Journals / Art-Sanat Dergisi / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 14

Gokturk Period Memorial Graves with Ornaments from Mongolia

Moğolistan’da Bulunan Göktürk Dönemi’ne ait Süslemeli Anı-Mezar Örnekleri

Pages
297–321
Publication Date
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this research these ornamented, four stone plated memorial-graves which were especially found in Mongolia like a group, is tried to be represented and their symbolism will be discussed.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Gokturks (The Gokturk Khaganate) have various burial traditions such as monumental graves, kurgans and one of the grave types of them is memorial-grave.
📊
Key Findings & Data:Among these memorial-graves there is an ornamented group which was located especially in Mongolia.
💡
Conclusion & Impact:In this research these ornamented, four stone plated memorial-graves which were especially found in Mongolia like a group, is tried to be represented and their symbolism will be discussed.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

The Gokturks (The Gokturk Khaganate) have various burial traditions such as monumental graves, kurgans and one of the grave types of them is memorial-grave. Among these memorial-graves there is an ornamented group which was located especially in Mongolia. These memorial-graves has four or more stone plates that form square or quadratic. However our subject consists of four stone plated memorial-graves that were located at an almost certain place, the south part of Baykal Lake. It is possible to categorize the ornaments of these graves such as human, bird and geometric ornaments; animal representations; geometric representations; plantal ornaments. And also some of them have inscriptions which indicated that they were made for the memory or name of the khan or etc. In this research these ornamented, four stone plated memorial-graves which were especially found in Mongolia like a group, is tried to be represented and their symbolism will be discussed.

Özet

Anıt mezar, kurgan gibi çeşitli ölü gömme gelenekleri bulunan Göktürklerin mezar tiplerinden biri de anı-mezarlardır vebunlardan bir grubu da çoğunlukla Moğolistan topraklarında gördüğümüz “süslemeli anı-mezarlar” meydana getirmektedir.Söz konusu anı-mezarlar, dört ya da daha çok taş levhadan meydana gelmekte ve kare ya da kareye yakın forma sahipolmaktadırlar. Çalışmamızı oluşturan anı-mezarlar ise dört taş levhalıdır. Bunların üzerlerindeki süslemeleri birkaç başlıkaltında toplamak mümkündür: İnsan, kuş ve geometrik süslemeli; Hayvan tasvirli; Geometrik süslemeli; Bitkisel süslemeli.Söz konusu süslemeli anı-mezarların çoğunun Baykal Gölü’nün güney kesiminde neredeyse grup oluşturacak biçimdeyer alması dikkat çeken bir noktadır. Anı-mezarlar ile ilgili dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta da bunların bazılarınınkitabelerinin sahip olmasıdır. Bu kitabelerde böyle yapıların önemli bir kişinin anısına ya da adına yapıldığına dair ifadeleryer almaktadır. Araştırmamızda Göktürk Dönemi’ne ait Moğolistan’da özellikle belli bir bölgede yoğunluk gösteren ve gereksüsleme gerekse belli bir bölgeye işaret etmesi ile dikkat çeken dört taş levhadan oluşan anı-mezarlar üzerindeki tasvirlerdetaylı olarak tanıtılmış ve bu tür mezarların sahip oldukları sembolizme değinilmiştir.

🔖

Cite This Article

ÇEREZCİ, J. Ö. O. (2022). Gokturk Period Memorial Graves with Ornaments from Mongolia. Art-Sanat Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 14, 297–321. https://ajindex.com/articles/450181

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. Aydın, Erhan. “Olon Nuur / Galuut (Moğolistan) Yazıtı Üzerine Notlar”. Bengü Beläk. Ahmet Bican Ercilasun Armağanı. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, 2013, 123-130.
  2. Bayar, D. R. Munkhtulga ve S. Khurelsukh. “Olon Nurrın Hundiyn Dursal”, Şinjleh Uhaanı Akademin Medee 2 (2008): 108-117.
  3. Bazılhan, N. Köne Turik Bitiktastarı Men Eskertişteri (Orhon, Enisey, Talas). Almatı: Dayk Press, 2005.
  4. Cezar, Mustafa. Anadolu Öncesi Türklerde Şehir ve Mimarlık. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 1977.
  5. Çal, Halit ve Muhammet Görür, “Anonim IV Sembolik Mezar (JL 230 Açması) 2000 Yılı Kazısı”. Moğolistan’daki Türk Anıtları Projesi 2000 Yılı Çalışmaları. Ankara: TİKA, 2002, 23-63.
  6. Çal, Halit. “Orhun Anıtları 2000 Yılı Kazısı: Karakuş Tasvirli Lahit”. XIV. Türk Tarih Kongresi Bildiriler Kitabı. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2005, 525-590.
  7. Çal, Halit. “Türklerde Mezar-Mezar Taşları”. Aile Yazıları/8. Ankara: T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Yayınları, 2015, 295-332.
  8. Çeşmeli, İbrahim. “Tarihi Kaynaklara Göre Türk Göçebelerinde Dinler, Kültler, Ritüeller ile İkonografi (M. S. 8. Yüzyıla Kadar)”. Art-Sanat 3 (2015): 45-96. Erişim 22 Mart 2020. https://dergipark. org.tr/tr/download/article-file/92914. Çeşmeli, İbrahim. “Kök Türklerde İkonografik Açıdan Kuş Figürleri”. Art-Sanat 4, (2015): 67-80. Erişim 18 Aralık 2019. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuarts/issue/8772/109676.
  9. Çeşmeli, İbrahim. “Kök Türklerde Cenaze Ritüelleri ve Sanat: Fenghuang”, Ölümünün 50. Yılında Uluslararası M. Fuad Köprülü Türkoloji ve Beşeri Bilimler Sempozyumu (21-22 Kasım 2016) Bildirileri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, 2017, 185-217.
  10. Çoruhlu, Yaşar. “Uygur Sanatı’nda Lotus”. Türk Dünyası Araştırmaları 61 (1989): 107-127.
  11. Çoruhlu, Yaşar. “Lotus İkonografisi ve Uygur Sanatında Lotus”. Uluslararası Osmanlı Öncesi Türk Kültürü Kongresi Bildirileri. Ankara:
  12. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi, 1997, 155-168.
  13. Çoruhlu, Yaşar. “Türk Sanatındaki İnsan Figürlerine Ellerinde Tuttukları Nesneler Açısından Bir Bakış”. Sanatta Anadolu-Asya İlişkileri: Prof. Dr. Beyhan Karamağaralı’ya Armağan. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, 2006, 149-168.
  14. Çoruhlu, Yaşar. Eski Türklerin Kutsal Mezarları Kurganlar Orta ve İç Asya’nın Erken Devir Türk Mezar Mimarisi Üzerine Bir Deneme. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2016.
  15. Çoruhlu, Yaşar. Kozmolojik, Mitolojik, Astrolojik Dini Ve Edebi Tasavvurlara Göre Türk Sanatında Hayvan Sembolizmi: Proto-T