Journals / Atatürk Dergisi / 2005 / Cilt: 4 - Sayı: 3

The Demographic Structure of Kırkuk

Kerkük'ün Nüfus Yapısı

Pages
77–101
Publication Date
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Neither Arabs nor Kurds have ever constituted the majority in Kirkuk throughout the history.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Kirkuk region has been the center of attraction for the Turks coming from Central Asia as of Abbasid period and even before Islam and the conguest of Anatolia for its abundant resources along with its importance as being located on historical cross-roads.
📊
Key Findings & Data:Kirkuk was occupied by Tuğrul Bey, the Great Seljuk Khakan, in 1055, and became an Ottoman territory in 1517.
💡
Conclusion & Impact:Neither Arabs nor Kurds have ever constituted the majority in Kirkuk throughout the history.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

The Kirkuk region has been the center of attraction for the Turks coming from Central Asia as of Abbasid period and even before Islam and the conguest of Anatolia for its abundant resources along with its importance as being located on historical cross-roads. Kirkuk was occupied by Tuğrul Bey, the Great Seljuk Khakan, in 1055, and became an Ottoman territory in 1517. The first official census in the Kirkuk Sanjak, which is composed of Kirkuk, Dakuk and Nilkaz districts and situated in the east of "Cezire" region between Tigris and Euphrates in Northern Iraq, was made in 1560's within the period of Suleiman the Magnificient (1520-1566). No other census based on nationality has been carried out until 1920 in Kirkuk, where Turks formed 90 % of the population, but only some records relying on religious faith have been witnessed. The Turkish dominated demographic structure of the region, being regarded as a threat, has been incomprehensively subjected first to Arabization then to Kurdization by the Iraqi governments as well as by the English by various deceitful policies. According to a census held in 1920, Turks constituted the 50 % of the population in the regions left to Iraq by the Lausanne Treaty. Moreover, this ratio reached to 90 % in the city of Kirkuk. Even after the seperation of the Iraqi Turkomans from Türkiye, they have preserved and maintained their Turkish identities despite the prevailing oppressions and massacres. Neither Arabs nor Kurds have ever constituted the majority in Kirkuk throughout the history.

Özet

Kerkük Bölgesi; tarihi bir yol olmasının yanında, sahip olduğu yeraltı kaynakları ve mümbit toprakları nedeniyle, İslamiyet'ten ve Anadolu'nun fethinden önce Türklerin ilgisini çekmiş ve Orta Asya'dan gelerek özellikle Abbasi döneminden itibaren yoğun olarak bu bölgelere yerleşmişlerdir. Kerkük, 1055 yılında Büyük Selçuklu Hakanı Tuğrul Bey tarafından ele geçirilmiş, 1517 yılında da Osmanlı topraklarına katılmıştır. 1560'lı yıllarda, Kuzey Irak bölgesinde Dicle ve Fırat nehirleri arasında kalan "Cezire" bölgesinin doğusunda yer alan Kerkük, Dakuk ve Nilkaz nahiyelerinden meydana gelen Kerkük Sancağında ilk resmi nüfus sayımı, Kanuni Sultan Süleyman döneminde (1520-1566) yapılmıştır. %90'ı Türklerden oluşan Kerkük'te 1920 yılına kadar milliyet esasına dayalı başka bir nüfus sayımı yapılmamış, dini inançlara göre tutulan kayıtlara rastlanılmıştır. Bölgenin Türk çoğunluklu demografik yapısı; anlaşılmaz bir biçimde başta İngilizler, müteakiben Irak yönetimleri tarafından, potansiyel tehlike görülüp çeşitli hilelerle değiştirilerek, önceleri Araplaştırma daha sonra Kürtleştirme politikaları ile karşı karşıya kalmıştır. Lozan Antlaşması sonrası Irak'a bırakılan Kerkük bölgesinin, 1920 yılında yapılan nüfus sayımında %50'si Türk idi. Bu oran Kerkük şehrinde ise % 90'ı bulmakta idi. Irak Türkmenleri Türkiye'den koparıldıktan sonra, çeşitli baskılara ve katliamlara rağmen, Türklüklerini koruyabilmişlerdir. Tarihin hiçbir döneminde Kerkük'te, ne Araplar ne de Kürtler çoğunluğu sağlayabilmiştir.

🔖

Cite This Article

YALÇIN, E. (2022). The Demographic Structure of Kırkuk. Atatürk Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 3, 77–101. https://ajindex.com/articles/451291

References (22)

  1. 111 Numaralı Kerkük Livası Mufassal Tahrîr Defteri (Kanunî Devri), Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayını, Ankara, 2003. 1958-1959
  2. İngiliz Belgelerinde Irak I, E. Gen.Halil İbrahim Hüseyin Tercüme ve Yorumu, Hikme Matbaası, Bağdat, 2000.
  3. Al- Jamil, Seyyar, Liderler ve Efendiler, Osmanlı Paşalar ve Arap Kalkınmacılar (Arapça), Ehliya yayın ve Dağıtım, Amman-Ürdün, 1999.
  4. Alp, İlker, "Misak-ı Milli", Misak-ı Milli ve Türk Dış Politikasında Musul, Ankara,1998. Aydın; Mesut, Türkiye ve Irak Hududu Meselesi, Ankara, 2000.
  5. Batatu, Hana. Baasçılar ve Özgür Subaylar (Arapça), Arap Araştırmaları Yayınevi, Beyrut, 1992.
  6. Beyatlı, H. K., "Irak Türklerinin Tarih, Dil ve Kültürleri", Misak-ı Milli ve Türk Dış Politikasında Musul, Atatürk Araştırma Merkezi Yayını, Ankara, 1998. Birinci Dünya Harbi'nde Türk Harbi Irak - İran Cephesi (1914 - 1918), III/2, Genelkurmay ATASE Başkanlığı Yayını, Ankara, 2002.
  7. Çataltepe, Sipahi, "Irak Türkmenleri", Gündem, Strateji Grubu Haber Bülteni, Ankara, Ocak 1996.
  8. Çay, Abdulhaluk, "Batı Türklerin Tarihlerine Genel Bir Bakış", Irak Türkleri Sempozyumu Tebliğleri, Ankara, 1987.
  9. Demirbaş, Bülent, Musul Kerkük Olayı ve Osmanlı Devletinde Kuveyt Sorunu, Arba Yayını, İstanbul, 1995.
  10. Demirci, Nefı, Dünden Bugüne Kerkük, İstanbul, 1990.
  11. Dowal, David Mc, A Modern History Of The Kurds, 1. B.Tauris, New York, 1996.
  12. El-Kaysi, Abdülmecit Hasip, Yeni Irak'ın Siyasi Tarihinden Notlar- Asuriler(Arapça), Uluslar arası Ansiklopediler Merkezi, Londra, 1991. Encyclopedia Britannica (İngilizce), Volume 13, B. Amerika, 1965.
  13. Fromkin, David, Barışa Son Veren Barış, Modern Ortadoğu Nasıl Yaratıldı 1914-1918,
  14. Çev.Mehmet Harmancı, İstanbul, 1994 Genelkurmay ATASE Başkanlığının Stratejik Analizi, Mayıs 2004. Genelkurmay Başkanlığının "Türkmenler" Dokümanı, Eylül 2003.
  15. Genelkurmay İstihbarat Başkanlığı, Irak Türkleri (Türkmenler), Ocak 2004, s.3. Hasan-Şükür, Mazin -Soran, "Kerkük Kerkük," Stratejik Analiz, ASAM, Ankara, Mart 2004.
  16. Irak'taki Türkmen Varlığı, Harp Akademileri Komutanlığı Yayınları, İstanbul, 2000.
  17. Kayar, Mustafa, Türk Amerikan İlişkilerinde Irak Sorunu, IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul, 2003
  18. Köprülü, Ziyat. Irak'ta Türk Varlığı, Örnek Limited Şirketi, Ankara-1996.
  19. Longrigg, Stephen Hemsley, Irak 1900-1950,
  20. Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Tarih, Oxford Üniversitesi Matbaası, Londra, 1956
  21. Longrigg, Stephen Hemsley, Irak'ın Yeni Tarihinde Dörtyüzyıl, Tercüme:Cafer Hayyat, 1968,
  22. Al-Şerif Al-Radi Matbaası, İran. Marufoğlu, Sinan, Osmanlı Döne