Journals / Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi / 2020 / Sayı: 13

İktisadın İnsanı İçin Yeni Bir Eidos Önerisi: Rasyonalite YerineÖzgürlük

Pages
86–111
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

İktisat biliminin de bu nedenler doğrultusunda ve yeni per-spektifler inşa edebilmek amacıyla insan bilimlerinin farklı disiplinleriyle birlikte düşünmeye yönelmesi gerekmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İktisadın insana dair yaklaşımı rasyonalite varsayımına dayanmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Bu varsayımdan yola çıkan iktisat, insan davranışının farklı boyutlarını ölçmeye yönelmekte ve bunun üzerinden iktisadi sorunların teşhis ve tedavisinin gerçekleştirileceğini kabul etmektedir.
💡
Conclusion & Impact:İktisat biliminin de bu nedenler doğrultusunda ve yeni per-spektifler inşa edebilmek amacıyla insan bilimlerinin farklı disiplinleriyle birlikte düşünmeye yönelmesi gerekmektedir.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Özet

İktisadın insana dair yaklaşımı rasyonalite varsayımına dayanmaktadır. Bu varsayımdan yola çıkan iktisat, insan davranışının farklı boyutlarını ölçmeye yönelmekte ve bunun üzerinden iktisadi sorunların teşhis ve tedavisinin gerçekleştirileceğini kabul etmektedir. Platon düşüncesinde de insana dair bir eidos varsayılmakta ve bu kapsamda insana dair özelliklerin arithmosaracılığıyla ölçümü gerçekleştirilmektedir. Ancak, Platon düşüncesine benzer biçimde, iktisat uzun bir süredir insanın özü üze-rinde düşünmeyi rafa kaldırmış ve matematiksel bir formalizm ile yetinmeye başlamıştır. Söz konusu yaklaşım metodolojik açıdan yanlış olmasa da eksiktir. İnsan sanıldığından çok daha karmaşık bir insan yaşamı inşa etmekte ve bu yaşamı sürekli bir biçimde yeniden kurgulamaktadır. Dolayısıyla, Platon düşüncesinde olduğu gibi, iktisadın yaklaşımında da insana dair verili bir özün kabul edildiği görülmektedir. Bu kabulden radikal bir biçimde vazgeçilerek insana dair özün değişken olma olasılığı üzerinde düşünmek yerinde olacaktır. Bu kapsamda, Sartre’ın varoluşçu düşüncesi ve Hegel’in insana dair plastisite yaklaşımından hareke-tle insanın özünün özgürlük olduğu iddiası sorgulanabilecektir. İnsan, kendi yaşamını, kendi geleceğini, yine kendi yaratıcılığıyla kuran bir canlıdır. İnsanın kendisi için kurguladığı yaşamın ve insanın dışsal koşullarının dinamik etkileşimi kapsamında ortaya çıkan olumsallıkların incelenmesi bu çerçevede önem arz etmektedir. İktisat biliminin de bu nedenler doğrultusunda ve yeni per-spektifler inşa edebilmek amacıyla insan bilimlerinin farklı disiplinleriyle birlikte düşünmeye yönelmesi gerekmektedir.

🔖

Cite This Article

KIZILKAYA, E. İ. (2020). İktisadın İnsanı İçin Yeni Bir Eidos Önerisi: Rasyonalite YerineÖzgürlük. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, Sayı: 13, 86–111. https://ajindex.com/articles/360927

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (20)

  1. Agamben, Giorgio. Açıklık: İnsan ve Hayvan. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2009.
  2. Anders, Günther. İnsanın Eskimişliği: İkinci Endüstri Devrimi Çağında İnsan Ruhu Üzerine. İstanbul: İthaki Yayınları, 2017.
  3. Armaner, Türker. Tarih ve Temsil. Ankara: Dost Kitabevi, 2014.
  4. Arslan, Ahmet. İlkçağ Felsefe Tarihi 2: Sofistler’ den Platon’a. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2016.
  5. Aruoba, Oruç. Yürüme. İstanbul: Metis Yayınları, 1994.
  6. Badiou, Alain. Platon’un Devleti. İstanbul: Metis Yayınları, 2015.
  7. Bataille, Georges. Din Kuramı: İnsanlaşma Sürecinde Din’in Oluşumu. İstanbul: Göçebe Yayınları, 1997.
  8. Berger, Peter L. The Sacred Canopy: Elements of a Sociological Theory of Religion. New York: Anchor Books, 1990.
  9. Berger, Peter L.; Luckmann, Thomas. Gerçekliğin Sosyal İnşası: Bir Bilgi Sosyolojisi İncelemesi. İstanbul: Para-digma Yayınları, 2008.
  10. Blaug, Mark. İktisatta Yöntem veya İktisatçılar Nasıl Açıklıyor. Ankara: Eflatun Yayınevi, 2009.
  11. Brown, James Robert. Philosophy of Mathematics: A Contemporary Introduction to the World of Proofs and Pictures. New York: Routledge, 2008.
  12. Brown, Norman O. Ölüme Karşı Hayat: Tarihin Psikanalitik Anlamı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1996.
  13. Buğra, Ayşe. İktisatçılar ve İnsanlar: Bir Yöntem Çalışması. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1989.
  14. Deleuze, Gilles. Fark ve Tekrar. İstanbul: Norgunk Yayıncılık, 2017.
  15. Demir, Vehbi Metin. “Kültürlenmiş Beynin Metafiziği: Çağdaş Beyin Araştırmalarının Kıta Avrupası Felsefe-si Açısından Yeniden Ele Alınması”. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Anabilim Dalı, 2020.
  16. Ersel, Hasan. “Belitsel Yaklaşım, İktisat ve Von Neumann’ın Kaygıları”. Ekonomi-Tek 5, 1 (2016): 1-24.
  17. Foucault, Michel. “Bir Varoluş Estetiği”. Özne ve İktidar içinde, ed. Ferda Keskin, 262-268. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2011.Fromm, Erich. Sahip Olmak ya da Olmak. İstanbul: Arıtan Yayınevi, 2003.
  18. German, Andy. “Mathematical Self-Ignorance and Sophistry: Theodorus and Protagoras”. in Knowledge and Ignorance of Self in Platonic Philosophy, eds. James M. Ambury, Andy R. German, chapter 9, 151-168. Cambridge: Cambridge University Press, 2019.
  19. Guthrie, William Keith Chambers. A History of Greek Philosophy, Volume IV: Plato, The Man and His Dialo-gues: Earlier Period. Cambridge: Cambridge University Press, 1975.
  20. Han, Byung-Chul. Eros’un Istırabı. İstanbul: Metis Yayınları, 2020.Haşlakoğlu, Oğuz. “Heidegger’in “Platon’un Hakikat Doktrini” Makalesi Üzerine Bir Eleştiri”. Felsefe Tartış-maları 32 (20