AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn conclusion, the novel deploys the national conceptual vocabulary intensively while maintaining a critical distance from it, a dual stance measurable through corpus methods.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study analyses the use of the concepts of state (devlet), nation (millet), and homeland (vatan) in Kemal Tahir's novel Esir Şehrin İnsanları (1956) through corpus linguistic methods, interpreting the findings within Koselleck's conceptual history framework. The novel's full text (91,976 tokens) served as the target corpus, and Sodom ve Gomore (novel text only, 65,580 tokens), depicting the same period (the occupation of Istanbul, 1919-1922), as the reference corpus; keyness, collocation, and historical dictionary (Şemseddin Sami, 1900; Pakalın, 1971) analyses were applied. Findings show that millet (G² = 39.39; p < .0001) and vatan (G² = 50.20; p < .0001) are strong keywords of the novel, whereas halk, assessed in a preliminary test, was not distinctive (G² = 0.18). The corpus's strongest collocations, "bizim millet" (our nation; t = 3.13) and "vatan uğruna" (for the homeland's sake; t = 2.79), display a critical and ironic semantic prosody. Historical comparison reveals that the concepts carry both older and newer semantic layers simultaneously; 17.0 percent of millet's collocates still reference a religious community. In conclusion, the novel deploys the national conceptual vocabulary intensively while maintaining a critical distance from it, a dual stance measurable through corpus methods. The study offers a replicable method integrating corpus-based analysis with conceptual history.
Özet
Bu çalışma, Kemal Tahir'in Esir Şehrin İnsanları (1956) romanında devlet, millet ve vatan kavramlarının kullanımını derlem dilbilim yöntemleriyle çözümlemeyi ve bulguları Koselleck'in kavram tarihi çerçevesinde yorumlamayı amaçlamaktadır. Romanın tam metni (91.976 sözcük birim) hedef derlem, aynı dönemi (1919-1922 İstanbul işgali) anlatan Sodom ve Gomore romanı (yalnızca roman metni, 65.580 sözcük birim) referans derlem olarak kullanılmış; anahtarlık, eş dizim ve tarihsel sözlük (Şemseddin Sami, 1900; Pakalın, 1971) çözümlemeleri uygulanmıştır. Bulgular, millet (G² = 39,39; p < ,0001) ve vatanın (G² = 50,20; p < ,0001) romanın güçlü anahtar kavramları olduğunu, ön sınamadaki halkın (G² = 0,18) ise ayırt edici olmadığını göstermiştir. Derlemin en güçlü eş dizimleri "bizim millet" (t = 3,13) ve "vatan uğruna" (t = 2,79), belirgin bir eleştirel ve ironik bir söylem özelliği taşımaktadır. Tarihsel karşılaştırma, kavramların eski ve yeni anlam katmanlarını aynı anda taşıdığını; milletin eş dizimlerinin yüzde 17’sinin hâlâ dinî temelli anlamlandırmaya gönderme yaptığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak roman ulusal kavram dağarcığını yoğun kullanırken ona eleştirel mesafe koymakta, bu ikili konum derlem yöntemleriyle ölçülebilir olmaktadır. Çalışma, derlem temelli çözümlemeyi kavram tarihiyle birleştiren tekrarlanabilir bir yöntem sunmaktadır.