Journals / Mülkiye Dergisi / 2019 / Cilt: 43 - Sayı: 1

Erken Cumhuriyet Ankarası’nda Emeği Zapt Etmek: Altındağ’da Polisin Toplumsal Tarihi

Pages
63–110
Publication Date
2019-04-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu tartışmayla iddia edilen odur ki, Altındağ’da emeğin tarihsel kurulum süreci, aynı zamanda bir asayiş meselesi olarak devletin polis siyasetini belirlemiş ve özgül bir toplumsal marjinalleş(tiril)me sürecinin mekânsal, sınıfsal ve siyasal dinamiklerini döşemiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu makale, Kemalist rejimin bir burjuva modernite projesi olarak tasarladığı Ankara kentinin kuruluşunun başlıca çelişkisini oluşturan, Falih Rıfkı Atay’ın 1930’lu yıllar gibi erken bir tarihte bile “iki[nci] Ankara” olarak tanımladığı, Altındağ baraka mahallelerini tartışmaya açacaktır.
📊
Key Findings & Data:Bu tartışma ise, devlet inşası sürecinin kurucu -ancak literatürde ihmal edilmiş- bir veçhesi olan polisin toplumsal ve mekânsal tarihi bağlamında yürütülecektir.
💡
Conclusion & Impact:Bu tartışmayla iddia edilen odur ki, Altındağ’da emeğin tarihsel kurulum süreci, aynı zamanda bir asayiş meselesi olarak devletin polis siyasetini belirlemiş ve özgül bir toplumsal marjinalleş(tiril)me sürecinin mekânsal, sınıfsal ve siyasal dinamiklerini döşemiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Erken Cumhuriyet Ankarası · Altındağ · polis siyaseti

Özet

Bu makale, Kemalist rejimin bir burjuva modernite projesi olarak tasarladığı Ankara kentinin kuruluşunun başlıca çelişkisini oluşturan, Falih Rıfkı Atay’ın 1930’lu yıllar gibi erken bir tarihte bile “iki[nci] Ankara” olarak tanımladığı, Altındağ baraka mahallelerini tartışmaya açacaktır. Bu tartışma ise, devlet inşası sürecinin kurucu -ancak literatürde ihmal edilmiş- bir veçhesi olan polisin toplumsal ve mekânsal tarihi bağlamında yürütülecektir. Yenişehir’in siyasal/iradi karar ve müdahalelerle kurulduğu, aynı zamanda imar ve arsa rantlarının belirleyiciliğinde şekillenen bir süreç içinde Altındağ, “kentin hizmetkarları”nın yoğunlaştığı bir mekân olarak ortaya çıkmıştır. Yoksulların Altındağ’da yoğunlaşması olgusu, Türkiye toplumsal formasyonunun özgül sorunlarından birisi olan gecekondu meselesinin tarihsel kökenlerine ve buna ilişkin devletin izlediği siyasete dair önemli bir tartışma zemini sunmaktadır. Zira Altındağ’ı kurdukları barakalarla işgal eden ve ancak Ankara’nın emek arzını 1950’li yıllara kadar neredeyse tek başına karşılayan Altındağ’ın heterojen emekçi nüfusu, erken Cumhuriyet rejimi için bir tür asayiş meselesi olarak algılanmış ve buna ilişkin kurucu bir polis siyaseti tanımlanmaya çalışılmıştır. Erken Cumhuriyet Ankarası’na damgasını vuran Nevzat Tandoğan’lı yıllarda (1929-1946) rejimin kurumsal, siyasal ve ideolojik veçheleriyle sınıfsal bir temelde tahkim edilmesi sürecinin ana bileşeni olan bu polis siyasetinin ise birbiriyle ilişkili üç dinamik üzerinden işlediği söylenebilir: Mekânın zapt edilmesi, yoksulluğun siyasal inşası ve gündelik hayatın ahlâki denetimi. Bu tartışmayla iddia edilen odur ki, Altındağ’da emeğin tarihsel kurulum süreci, aynı zamanda bir asayiş meselesi olarak devletin polis siyasetini belirlemiş ve özgül bir toplumsal marjinalleş(tiril)me sürecinin mekânsal, sınıfsal ve siyasal dinamiklerini döşemiştir.

🔖

Cite This Article

DÖLEK, Ç. (2019). Erken Cumhuriyet Ankarası’nda Emeği Zapt Etmek: Altındağ’da Polisin Toplumsal Tarihi. Mülkiye Dergisi, Cilt: 43 - Sayı: 1, 63–110. https://ajindex.com/articles/211446

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (19)

  1. Ahmad F (1993). The Making of Modern Turkey. London: Routledge. Ahmet K (1934). Polis ve İçtimai Bilgiler. İzmir: Besalet Matbaası. Akşam (18/11/1929). Nümune hapisane. 2. Alemdaroğlu A (2005). Politics of the Body and Eugenic Discourse in Early Republican Turkey. Body and Society. 11(3), 61-76. Altındağ [fotoğraf]. (1933-35).
  2. Ankara Fotoğraf, Kartpostal ve Gravür Koleksiyonu (2049), Vehbi Koç Ankara Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (VEKAM), Ankara.
  3. Alyot H M (1947). Türkiye’de Zabıta: Tarihi Gelişim ve Bugünkü Durum. Ankara:
  4. Kanaat Basımevi. Ankara Belediyesi (1937). Ankara Belediye Zabıtası Talimnamesi. Ankara: Anakara Belediyesi Neşriyatı. Ankara Belediyesi (1945). Ankara Şehrinin Sınırları-Belgeleri ve Mahalle, Bölge Teşkilleri. Ankara., Ankara Emniyet Müdürlüğü (1941). Ankara Şehri Polis Rehberi. Ankara:
  5. Sümer Matbaası. Artam N (1938). Polis. Ulus. 3 Ocak. 2. Aslandaş A S ve B Bıçakçı (1995) Popüler Siyasi Deyimler Sözlüğü. İstanbul: İletişim Yayınları.
  6. Aslan O E Akbulut Ö Ö ve Önen N (2002). Belediye Zabıta Hizmetleri Yönetimi. Ankara:
  7. TODAİE. Atay F R (1935). İki Ankara. Ulus, 26 Nisan. 1-2.
  8. Bayman M A (1949). Tandoğan: Şahsiyeti, Ölümü, Hatıraları. İstanbul:
  9. Tan Matbaası. Batuman B (2012).
  10. Mekan, Kimlik ve Sosyal Çatışma: Cumhuriyet’in Kamusal Mekanı olarak Kızılay Meydanı. Içinde: G A Sargın (der). Ankara’nın Kamusal Yüzleri: Başkent Üzerine Mekan-Politik Tezler. 3. Baskı. İstanbul: İletişim, 41-76.
  11. Bektaş A (2012). Cezaevi Arkadaşım Yılmaz Güney. Ozan Yayıncılık. Bentderesinden Altındağ bölgesine bakış [fotoğraf]. (1952).
  12. Ankara Fotoğraf, Kartpostal ve Gravür Koleksiyonu (0570), Vehbi Koç Ankara Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (VEKAM), Ankara.
  13. Berksoy B (2009). Devlet Stratejilerinin Bir Tezahürü olarak Polis Alt-Kültürü: 1960 Sonrası Türkiye’de Polis Teşkilatında Hakim olan Söylemlere dair bir Değerlendirme. Toplum ve Bilim. 114, 92-130.
  14. Boran B (1941). Modern Şehir Örneği. Yurt ve Dünya. 6, 9-17.
  15. Boratav K (2008). Türkiye İktisat Tarihi, 1908-2007.
  16. İmge Kitabevi.
  17. Bozdoğan S (2002). Modernism and National Building: Turkish Architectural Culture in the Early Republic. Seattle ve London: University of Washington Press.
  18. Corrigan P (1981). On Moral Regulation: Some Preliminary Remarks. The Sociological Review. 29(2), 313-337.
  19. Corrigan P ve Derek S (1985). The Great Arch: English State Formation as Cultural Revolution. Blackwell. Cumhuriyet (03/02/1934). Ankarada yapılan Emniyet abidesi [fotoğraf]. 5. Cumhuriyet (16/07/1948). K