AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe main contribution of the developed model lies in offering a holistic, comparable, and applicable multi-dimensional framework for sustainability indicators; additionally, the weighting of indicators has been defined as a multi-criteria decision-making method module.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The rapidly increasing process of urbanization today necessitates the evaluation of cities not only in terms of population density but also across environmental, economic, and social sustainability dimensions. However, in Türkiye, the absence of a national, common metric system that allows for a holistic approach to measuring urban sustainability has created significant gaps in decision-making processes and inter-city comparisons. In this context, this study has developed an Urban Sustainability Assessment Model (USAM) that is applicable to all provinces in Türkiye, based on data and multi-dimensional criteria. The study analyzed 18 national and international sustainability indicator sets, defining main and sub-indicators with objectives across themes like social structure, environment, economy, transportation, energy, built environment, governance, innovation, and disaster management. The model, developed through literature review, data suitability, and content comparison, is designed with a structure based on common indicators. The USAM enabling the analysis of cities' current sustainability levels; also serves as a strategic guide for policymakers, local governments, and urban planners. The main contribution of the developed model lies in offering a holistic, comparable, and applicable multi-dimensional framework for sustainability indicators; additionally, the weighting of indicators has been defined as a multi-criteria decision-making method module.
Özet
Günümüzde hızla artan kentleşme süreci, kentlerin yalnızca nüfus yoğunluğu açısından değil; çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik boyutlarıyla da değerlendirilmesini zorunlu hâle getirmiştir. Ancak Türkiye’de, kentsel sürdürülebilirliği bütüncül bir yaklaşımla ölçmeye olanak tanıyan, ulusal düzeyde kullanılabilir ortak bir ölçüt sisteminin bulunmaması, karar alma süreçlerinde ve kentler arası karşılaştırmalarda önemli boşluklar yaratmıştır. Bu doğrultuda yürütülen bu çalışmada, Türkiye’nin tüm illerine uygulanabilir, veri temelli ve çok boyutlu bir Kentsel Sürdürülebilirlik Değerlendirme Modeli (KSDM) geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında, ulusal ve uluslararası ölçekte oluşturulmuş 18 farklı sürdürülebilirlik ölçüt seti analiz edilmiş; sosyal yapı, çevre, ekonomi, ulaşım, enerji, yapılı çevre, yönetişim, inovasyon ve afet yönetimi gibi temalar altında ana ve alt göstergeler ile bu göstergelere yönelik amaçlar belirlenmiştir. Literatür taraması, veri uygunluğu ve içerik karşılaştırması yoluyla geliştirilen model, ortak göstergelere dayalı bir yapı ile tasarlanmıştır. Geliştirilen KSDM, kentlerin mevcut sürdürülebilirlik düzeylerini analiz edilmesine imkân vererek; aynı zamanda politika yapıcılar, yerel yönetimler ve şehir plancılar için stratejik bir rehber işlevi görmüştür. Modelin temel katkısı, sürdürülebilirlik göstergelerinde bütüncül, karşılaştırılabilir ve uygulanabilir çok boyutlu bir çerçeve sunmasıdır; ayrıca göstergelerin ağırlıklandırılması, çok kriterli karar verme yöntemi modülü olarak tanımlanmıştır.