many young poets but also it enabled the formation of the works that these poems are in. It is seen with the Mecmuatu'nNazair as from the 15th century. Mecmau'n-Nezair, Camiü'n-Nezair, Pervane Bey Mecmuasi followed it. Metaliü'n-Nezair is written in 17th century. After that, many mecmuas are formed by the people who are interested in poetry.

Özet

Nazire, bir şiire başka bir şairin aynı konu ve vezin, kafiye veya redifle yazılan şiirlerin genel adıdır. Cahiliye devrinde varlığından bahsedilen nazire, ilk defa peygamberimiz zamanında ortaya çıkmıştır. Fars ve Türk edebiyatlarında ise XII. yüzyılda görülmeye başlanmıştır. Türk edebiyatında ilk örnekleri Ahmed-i Yesevînin şiirlerine öğrencisi Hakim Süleyman Ata tarafından yazılarak ortaya konmuştur. Anadoluda XIII. yüzyıldan sonra gelişen Türk edebiyatı için bu bir örnek olmuş ve Yunus Emre de Ahmed-i Yesevînin şiirlerine nazireler yazmıştır. Daha sonra gelen şairlerden Ahmedî ve Nesîmî Yunusun şiirlerine nazireler yazarlar. Bu şairlerden başlayarak XV. yüzyılda devam eden nazirecilik Fatih devri şairlerini de etkilemiştir. Özelikle Necâtînin şiirleri zamanında ve daha sonraları pek çok şair tarafından tanzir edilmiştir. Bu durum asırlar aşırı bir şekilde zamanımıza kadar gelmiştir. Ayrıca Mısır ve Çağatay bölgelerinde de önde gelen bazı şairler tarafından nazire şiirler de yazılmıştır. Nazire Türk şiirinde pek çok şairin yetişmesini sağladığı gibi bu şiirlerin yer aldığı eserlerin de ortaya çıkmasına yol açmıştır. Böylece nazire mecmuaları Mecmûatün-Nazâir adlı eserle XV. yüzyıldan itibaren görülmeye başlanmıştır. Bunu XVI. yüzyılda yazılan Mecmaün-Nezâir, CâimünNezâir, Pervane Bey Mecmuası takip etmiştir. XVII. yüzyılda ise Metâliün-Nezâirin yazıldığını görüyoruz. Bundan sonra ise şiir meraklıları tarafından pek çok mecmua ortaya konmuştur.

🔖

Cite This Article

YAVUZ, K. (2022). Nazire in Turkish Poetry. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 10, 359–424. https://ajindex.com/articles/489857

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (23)

  1. Akdoğan, Yaşar (1979), Ahmedî Divanı ve Dil Hususiyetleri, Basılmamış Doktora Tezi, İ.Ü.Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi, nu. 2054, İstanbul: c.II. Akdoğan, Yaşar (1988), Ahmedî Dîvânından Seçmeler, Ankara:
  2. KTB Yay. Arslan, Mustafa (2009), “Necâtî Etkisinin Tespitinde Nazireciliğin Rolü ve Muhyî’nin Necatî’ye Yazdığı Nazireler”; Kocaeli Üniversitesi, I. Uluslar arası Türk Dili ve Edebiyatı Sempozyumu, 15-17 Nisan 2009 / 121-131.
  3. Ayan, Hüseyin(1969),
  4. Şeyhoğlu Mustafa, Hurşîd-nâme, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
  5. Ayan, Hüseyin (1990), Nesîmî Divanı, Ankara:
  6. Akçağ Yayınevi.
  7. Banarlı, Nihad Sâmi (1971), Resimli Türk Edebiyatı Tarihi İstanbul: MEB Yayınları, c.1. Bayak, Cemal (1998), Sehâbî Divanı ve Konu İndeksi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul.
  8. Bayram, Yavuz (2009),
  9. Sultan II. Bayezid Divanı, Amasya. Canpolat, Mustafa (1982),
  10. Ömer bin Mezid, Mecmuatü’n-Nezâir, Ankara:
  11. TDK Yayınları.
  12. Cavanşir, Babek - N. Necef, Ekber (2006), Şah İsmail Hatâ’î Külliyatı, İstanbul.
  13. Cengiz, Halil Erdoğan(1986), “Divan Şiirinde Musammatlar”, Türk Dili, Türk Şiiri Özel Sayısı II, sayı 415-416-417 Temmuz-Ağustos-Eylül, s. 291- 427. Çelebioğlu, Amil (1999), Türk Edebiyatında Mesnevi (16. Yüzyıla Kadar), İstanbul:
  14. Kitabevi.
  15. Çeltik, Halil (2007), “Ümmî Şair Enverî’nin Bir Gazeline Nazireler”, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Özel Sayı, Ankara:
  16. Gazi Üniversitesi Yay. Çiçekler, Mustafa (2006), “ Nazire”, DİA, İstanbul: Türkiye Diyanetİşleri Vakfı Yay., 32/457. Doğan, Muhammed Nur (2002), Şeyh Gâlib, Hüsn ü Aşk, İstanbul:
  17. Ötüken Yayınevi.
  18. Doğan, Muhammed Nur (2004),
  19. Fatih Divanı ve Şerhi, İstanbul.
  20. Durmuş, İsmail (2006), “ Nazire”, DİA, İstanbul: Türkiye Diyanetİşleri Vakfı Yay., 32/455 vd. Eraslan, Kemal (1991), Ahmed-i Yesevî, Dîvân-ı Hikmet, Seçmeler, Ankara: Kültür Bakanlığı 1000 Temel eser: Ersoylu, Halil (1989), Cem Sultân’ın Türkçe Dîvânı, Ankara: TDK Yayınları. Faruk Timurtaş; Osmanlı Türkçesi Metinleri II, İstanbul 1974, s. 532. Fuzûlî (1286), Külliyât-ı Divan, İstanbul: Tasvir-i Efkâr Matbaası. Genç, İlhan (1998), Hoca Neş’et, Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanının Tenkitli Metni, İzmir.
  21. Gölpınarlı, Abdülbâki (1985), Fuzûlî Dîvânı, İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
  22. Göre, Zehra (2009), “Kerem Kasidelerine Dair”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Erzurum:Atatürk Üniversitesi Yay., S. 39/ 919-957.
  23. Gürol, Ayşe (1994), Vak‘anüvis Mehmed Pertev Efendi ve Divanı I, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilim