Journals / Tarih Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 40 - Sayı: 70

İSTANBUL'DA HUSUSİ 'ANA MEKTEBİ' (EKİM 1909)

Pages
229–251
Publication Date
2021-09-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışmada dönemin süreli yayınlarından Kadın/Selanik dergisi, Tanin gazetesi ve Mehasin dergisinde okulun kurucuları, amacı, programı, eğitim tarzı hakkında verilen ayrıntılı bilgiler aktarılarak ve dönemin diğer girişimleriyle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Osmanlı Devleti’nde II.
📊
Key Findings & Data:Müslüman kadınlar tarafından İstanbul’da kurulan, idarecileri ve öğretmenlerinin de kadınlardan oluştuğu okulun açılması için 17 Şubat 1909 tarihinde ruhsat başvurusu yapılmıştı.
💡
Conclusion & Impact:Çalışmada dönemin süreli yayınlarından Kadın/Selanik dergisi, Tanin gazetesi ve Mehasin dergisinde okulun kurucuları, amacı, programı, eğitim tarzı hakkında verilen ayrıntılı bilgiler aktarılarak ve dönemin diğer girişimleriyle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Hususi Ana Mektebi · Müzeyyen Cemal · Mebrûre Cemal

Özet

Osmanlı Devleti’nde II. Meşrutiyet döneminde anaokullarına duyulan ihtiyaç dile getirilmişti. Eğitim tarihimizde maarif nazırı Emrullah Efendi’nin eğitimde yenileşmenin yükseköğretimden başlatılması gerektiğini öne süren ‘Tuba Ağacı’ nazariyesine karşı çıkmasıyla tanınan Mustafa Satı Bey ya da Satı El Husrî, II. Meşrutiyet ilan edilmeden önce, bazı vilayetlerde özel ana mekteplerinin açıldığını, resmî ana mekteplerinin ise ancak Balkan Harbi’nden sonra açıldığını ve umumileştiğini ifade etmişti. Alan yazınında daha sonra İstanbul’da bu tür özel okulların yaygınlaşmaya başladığı tarih verilmeksizin belirtilmektedir. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra ise, Selanik’te Ravza-i Sıbyan Mektebi içinde Kâzım Nami (Duru) tarafından bir çocuk bahçesi sınıfı açılmıştı. Kâzım Nami’nin hatıratında bu öğretim şubesinin ilk kurucusu olmak şerefini elde ettim sözlerinden olsa gerek, Osmanlı Devleti’nde hususi ana mektebini ilk açan kişi olarak tavsif edilmektedir. Başkanlık Osmanlı Arşiv belgeleri ve dönemin gazetelerine bakıldığında ise çalışmamızda ele alacağımız İstanbul Bayezid’teki ‘ana mektebinin’ hususi anaokulu türünde Müslümanlar tarafından açılanlar arasında ilk olduğunu söyleyebiliriz. Müslüman kadınlar tarafından İstanbul’da kurulan, idarecileri ve öğretmenlerinin de kadınlardan oluştuğu okulun açılması için 17 Şubat 1909 tarihinde ruhsat başvurusu yapılmıştı. Çalışmada dönemin süreli yayınlarından Kadın/Selanik dergisi, Tanin gazetesi ve Mehasin dergisinde okulun kurucuları, amacı, programı, eğitim tarzı hakkında verilen ayrıntılı bilgiler aktarılarak ve dönemin diğer girişimleriyle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.

🔖

Cite This Article

ERCOŞKUN, T. (2021). İSTANBUL'DA HUSUSİ 'ANA MEKTEBİ' (EKİM 1909). Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 40 - Sayı: 70, 229–251. https://ajindex.com/articles/395503

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. BOA, MF.MKT., 1103/28, H.04.02.1327 [25 Şubat 1909]
  2. BOA, MF.MKT, 991/72, H. 05.03.1325 [18 Nisan 1907]
  3. BOA, MF.MKT, 1102/16, H.20.01.1327 [11 Şubat 1909]
  4. BOA, MF.MKT, 1197/41, H. 07.06.1332 [03 Mayıs 1914]
  5. BOA, MF. İBT., 263/49, H.11.02.1328 [22 Şubat 1910]
  6. BOA, MF. İBT, 349/85, H. 03.12.1329 [25 Kasım 1911]
  7. BOA, MF. İBT, 302/60, H. 15.02.1329 [15 Şubat 1911]
  8. BOA, ZB, 340/76, R. 25.12.1324 [10 Mart 1909]
  9. BOA, A.DVNSNŞN.d, Defter No: 33, Sayfa: 18-19, H.29.12.1340 [23.08.1922]
  10. BOA, İ. HUS. 179/40, H. 19.10.1327 [03 Kasım 1909]
  11. BOA, İ.HUS. 179/42, H.19.10.1327, [03 Kasım 1909]
  12. BOA, İ.HUS, 179/46, H. 21.10.1327 [5 Kasım 1909]
  13. BOA, BEO, 3659/274363, H.22.10.1327 [06 Kasım 1909]
  14. BOA, BEO, 3664/274730, H. 02.11.1327 [15 Kasım 1909]
  15. BOA, İ. HUS. 1801/1, H.04.11.1327 [17 Kasım 1909]
  16. BOA, DH. EUM. 5.Şb., 31/19, H. 08.02. 1335 [4 Aralık 1916] “Bir Rica”, Kadın/Selanik No: 22, 09 Mart 325 [22 Mart 1909], s. 13 Enis Avni, “Ana Mektebi”, Kadın/Selanik, No: 25, 30 Mart 1325 [12 Nisan 1909]), s. 11-12 Enis Avni, “Osmanlı Kadınları Cemiyât-i Müştekkilesi ve İki Noksan: Muhterem Validemiz Zekiye Hanım Efendiye”, Kadın/Selanik, No: 17, 2 Şubat 1324 [15 Şubat 1909] s. 2-5 Mehmet Rauf, “Ana Mektebi”, Mehasin, Sayı: 9 (Ağustos 1325- 1909), s. 663-667. “Ana Mektebi: Leylî ve Nehârî”, Tanin, 10 Temmuz 1325, (28 Temmuz 1909), s. 4 Sâtı Bey, “Meşrutiyet’ten sonra Maarif Tarihi”, Muallim, Cilt: 2, Sayı: 19, 15 Şubat 1334, [15 Şubat 1918]s. 654-665. AKYÜZ Yahya, “Anaokullarının Türkiye’de Kuruluş ve Gelişim Tarihçesi”, Milli Eğitim Dergisi, Sayı: 132, 1996, s. 11-17 ALTIN Hamza, “Osmanlı Eğitimcisi Mustafa Sâtı Bey ve Öğretmen Yetiştirme Hakkındaki Görüş ve Faaliyetleri”, Türk Kültürü, Yıl: XLIII, Sayı: 509-510, Eylül-Ekim 2005, s.271-287
  17. AS İzzettin, Bir Sosyal Hizmet Kurumu Olarak Darüleytam, İstanbul Üniversitesi,
  18. SBE, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Anabilim Dalı, Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul, 2020
  19. BARDAK Musa, II. Meşrutiyet Döneminde Okul öncesi Eğitim (1908-1918),
  20. Fırat Üniversitesi,
  21. SBE Eğitim Bilimleri Bölümü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Elâzığ, 2010
  22. Britannica, The Editors of Encyclopaedia, “Elizabeth Palmer Peabody”, Encyclopedia Britannica, 12 May. 2021, https://www.britannica.com/biography/Elizabeth-Palmer-Peabody. Accessed 9 August 2021. BUZPINAR Ş. Tufan, “Sâtı’ el-Husrî (1880-1968), TDV İslam Ansiklopedisi, 36. Cilt, İstanbul, 2009, s. 176-178.
  23. ÇELİK Meryem, Türkiye’de Okulöncesi Eğitimin Gelişimi, Atatürk Üniversitesi,
  24. SBE, Eğitim Bilimleri Anabilim