Journals / Mülkiye Dergisi / 2019 / Cilt: 43 - Sayı: 2

Amortisman Sandığı’ndan Devlet Yatırım Bankasına: Borç İtfasından Sermaye Türetmek

Pages
387–410
Publication Date
2019-06-28
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Özellikle de 1930-1960 döneminde iç borçlar ve dış borçların itfasının bankanın sermayesinin kaynağı olduğu iddia edilecektir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Devlet Yatırım Bankası (DYB) 1964 yılında kalkınma planlarının finansmanından sorumlu bir banka olarak kuruldu.
📊
Key Findings & Data:DYB, 1953 yılında kurulan kamu borçlanma politikasının bir mekanizması olan Amortisman ve Kredi Sandığı’nın zaman içinde dönüşmesiyle açığa çıktı.
💡
Conclusion & Impact:Özellikle de 1930-1960 döneminde iç borçlar ve dış borçların itfasının bankanın sermayesinin kaynağı olduğu iddia edilecektir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Amortisman Sandığı · Amortisman ve Kredi Sandığı · Devlet Yatırım Bankası

Özet

Devlet Yatırım Bankası (DYB) 1964 yılında kalkınma planlarının finansmanından sorumlu bir banka olarak kuruldu. DYB, 1953 yılında kurulan kamu borçlanma politikasının bir mekanizması olan Amortisman ve Kredi Sandığı’nın zaman içinde dönüşmesiyle açığa çıktı. Amortisman ve Kredi Sandığı ise yine kamu borçlanması açısından benzer fakat daha dar bir niteliğe sahip olan, 1935 yılında kurulan Amortisman Sandığı’nın yeniden düzenlenmiş haliydi. 1930-1960 döneminde ekonomik kalkınma; ülke içi kaynaklarla, özellikle iç borçlanma ile gerçekleştirilmişti. Bu durum devlet borçlanma piyasasının düzenlenmesini zorunlu hale getirmişti. Amortisman Sandığı iç borçlanmanın devamlılığı ve devlet borçlanma piyasasının dalgalanmasının önlenmesi için ara mali bir mekanizma olarak işlev görmekteydi. 1953’te güvenilirlik inşasının yanında kamu yatırımları için piyasadan borçlanabilme niteliği eklendi. 1964’te ise sadece kalkınmanın finansmanından sorumlu kamu bankası haline getirildi. Bu çalışmada Devlet Yatırım Bankası’nı oluşturan sürecin tarihsel analizi yapılacak ve 1930-1960 döneminde kamu borçlanma politikasının bir ürünü olduğu ortaya konulacaktır. Özellikle de 1930-1960 döneminde iç borçlar ve dış borçların itfasının bankanın sermayesinin kaynağı olduğu iddia edilecektir.

🔖

Cite This Article

AKYÜZ, F. (2019). Amortisman Sandığı’ndan Devlet Yatırım Bankasına: Borç İtfasından Sermaye Türetmek. Mülkiye Dergisi, Cilt: 43 - Sayı: 2, 387–410. https://ajindex.com/articles/211302

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. Akdeniz G (1964). 1933 Türk Borcu Tahvillerinin İtfası. Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 10, 75-82. Akşam Gazetesi (1934, 09 27). Borsa Rehberi. Akşam Gazetesi (1937, 11 30). Borsa Rehberi. Akyüz F (2015). İşçi Tasarruflarının Sermayeye Aktarılması: Türkiye ve Devlet Yatırım Bankası Örneği. Praksis, 2(38), 39-71.
  2. Akyüz Y (1973). Money and Inflation in Turkey 1950-1968. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları. Amortisman Sandığı Hakkında Kanun (1935, 06 22). www.resmigazete.gov.tr. Son erişim tarihi: 12.12.2018.
  3. Amortisman ve Kredi Sandığı (1963). 01.03.1962-28.02.1963 Hesap Dönemi Faaliyet Raporu. Ankara: Amortisman ve Kredi Sandığı. Başbakanlık (1953). TBMM Tutanak Dergisi Yüz Birinci Birleşim Dönem:IX Cilt:24 Toplantı: 3, 03.07.1953. Amortisman ve Kredi Sandığı Hakkında Kanun Lâyihası ve Maliye ve Bütçe Komisyonları Raporları (1/398). Ankara:
  4. TBMM. Başvekalet (1928).
  5. TBMM Zabıt Ceridesi, Onuncu İnikat, Cilt:6, Devre:3 İçtima Senesi:2 1.12.1928. Türkiye Cumhuriyeti İle Osmanlı Düyunu Umumiyesi Hamillerinin Mümessilleri Arasında Akdedilen mukavelenamenin Tasdikine Dair (1/379) Numaralı Kanun Layihası ve Bütçe Encümeni Mazbatası. Ankara:
  6. TBMM. Başvekalet (1933). Türkiye Cumhuriyeti Hükûmet İle Osmanlı Umum Borçları Hâmilleri Arasında İmza Edilen İtilaf Name ve İlişiklerinin Tasdikine Dair 1/703 Numaralı Kanun Lâyihası ve Bütçe Encümeni Mazb. TBMM, Zabıt Ceridesi Altmış Birinci İnikat, Devre:4 Cilt:15 İçtima:2 28.05.1933. Ankara:
  7. TBMM. Başvekalet (1935).
  8. TBMM, Zabıt Ceridesi, Otuz Sekizinci İnikad, Devre: V Cild: 4 İçtima:F. 14/06/1935. Amortisman Sandığı Hakkında Kanun Lâyihası ve Maliye ve Bütçe Encümenleri Mazbataları (I/I40). Ankara: TBMM. Başvekalet (1937a).
  9. TBMM, Zabıt Ceridesi, Otuz Dördüncü İnikat, Devre:5, Cilt:16 İçtima:2, 08.02.1937. Anadolu Demiryolları ve Haydarpaşa Liman Şirketleri Mubayaa Mukavelenamelerinin Bazı Maddelerinin Tadiline Dair İki Kıta Mukavelenamenin Tasdiki Hakkında Kanun Lâyihası ve N. Ankara: TBMM. Başvekalet (1937b).
  10. TBMM, Zabıt Ceridesi Yirmi Sekizinci İnikat, Devre:V Cilt:22 İçtima:1 14.01.1938. 1334 - 1918 Dâhilî İstikraz Tahvillerinin 1938 İkramiyeli Tahvilleriyle ve 1933 Türk Borcu Tahvillerinin de Dâhilî İstikraz Tahvileriyle Mübadelesine Dair Kanun Lâyihası. Ankara:
  11. TBMM. Başvekalet (1939).
  12. TBMM, Zabıt Ceridesi Yetmiş Altıncı İnikat, Devre:VI Cilt:8 İçtima:1 14.01.1940. Amortisman Sandığına Verilmiş Olan 6,5 Milyon Liralık Avansın Arttırılması Hakkında Kanun Lâyihası Maliye ve Bütçe