AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThis study, wherein the individual and social consequences of corruption are analyzed within the context of historical and psychological research, is anticipated to contribute to the literature on the satirical qasida and shed light on several marginalized dimensions of this literary genre.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The qasida, which is among the major poetic forms in Divan literature, has been mostly regarded as a panegyric to be written in honour of statesmen and referred as “methiye” and “caize”. On the other hand, In Turkish literature there have been also qasidas addressing various social problems or satirise the administrators. This study examines the satirical qasida titled “Kaside-i bî-Bahâne der-Hakk-ı Mürteşiyân-ı Zamâne” by the 17th-century divan poet Nakıbzâde Nimetullah Efendi. In this qaside of Nakıbzâde Nimetullah Efendi, who is known with his pseudonym Nimetî, the personality traits of the bribe-taking administrators of the era, such as being greedy, selfish, merciless, and ostentatious, have been identified. Scientific researches on the psychology of bribe-takers have found that those kind of people tend to have psychopathic, narcissistic, and Machiavellian behaviors and that they disregard the hierarchy of needs. It has been evaluated that these tendencies share similar traits with the bribe-takers in Nimetî's satire. It has been observed that the events satirised in the qasida reflect the administrative and social life of the Period of Stagnation (1579-1699). The work adresses the acquisition of scholarly, judicial, and administrative positions through bribery; the loss of power and prestige within the state; the major discontent caused by bribery; and society's detachment from humane values such as compassion and solidarity. Bribery and its subsequent negative consequences, including the erosion of meritocracy, injustice, and tyranny, have created diverse psychological impacts on the poet. Initially, Nimetî employed a vocabulary expressing a pessimistic and hopeless state of mind. In the subsequent couplets, he questioned and sought to understand life and destiny, ultimately regaining his lost hope through his religious beliefs and profound contemplation. These different psychological states affected the poet’s lexical universe and shaped his diction. This study, wherein the individual and social consequences of corruption are analyzed within the context of historical and psychological research, is anticipated to contribute to the literature on the satirical qasida and shed light on several marginalized dimensions of this literary genre.
Özet
Divan edebiyatının önemli nazım şekilleri arasında yer alan kaside çoğunlukla devlet adamlarına yazılan övgü şiiri şeklinde bilinmiş; methiye, caize kavramlarıyla anılmıştır. Bu durumla birlikte Türk edebiyatında toplumun çeşitli sorunlarını ele alan ya da idarecileri hicveden kasideler de mevcuttur. Bu çalışma 17. yüzyıl divan şairlerinden Nimetî mahlaslı Nakıbzâde Nimetullah Efendi’nin “Kaside-i bî-Bahâne der-Hakk-ı Mürteşiyân-ı Zamâne” başlıklı hiciv kasidesini ele almaktadır. Nimetî’nin kasidesinde dönemin rüşvet alan idarecilerinin açgözlü, bencil, merhametsiz, gösteriş düşkünü vb. kişilik özellikleri belirlenmiştir. Rüşvet alanların psikolojisine yönelik araştırmalarda bu kişilerin ihtiyaç hiyerarşisini göz ardı eden, psikopat, narsist, Makyavelist davranışlara eğilimli olduğu tespit edilmiş, bu eğilimlerin Nimetî’nin hicviyesindeki mürteşiyânla benzer nitelikler taşıdığı değerlendirilmiştir. Kasidede hicvedilen olayların, duraklama döneminin (1579-1699) idari ve toplumsal hayatını yansıttığı görülmüştür. İlmî, adli, idari makamların rüşvetle satın alınması, devlette yaşanan güç ve itibar kaybı, rüşvet sebepli çıkan büyük isyan, toplumun merhamet, yardımlaşma gibi insani değerlerden kopuşu eserde dile getirilmiştir. Rüşvet ve rüşvetin beraberinde getirdiği liyakatsizlik, adaletsizlik, zulüm vb. menfi durumlar şair üzerinde farklı psikolojik etkiler oluşturmuştur. Nimetî önce karamsar, ümitsiz ruh hâlini ifade eden kelimeler kullanmış, ilerleyen beyitlerde hayatı, kaderi sorgulayıp anlamaya çalışmış, sahip olduğu dinî inanç ve derin düşünceler neticesinde kaybettiği umudu yeniden yakalamıştır. Bu farklı ruh hâlleri şairin kelime dünyasına aksetmiş, sözcük seçimini şekillendirmiştir. Rüşvetin bireysel ve toplumsal etkilerinin tarih ve psikoloji araştırmaları çerçevesinde incelendiği bu çalışmanın hiciv kasidesi araştırmalarına katkı sunacağı ve bu türün göz ardı edilen bazı yönlerine dikkat çekeceği düşünülmektedir.