AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe article aims to contribute to the recognition and knowledge of Zaydî kalâm and Ibn Murtaza.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Since the early period, some divisions have occurred within the Shia due to some political reasons. One of the important sects that emerged as a result of these divisions is the Zaydiyya Sect. Due to various political and cultural reasons, the Zaydiyya sect found a living space in Yemen. Ahmed b. Yahya al-Murtada, whose life and Kalâmī views we researched. Yahyâ al-Murtadâ is descended from Yahyâ b. Husain, who founded the first Zaydiīstate in Yemen. (d.298/911). The author known as Ibn Murtada was both a political and religious leader in Yemen in the eighth and ninth centuries. After receiving a good education, after Muhammad b. Ali, the Zaydī Imam of the period, died, he was elected Imam. However, he was defeated in the political struggle with the son of the Imam, who died a short time later. When he did not get any results from his political activities, he wrote many works in fields such as Kalâm, History of Sects and Fiqh and educated many students for the rest of his life. He accepted the views of Mu'tazila on theo-logical issues and defended the views of the Zaydiyya to which he belonged in political matters. In his work called "al-Qalâid", in which he wrote his theological views, he mentioned the views of many theologians and schools without going into much detail and then explained his own views. In our study, we tried to determine the author's religious views based on this work. There are very limited studies on Zaydī kalâm in our country. The article aims to contribute to the recognition and knowledge of Zaydî kalâm and Ibn Murtaza.
Özet
Erken dönemden itibaren Şîa ekolü, bir takım siyasi sebeplerden dolayı kendi içerisinde bölünmüş ve bu ekolde farklı gruplar meydana gelmiştir. Bu bölünmeler neticesinde ortaya çıkan önemli fırkalardan biri Zeydiyye mezhebidir. Bir takım siyasi ve kültürel sebeplerden dolayı Zeydiyye mezhebi Yemen’de kendisine yaşam alanı bulmuştur. Hayatını ve kelami görüşlerini araştırdığımız Ahmed b. Yahyâ el-Murtazâ, soy itibariyle Yemen’de ilk Zeydî devletini kuran Yahyâ b. Hüseyin’e (ö.298/911) dayanmaktadır. İbnü’l-Murtazâ olarak bilinen müellif, sekizinci ve dokuzuncu asırlarda Yemen’de toplumu yönlendiren siyasi, dini liderlerden biridir. İbnü’l-Murtazâ, iyi bir eğitim aldıktan sonra dönemin imamı Muhammed b. Ali (793/1391) ölünce yerine imam seçilmiştir. Ancak onun imameti toplumun bir kesimi tarafından kabul görmemiştir. Kendisinden önceki imamın oğlu ile giriştiği siyasi mücadelede yenik düşmüştür. Siyasi faaliyetlerinden bir netice almayınca hayatının geri kalanında Kelam, Mezhepler Tarihi ve Fıkıh gibi İslami ilimlere yoğunlaşarak birçok eser yazmış ve çok sayıda öğrenci yetiştirmiştir. İtikadî konularda Mutezile’nin görüşlerini kabul etmiş, siyasi konularda ise mensubu olduğu Zeydiyye mezhebinin görüşlerini savunmuştur. Kelami görüşlerini, yazdığı el-Kalâid adlı eserinde, çok ayrıntıya girmeden birçok görüşe yer verdikten sonra kendi görüşlerini anlatmıştır. Çalışmamızda İbnü’l-Murtazâ’nın bu eseri ve diğer birtakım klasik eserler esas alınarak müellifin itikadî görüşleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Ülkemizde Zeydî kelam ile ilgili çok sınırlı çalışmalar bulunmaktadır. Makale, Zeydî kelamın ve İbnü’lMurtazâ’nın tanınmasına, bilinmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.