AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn this respect, by examining these military cooperation texts through a systematic and comparative framework, the study aims to make an original contribution to the literature by evaluating them as the legal foundations of the institutional convergence emerging in security relations between Türkiye and the Turkic states.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
With the end of the Cold War, diplomatic relations were rapidly established between the Republic of Türkiye and the Turkic states that gained their independence. Shortly thereafter, cooperation was also established in military and security matters, as in many other fields. For the Turkic republics, cooperation with Türkiye was regarded as important in the processes of establishing national armed forces, developing military education systems, and enhancing technical and defense capacities. Türkiye, in line with its strategic objectives of strengthening its role in Central Asia, not only shared its military experience with these countries but also provided technical and financial assistance and adopted a policy aimed at developing security relations. In this respect, the agreements and protocols signed with the Turkic states in the fields of military cooperation, military education, security, and the defense industry played a decisive role in improving bilateral relations and strengthening mutual trust. This study examines the agreements, protocols, and memoranda signed by Türkiye with Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Uzbekistan, and Turkmenistan between 1992 and 2025 in the aforementioned fields. The study aims to identify the scope and content of these agreements and thereby reveal the development trajectory of military and security cooperation in the Turkic world. In this context, the study seeks to explain the training and advisory activities carried out by the Turkish Armed Forces for the armed forces of other countries, as well as the nature and legal basis of cooperation in the fields of security and the defense industry. Employing a qualitative analysis method, the study primarily relies on agreements and protocols published in the Official Gazette and the minutes of the Grand National Assembly of Türkiye Relevant scholarly works were also consulted. In this respect, by examining these military cooperation texts through a systematic and comparative framework, the study aims to make an original contribution to the literature by evaluating them as the legal foundations of the institutional convergence emerging in security relations between Türkiye and the Turkic states.
Özet
Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte bağımsızlıklarını kazanan Türk devletleri ile Türkiye Cumhuriyeti arasında kısa sürede diplomatik ilişkiler kurulmuş; pek çok alanda olduğu gibi askerî ve güvenlik konularında da iş birlikleri tesis edilmiştir. Türk Cumhuriyetleri açısından millî orduların teşkil edilmesi, askerî eğitim sistemlerinin geliştirilmesi, teknik ve savunma kapasitelerinin artırılmasında Türkiye ile yapılacak iş birliği önemli görülmüştür. Türkiye ise tarihî bağlara sahip olduğu Orta Asya coğrafyasında etkinlik sağlamaya yönelik stratejik hedefleri doğrultusunda askerî tecrübe paylaşımının yanı sıra bu ülkelere teknik ve mali destekler vermiş, güvenlik alanındaki ilişkileri geliştirme politikasını benimsemiştir. Nitekim Türk devletleriyle imzalanan askerî iş birliği, askerî eğitim, güvenlik ve savunma sanayii alanındaki anlaşma ve protokoller, ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve karşılıklı güvenin artırılmasında belirleyici rol oynamıştır. Bu çalışmada 1992-2025 yılları arasında Türkiye’nin Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan ile söz konusu alanlarda imzaladığı anlaşma, protokol ve mutabakat metinleri incelenmiştir. Araştırmanın amacı, anlaşma metinlerinin kapsam ve içeriklerini tespit etmek, böylece Türk dünyasında askerî ve güvenlik konularındaki iş birliğinin gelişim seyrini ortaya koymaktır. Bu bağlamda köklü bir birikime sahip olan Türk Silahlı Kuvvetlerinin diğer ülke ordularına sağladığı eğitim ve danışmanlık faaliyetleri ile güvenlik ve savunma sanayii alanındaki iş birliklerinin mahiyeti ve hukuki zemininin izah edilmesi hedeflenmiştir. Nitel analiz yöntemiyle ele alınan çalışmanın temel kaynaklarını, başta Resmî Gazete’de yayımlanan anlaşma ve protokol metinleri ile TBMM tutanakları oluşturmaktadır. Ayrıca konuya dair araştırma ve telif eserlerden de istifade edilmiştir. Bu yönüyle askerî iş birliği anlaşmalarını sistematik ve karşılaştırmalı bir çerçevede inceleyen çalışma; söz konusu metinleri, Türkiye ile Türk devletleri arasındaki güvenlik ilişkilerinde ortaya çıkan kurumsal yakınlaşmanın hukuki dayanakları olarak değerlendirerek literatüre özgün katkı sunmayı amaçlamıştır.