Journals / Uluslararası Sosyal Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 2

Observations on the Working Class During the Republican Period

Cumhuriyet Dönemi İşçi Sınıfına Dair Tespitler

Yasemin Elik(ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ İİBF / İKTİSAT / İKTİSAT TARİHİ)0000-0002-7536-6918
Suna Şanlı(ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ)0009-0008-0133-5618
Pages
311–320
Publication Date
2026-10-24
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The social realism achieved in Kemal’s work is that the anxiety about labor is ultimately experienced individually by the worker, that this anxiety brings with it many economic and socio-cultural problems, and that the worker's enemy is yet another worker.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Workers, who have had to struggle with many problems since their existence.
📊
Key Findings & Data:The problems that workers still have to contend with today form the main theme of this paper.
💡
Conclusion & Impact:The social realism achieved in Kemal’s work is that the anxiety about labor is ultimately experienced individually by the worker, that this anxiety brings with it many economic and socio-cultural problems, and that the worker's enemy is yet another worker.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İşçi · Cumhuriyet Dönemi · Örgütlenme

Abstract

Workers, who have had to struggle with many problems since their existence. The problems that workers still have to contend with today form the main theme of this paper. This paper first examines the concept of the worker and their social position within society, and then makes observations about the problems of workers through Orhan Kemal's work, On Fertile Lands. The methodology in this study included a literature review and work focused content analysis. This paper examines the enigma; how many of the workers' problems have been resolved; through the mentioned work by Kemal, which he wrote based on his observations and experiences. In conducting this paper, the researchers addressed the labor concerns of the workers and the economic and socio-cultural problems that arise as a result of these concerns. The social realism achieved in Kemal’s work is that the anxiety about labor is ultimately experienced individually by the worker, that this anxiety brings with it many economic and socio-cultural problems, and that the worker's enemy is yet another worker.

Özet

Üretimin her alanında yer alan işçi, ekonominin ve toplumun önemli bir bileşeni olup ücret karşılığında emeğini satan kişidir. Günümüzde hala devam etmekte olan işçilerin mücadele etmek zorunda kaldıkları sorunlar çalışmanın ana temasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada ilk olarak işçi kavramı ve işçilerin toplum içindeki sosyal konumu incelenmiş ve sonrasında Orhan Kemal’in Bereketli Topraklar Üzerinde adlı eseri kapsamında işçilerin sorunlarına dair tespitlerde bulunulmuştur. Çalışmada yöntem olarak; kapsamlı bir literatür değerlendirmesinden ve eser odaklı içerik analizinden faydalanılmıştır. İşçilerin, sınıf bilinci kapsamında örgütlenmek suretiyle haklarını arama teşebbüsünde bulunmaları sanayi devrimi sonrasında görülmüş ve bu teşebbüsler doğrultusunda işçilerin görünürlüğü artmıştır. Görünürlüğü artan işçilerin sorunlarının ne kadarının çözüme kavuşturulabildiği ise günümüzde dahi muammadır. Çalışma bu muammayı Orhan Kemal’in işçilerin kendi gözlem ve deneyimlerinden yola çıkarak kaleme aldığı anılan eser vasıtasıyla incelemiş; işçilerin emek kaygısı ve bu kaygı beraberinde ortaya çıkan ekonomik ve sosyo-kültürel problemleri dile getirmiştir. Kemal’in eserinde ulaşılan toplumsal gerçekçilik; emek kaygısını işçinin nihayetinde bireysel yaşadığı, bu kaygının pek çok ekonomik ve sosyo-kültürel problemi beraberinde getirdiği ve işçinin düşmanının yine bir diğer işçi olduğudur.

🔖

Cite This Article

Elik, Y., Şanlı, S. (2026). Observations on the Working Class During the Republican Period. Uluslararası Sosyal Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 2, 311–320. https://doi.org/10.70101/ussmad.2029254

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (20)

  1. Akalın, Ş. H. (2010). Türk Dil Kurumu Türkçe sözlük. “İşçi”, Türk Dil Kurumu Yayınları
  2. Akbaş, A. (2026). Türkiye’de emek ve işçi hareketlerinin sosyolojik değişimi: Çalışma sosyolojisi bağlamında kuramsal ve güncel bir inceleme. Çalışma İlişkileri Dergisi, 17(1), 38–60. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4387348
  3. Akın, Y. (2009). The dynamics of working-class politics in early republican Turkey: Language, identity and experience. International Review of Social History (IRSH), 54(17), 171. https://www.academia.edu/8137723/_The_Dynamics_of_Working_Class_Politics_in_Early_Republican_Turkey_Language_Identity_and_Experience_International_Review_of_Social_History_54_2009_
  4. Akkuş, U. (2010). Türkiye’de 1945-1950 döneminde sosyal politika ve işçi sınıfının oluşumu [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Marmara Üniversitesi.
  5. Akkuş, U. (2024, 31 March). Emek tarihi yazımı ve Türkiye emek tarihinde sorun alanları. https://sendika.org/2024/12/emek-tarihi-yazimi-ve-turkiye-emek-tarihinde-sorun-alanlari
  6. Albayrak, S. (2020). Sosyolojik süreçleri edebiyat üzerinden okumak: Orhan Kemal’in romanlarında Türkiye’de toplumsal yapı, ilişkiler ve değişme [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
  7. Altın, E. H. (2026, 17 March). Migros depo işçileri neden örgütleniyor, olaylar ve görüşler yazdı: Migros depo işçileri neden direniyor?. https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/olaylar-ve-gorusler/migros-depo-iscileri-neden-direniyor-e-haktan-altin-2478700
  8. Coşkun, M. K. (2017). İşçi sınıfı kültürü, deneyim ve gündelik hayat. Emek Araştırma Dergisi (GEAD), 8(11), 41–54. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/309688/isci-sinifi-kulturu-deneyim-ve-gundelik-hayat
  9. Deniz, Ö. (2007). Cumhuriyet dönemi çalışma hayatı. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 6(15), 131–150. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cttad/article/266829
  10. Erbaş, H. (2017). Sınıf çalışmalarında kültür ve gündelik yaşamın yükselişi: Tarihsel bir izlek ve gelecek umudu. Emek Araştırma Dergisi (GEAD), 7(11), 9 – 30. https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/309673/sinif-calismalarinda-kultur-ve-gundelik-yasamin-yukselisi-tarihsel-bir-izlek-ve-gelecek-umudu
  11. Güllü, G. & Arslan, Y. (2023). Cumhuriyet’in 100. yılında Türkiye’de çalışma standartları. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(2), 766–815. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2977534
  12. Gürkan, E. S. (2026, 21 April). Çalışmak, ezilmek, yozlaşmak: Bereketli topraklar üzerinde – Orhan Kemal. https://www.youtube.com/watch?v=xDxFHxJJtK0&list=PL3MElxXutU65Q2IKe9NZyOJsEQEUUuemc&index=1
  13. Irmak, Y. I. (2022). Dünyada işçi hareketleri ve Osmanlı–Türk toplumuna yansımaları (Erken cumhuriyet dönemi dahil) [Yayınlanmamış Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi
  14. Kemal, O. (2025). Bereketli topraklar üzerinde. Everest Yayınları
  15. Koç, Y. (2022). Türkiye işçi sınıfı tarihi: Osmanlı’dan 2020’ye. Türkiye Gıda ve Yardımcı İşçileri Sendikası (TEKGIDA-İŞ). https://www.yildirimkoc.com.tr/usrfile/1669214573b.pdf
  16. Quataert, D. (2001). Labor history in the Ottoman Middle East, 1700–1922. International Labor and Working-Class History (ILWCH), 60, 103-109. https://library.fes.de/libalt/journals/swetsfulltext/14895221.pdf
  17. Sallan Gül, S. & Nizam Kahya, Ö. (2021). Sosyal bilimlerde içerik ve söylem analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42, 181–198. https://dergipark.org.tr/en/pub/pausbed/article/803182
  18. Sami, Ş. (2017). Kâmûs-ı Türkî (Latin harfleriyle). “İşçi”, İdeal Kültür Yayıncılık
  19. Toprak, Z. (2016). Türkiye’de işçi sınıfı (1908–1946). Tarih Vakfı Yurt Yayınları
  20. Altın, E. H. (2026, 17 March). Migros depo işçileri neden örgütleniyor, olaylar ve görüşler yazdı: Migros depo işçileri neden direniyor?. https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/olaylar-ve-gorusler/migros-depo-iscileri-neden-direniyor-e-haktan-altin-2478700