AI Summary & Key Takeaways
AI InsightFollowing the Urartu period, the geopolitical landscape of Bingöl was shaped by militarised state structures—such as the Medes, Persians, Seleucids, Parthians and Romans—which sought to gain access to raw material resources and maintain control over trade routes.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study investigates traces of human life in the Bingöl region, beginning with the early phases of prehistoric times. Elements similar to the socio-cultural developments that emerged in the geography of Eastern Anatolia during the Palaeolithic Age have also been identified in the study area. During the Neolithic Age, the Bingöl region served as a significant centre for inter-regional obsidian trade. With the advent of the Chalcolithic Age, there has been a substantial increase in knowledge regarding human habitation in the geography of Eastern Anatolia. The most significant reason for this is that the site was densely inhabited during the Chalcolithic Period. In this context, the Bingöl region was situated within the area of diffusion of Mesopotamian-origin cultures during the Chalcolithic Period. In the early phases of the Bronze Ages, the study area reflected the influences of the Karaz culture. This cultural paradigm, which spread across quite extensive geographical areas, is characterised by material cultural finds such as distinctive ceramic artefacts, architectural features and burial customs. Towards the end of the Bronze Age, with the arrival of the Hittites, practices such as warfare, plunder and occupation began to be observed in the region. The designation of the Bingöl region as the ‘Land of Suhme’ during the Hittite Empire’s period of rule is significant within its historical context. The rule of the Kingdom of Urartu—which emerged as a major military organisation following the confederation of the Uruatri and Nairi principalities—served as one of the cornerstones for the succession of powerful states that would rise in the region. Following the Urartu period, the geopolitical landscape of Bingöl was shaped by militarised state structures—such as the Medes, Persians, Seleucids, Parthians and Romans—which sought to gain access to raw material resources and maintain control over trade routes.
Özet
Bu çalışmada tarih öncesi dönemlerin erken safhalarından başlayarak Bingöl coğrafyasında insan yaşamına dair izler araştırılmıştır. Paleolitik Çağ’da Doğu Anadolu coğrafyasında ortaya çıkan sosyokültürel gelişmelere benzer unsurlar, araştırma sahasında da tespit edilmiştir. Bölgeler arası obsidyen ticaretinde Neolitik Çağ’da Bingöl coğrafyası önemli bir merkez işlevini görmüştür. Kalkolitik Çağ’la birlikte Doğu Anadolu coğrafyasında yaşanmışlıklara dair ciddi bir bilgi artışı söz konusu olmuştur. Bunun en önemli nedeni sahanın Kalkolitik Çağ’da yoğun bir şekilde iskâna sahne olmasıdır. Bu eksende Bingöl coğrafyası Kalkolitik Çağ’da Mezopotamya kökenli kültürlerin yayılımı alanı içerisinde yer almıştır. Tunç Çağlarının erken evrelerinde ise araştırma sahası Karaz kültürünün etkilerini yansıtmıştır. Oldukça geniş coğrafyalara doğru yayılım gösteren bu kültürel paradigma, kendine özgü seramik buluntuları, mimari dokusu ve ölü gömme gelenekleri gibi maddi kültür buluntuları ile ön plana çıkmaktadır. Tunç Çağı’nın sonlarına doğru Hitit varlığıyla birlikte sahada savaş, yağma ve işgal gibi pratikler gözlemlenmeye başlanmıştır. Hitit İmparatorluğu’nun egemenliği sürecinde Bingöl coğrafyasının “Suhme ülkesi” şeklinde tanımlanması tarihsel bağlam içerisinde anlamlıdır. Uruatri ve Nairi beylikleri konfederasyonun ardından önemli bir askerî organizasyon olarak ortaya çıkan Urartu Krallığı’nın egemenliği, bölgede yükselecek güçlü devletler zincirinin temel dayanaklarından biri olmuştur. Urartu sonrasında Bingöl’ün teopolitik coğrafyası; ham madde kaynaklarına erişim ve ticaret yollarını kontrol altında tutmaya çalışan Medler, Persler, Seleukoslar, Parthlar ve Roma gibi militarize devlet yapıları tarafından şekillendirilmiştir.