Journals / Arkeoloji Dergisi / 2026 / Sayı: 37

Preventive Conservation in Multi-Layered Archaeological Sites: The Case of Kazanes Yassıhöyük

Çok Katmanlı Arkeolojik Kazı Alanlarında Önleyici Koruma: Kazanes Yassıhöyük Örneği

Çağrı Murat Tarhan(PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3682-0046
Pages
195–205
Publication Date
2026-10-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate that early intervention is of critical importance in mitigating these deterioration processes.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines the deterioration processes observed in archaeological excavation sites within the context of environmental discontinuity between burial conditions and post-excavation open-air exposure, and evaluates the effectiveness of preventive conservation approaches developed against these processes through the case of Kazanes Yassıhöyük.
📊
Key Findings & Data:In archaeological sites formed after the abandonment of ancient settlements, cultural assets are exposed to physical and chemical effects over long periods.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate that early intervention is of critical importance in mitigating these deterioration processes.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Arkeoloji · Önleyici Koruma · Konservasyon

Abstract

This study examines the deterioration processes observed in archaeological excavation sites within the context of environmental discontinuity between burial conditions and post-excavation open-air exposure, and evaluates the effectiveness of preventive conservation approaches developed against these processes through the case of Kazanes Yassıhöyük. In archaeological sites formed after the abandonment of ancient settlements, cultural assets are exposed to physical and chemical effects over long periods. While the relatively stable conditions of the burial environment allow these materials to reach a certain equilibrium, excavation activities disrupt this balance and trigger rapid deterioration processes. In this context, the solvent and transport properties of water, the movement and crystallization of soluble salts, wetting–drying cycles, and freeze–thaw effects emerge as the main determining factors. The findings indicate that early intervention is of critical importance in mitigating these deterioration processes. Furthermore, preventive conservation approaches based on local and low-cost materials offer a practical, sustainable, and effective alternative to high-intervention conservation methods.

Özet

Bu çalışma, arkeolojik kazı alanlarında gözlenen bozulma süreçlerini, gömü ortamı ile kazı sonrası açık hava koşulları arasındaki çevresel süreksizlik bağlamında ele almakta ve bu süreçlere karşı geliştirilen önleyici koruma yaklaşımlarının etkinliğini Kazanes Yassıhöyük örneği üzerinden değerlendirmektedir. Eski çağ yerleşimlerinin terk edilmesinin ardından oluşan arkeolojik sit alanlarında, kültür varlıkları uzun süre boyunca fiziksel ve kimyasal etkilere maruz kalmaktadır. Toprak altındaki gömü ortamının zamanla durağanlaşan koşulları, bu varlıkların belirli bir dengeye ulaşmasını sağlarken, kazı çalışmaları bu dengeyi bozarak hızlı bozulma süreçlerini tetiklemektedir. Bu bağlamda, suyun çözücü ve taşıyıcı özellikleri, çözünür tuzların taşınımı ve kristallenmesi, ıslanma-kuruma döngüleri ile donma-çözünme etkileri başlıca belirleyici faktörler olarak öne çıkmaktadır. Elde edilen bulgular, erken müdahalenin kritik önem taşıdığı bu bozulma süreçlerine karşı, yerel ve düşük maliyetli malzemelere dayanan önleyici koruma yaklaşımının; yüksek müdahale gerektiren konservasyon yöntemlerine kıyasla uygulanabilir, sürdürülebilir ve etkili bir alternatif model sunduğunu ortaya koymaktadır.

🔖

Cite This Article

Tarhan, Ç. M. (2026). Preventive Conservation in Multi-Layered Archaeological Sites: The Case of Kazanes Yassıhöyük. Arkeoloji Dergisi, Sayı: 37, 195–205. https://doi.org/10.51493/egearkeoloji.1947131

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (10)

  1. Cronyn 1990: J. M. Cronyn, The Elements of Archaeological Conservation, London.
  2. Dal 2010: M. Dal, “Trakya Bölgesi Tarihi Yapılarında Kullanılan Karbonatlı Taşların Bozulma Nedenleri”, Vakıflar Dergisi, S. 34, 47-59.
  3. Dowman 1970: E. A. Dowman, Conservation in Field Archaeology, London.
  4. Duru 1999: R. Duru, “1997 Yılında Yassıhöyük’te (Acıpayam) Yapılan Kazılar Hakkında Rapor”, Kazı Sonuçları Toplantısı, 20.1. Cilt, Ankara, 131-138.
  5. Fassina 1988: V. Fassina, “Air Pollution in Relation to Stone Decay”, The Deterioration and Conservation of Stone, (Eds: L. Lazzarini – R. Pieper), Studies and Documents on the Cultural Heritage 16, UNESCO, 111-181.
  6. Gökaltun 1999: E. Gökaltun, “Atmosferik Kirleticilerin Kuru ve Islak Çökelme Mekanizmalarının Kireç Taşlarındaki Parlaklık Kaybına Etkisi”, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, S. 1 (1), Balıkesir, 134-156.
  7. Öcal ve Dal 2012:A. D. Öcal – M. Dal, Doğal Taşlardaki Bozulmalar, İstanbul.
  8. Tarhan 2019: Ç. M. Tarhan, “Arkeolojik Alanda Önleyici Koruma: Laodikeia Örnekleri”, 15. Yılında Laodikeia (2003-2018) (Ed. C. Şimşek), Ege Yayınları, İstanbul, 345-362.
  9. Tarhan 2024: Ç. M. Tarhan, “Acıpayam (Kazanes) Ovası Höyük Yerleşimlerinin Sistematik Yüzey Araştırması 2022”, Araştırma Sonuçları Toplantısı, 39.1, Ankara, 411-422.
  10. Torraca 2009: G. Torraca, Lectures on Materials Science for Architectural Conservation, Los Angeles.