SavedAdd your journal

Journals / Etkili Hemşirelik Dergisi / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 3

Üniversite Öğrencilerinin Akılcı İlaç Kullanımı Konusunda Bilgi Ve Davranışlarının Belirlenmesi

Tuğba Solmaz(TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ, TOKAT SAĞLIK YÜKSEKOKULU)0000-0003-0574-0035
Tuba Yılmaz Bulut(KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ, KOCAELİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU)0000-0001-7850-7723
Esra Saraçoğlu(Samsun Üniversitesi Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi)0000-0003-3808-1531
Pages
354–364
Publication Date
2025-07-25
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Sonuçlar doğrultusunda, akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi ve davranış değişikliğini artırmaya yönelik konferans, kurs ve seçmeli ders gibi eğitim programlarının düzenlenmesinin etkili girişimler olacağı düşülmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Giriş: İlaçların akılcı kullanılması toplum sağlığı açısından önemlidir.
📊
Key Findings & Data:Amaç: Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Sonuçlar doğrultusunda, akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi ve davranış değişikliğini artırmaya yönelik konferans, kurs ve seçmeli ders gibi eğitim programlarının düzenlenmesinin etkili girişimler olacağı düşülmektedir.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:2023 Verileri
⚙️Variables:Akılcı ilaç kullanımı · öğrenci · bilgi

Özet

Giriş: İlaçların akılcı kullanılması toplum sağlığı açısından önemlidir. Amaç: Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırma Mart-Nisan 2023 tarihleri arasında bir Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunda yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini çalışmaya katılmayı kabul eden 400 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler “Kişisel Bilgi Formu” ve “Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği” kullanılarak çevrim içi olarak toplanmıştır. Veriler SPSS 20.0 paket programında değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde sayı, yüzde, Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin %86.3’ü normal öğretim, kalanı ikinci öğretim görmekte ve yaş ortalamaları 20.74 ± 2.89 olup %81.8’i kadındır. %93.0’ünün kronik bir hastalığının olmadığı, %16.3’ünün sürekli bir ilaç kullandığı ve %47.0’sinin soğuk algınlığı-grip durumunda ilaç kullandığı belirlenmiştir. Katılımcıların akılcı ilaç kullanımı ölçeğinden aldıkları ortalama puan 36.54 ± 4.90 ’dır. Kadınların akılcı ilaç kullanma düzeyleri erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p < .05). Benzer şekilde normal öğretimde öğrenim gören katılımcıların ikinci öğretimdekilere göre akılcı ilaç kullanma düzeyleri daha yüksek bulunmuştur (p < .001). Sürekli ilaç kullanan öğrencilerin puan ortalaması ağrı yaşama veya soğuk algınlığı-grip sebebi ile ilaç kullananlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p < .05). Katılımcılardan tavsiyeye göre herhangi bir ilaç alanların akılcı ilaç kullanma düzeyleri almayanlara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir (p < .001). Sonuç: Araştırmada katılımcıların akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi eksikliklerinin ve ilaç kullanımına yönelik hatalı davranışlarının olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar doğrultusunda, akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi ve davranış değişikliğini artırmaya yönelik konferans, kurs ve seçmeli ders gibi eğitim programlarının düzenlenmesinin etkili girişimler olacağı düşülmektedir.

🔖

Cite This Article

Solmaz, T., Bulut, T. Y., Saraçoğlu, E. (2025). Üniversite Öğrencilerinin Akılcı İlaç Kullanımı Konusunda Bilgi Ve Davranışlarının Belirlenmesi. Etkili Hemşirelik Dergisi, Cilt: 18 Sayı: 3, 354–364. https://doi.org/10.46483/jnef.1325655

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (21)

  1. Akkaya, A., & Koçaşlı, S. (2022). Sağlık bilimleri fakültesinde öğrenim gören üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımı ile ilgili bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(1), 246–256. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.751195
  2. Aslan, R., Ilıman, E., & Arslan, A. (2019). Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanım düzeylerinin belirlenmesi. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 5(21), 1117–1134. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.323
  3. Demiroğlu, T., Polat, Y. ve Doğan, U. (2017). Kilis devlet hastanesinde yatan yetişkin hastaların ilaç kullanımına yönelik davranış ve alışkanlıklarının belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 60(1), 93–98. https://dergipark.org. tr/tr/pub/gumussagbil/issue/32271/358539
  4. Demirtaş, Z., Dağtekin, G., Sağlan, R., Aaiye, M., Önsüz, M. F., Işıklı, B., Kılıç, F. S. ve Metintaş, S. (2018). Akılcı ilaç kullanımı ölçeği geçerlilik ve güvenirliliği. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 3(3), 37–46. https://dergipark.org.tr/tr/pub/estudamhsd/ issue/40372/482730
  5. Ekenler, Ş., ve Koçoğlu, D. (2016). Bireylerin akılcı ilaç kullanımıyla ilgili bilgi ve uygulamaları. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 3(3), 44–45. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ hunhemsire/issue/27605/331964
  6. Hızal, Ö. H., Özçelik, M. A., & İlhan, M. N. (2021). Gazi üniversitesi tıp fakültesi öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesi. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi, 2(3), 156–162. https://doi.org/10.54247/ SOYD.2021.37
  7. Karaman, A., Ayoğlu, T., Aydoğan, M. N., & Kuğu, E. (2019). Hemşirelik öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma durumları. Florence Nightingale Journal of Nursing Florence, 27(2), 143–156. https://doi. org/10.26650/FNJN18021
  8. Kaya, H., Turan, N., Keskin, Ö., Tencere, Z., Uzun, E., Demir, G., & Yılmaz, T. (2015). Üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışları. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 18(1), 35–42. https://doi.org/10.17049/ahsbd.67643
  9. Kayaalp, S. (2009). Rasyonel Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji. Pelikan Yayıncılık.
  10. Kurt, O., Oğuzöncül, A. F., Deveci, S. E., & Pirinçci, E. (2020). Bir sosyal bi̇li̇mler meslek yüksekoku öğrenci̇leri̇ni̇n akılcı ı̇laç kullanımı konusunda bi̇lgi̇ ve davranişlarının değerlendi̇ri̇lmesi̇. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 5(1), 62–72. https://doi. org/10.35232/estudamhsd.553156
  11. Mannasaheb, B. A., Al-Yamani, M. J., Alajlan, S. A., Alqahtani, L. M., Alsuhimi, S. E., Almuzaini, R. I., Albaqawi, A. F., & Alshareef, Z. M. (2021). Knowledge, attitude, practices and viewpoints of undergraduate university students towards self- medication: An institution-based study in Riyadh. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(16), 8545. https://doi.org/10.3390/ ijerph18168545
  12. Mutlu, G., Güngör, A., & Bayındır Çevik, A. (2023). Online Akran eğitiminin hemşirelik öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımına etkisi. Journal of Academic Research in Nursing, 9(2), 98–107. https://doi. org/10.55646/jaren.2023.68736
  13. Özkan, Ş., & Aca, Z. (2020). Akılcı ilaç kullanımında sağlıklı yaşam becerilerinin etkisi. Sosyal Gücenlik Dergisi, 10(2), 273–288. https://doi.org/10.32331/ sgd.840669
  14. Reppe, L. A., Spigset, O., & Schjøtt, J. (2016). Drug information services today: current role and future perspectives in rational drug therapy. Clinical Therapeutics, 38(2), 414–421. https://doi. org/10.1016/j.clinthera.2015.12.019
  15. Sahin, E., Dayioglu, N., Okmen, B., Korkmaz, E., Baykara, S., & Baktir, G. (2019). Sağlık alanı ve sağlık alanı dışında eğitim alan üniversite öğrencilerinde akılcı ilaç kullanımı farkındalığı. Experimed, 9(1), 32–38. https://doi.org/10.26650/ experimed.2019.19004 363
  16. Şantaş, F., & Demirgil, B. (2017). Akılcı ilaç kullanımına ilişkin bir araştırma. İşletme Bilimi Dergisi, 5(1), 35–35. https://doi.org/10.22139/ jobs.286671
  17. Şantaş, F., & Uğurluoğlu, Ö. (2018). Hemşirelerin akılcı ilaç kullanımına ilişkin davranışlarının değerlendirilmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 21(4), 264–270. https://dergipark. org.tr/tr/pub/ataunihem/issue/41815/392088
  18. Seğmenoğlu, M. S. (2022). Hemşirelik öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımı ve antibiyotik kullanım duyarlılığı. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2), 958–963. https:// orcid.org/0000-0003-2743-6245
  19. Taş, A. (2021). Üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımının istatistiksel değerlendirmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(4), 714–723.
  20. Ulusoy, H. B. (2015). Probleme dayalı öğrenim ile akılcı ilaç kullanımı eğitimleri. Tıp Eğitim Dünyası, 14(42), 43–48. http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ted/ article/view/5000147235
  21. Yıldırım, Ö. Ö., Korkmaz, M., & İlknur, A. A. (2021). Hemşirelik öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımına yönelik farkındalıkları ile sağlık algılarının incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 251–260. https:// doi.org/10.46237/amusbfd.762631