Journals / Telakki Sosyal Bilimler Dergisi / 2025 / Cilt: 4 Sayı: 7

Evaluation of Evidence in Criminal Procedure Law Within the Framework of the Principle of Immediacy

Doğrudan Doğruyalık İlkesi Bağlamında Ceza Muhakemesi Hukukunda Delil Değerlendirmesi

Pages
302–323
Publication Date
2025-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The study employs an interpretative and comparative methodology by analyzing doctrinal sources and legislative provisions in light of comparative legal systems and judicial precedents.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In criminal procedure law, the principle of immediacy of evidence requires that the judge base their decision on evidence presented and directly evaluated during the trial.
📊
Key Findings & Data:This principle reflects the aim of uncovering the truth and is particularly emphasized in relation to personal evidence.
💡
Conclusion & Impact:The study employs an interpretative and comparative methodology by analyzing doctrinal sources and legislative provisions in light of comparative legal systems and judicial precedents.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:doğrudanlık · dolaylı tanıklık · şekli anlamda delillerin doğrudan doğruyalığı

Abstract

In criminal procedure law, the principle of immediacy of evidence requires that the judge base their decision on evidence presented and directly evaluated during the trial. This principle reflects the aim of uncovering the truth and is particularly emphasized in relation to personal evidence. The reading of written documents during the hearing and their use as a basis for judgment is not an exception to the principle of immediacy but rather a complementary result of it. Although the Criminal Procedure Code recognizes the principle of free evaluation of evidence, it prioritizes personal evidence over material evidence and evidence presented during the trial over external sources. However, situations such as the inability to present a witness, co-defendant, or expert at the hearing constitute the main exceptions to this principle. These situations often arise from natural or factual impossibilities and carry the risk of evidence loss; therefore, they are considered in a limited manner within the framework of the principle of proportionality. The aim of this study is to examine the principle of immediacy of evidence in criminal procedure law from both conceptual and normative perspectives, and to evaluate its limitations and exceptions in practice. The study employs an interpretative and comparative methodology by analyzing doctrinal sources and legislative provisions in light of comparative legal systems and judicial precedents.

Özet

Ceza muhakemesi hukukunda delillerin doğrudan doğruyalık ilkesi, hâkimin kararını doğrudan duruşmada ortaya konan ve bizzat değerlendirilen delillere dayandırması gerekliliğine dayanır. Bu ilke, gerçeğe ulaşma amacının bir yansıması olarak, özellikle kişisel deliller açısından ön plandadır. Yazılı belgelerin duruşmada okunarak karara esas alınması ise doğrudanlık ilkesinin bir istisnası değil, tamamlayıcı bir sonucudur. Ceza Muhakemesi Kanunu, delil serbestisini kabul etmekle birlikte, kişisel delillere maddi olanlara göre; duruşmada sunulan delillere de dış kaynaklı olanlara göre öncelik tanımaktadır. Ancak tanığın, suç ortağının veya bilirkişinin duruşmada hazır edilememesi gibi durumlar bu ilkenin başlıca istisnasını oluşturur. Bu tür durumlar çoğu zaman doğal veya fiili imkânsızlıklardan kaynaklanır ve delil kaybı riski taşıdıkları için orantılılık ilkesi çerçevesinde sınırlı biçimde değerlendirilir. Bu çalışmanın amacı, ceza muhakemesi hukukunda delillerin doğrudan doğruyalık ilkesini kavramsal ve normatif yönleriyle inceleyerek, uygulamadaki sınırlandırmalarını ve istisnalarını değerlendirmektir. Çalışmada karşılaştırmalı hukuk örnekleri ve içtihatlar ışığında, doktrinsel kaynaklar ve mevzuat hükümleri analiz edilerek yorumlayıcı ve karşılaştırmalı yöntem kullanılmıştır.

🔖

Cite This Article

Göktepe, H. K. (2025). Evaluation of Evidence in Criminal Procedure Law Within the Framework of the Principle of Immediacy. Telakki Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 7, 302–323. https://ajindex.com/articles/1630488

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (47)

  1. AYDIN, D. (2014) “Ceza Muhakemesinde Deliller”. Ankara: Yetkin Yayınevi.
  2. BALCI, M. (2013) Ceza Muhakemesinde Hüküm ve Çeşitleri. Ankara: Adalet Yayınevi.
  3. BIÇAK, V. (2010) Suç Muhakemesi Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  4. CENTEL, N, ZAFER, H. (2011) “Ceza Muhakemesi Hukuku”, Yenilenmiş ve Gözden Geç. 8. Bsk, İstanbul: Beta Yayıncılık.
  5. CİHAN, E/ YENİSEY, F. (1997) “Ceza Muhakemesi Hukuku”, 2. Baskı. İstanbul: Beta Yayıncılık.
  6. DOĞAN, H.İ. (2022) “Hasan Kalyoncu” Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 12, S. 23.
  7. DOĞAN, İ / BOZDAĞ, A. (2022) “Ceza Muhakemesinde İstinabe Uygulamasının Sanığın Duruşmada Hazır Bulunma Hakkı Bağlamında Değerlendirilmesi”, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 3, S. 22.
  8. ERSOY, U. (2020), “Ceza Muhakemesinde in Absentia Duruşma Yapılması ve Mahkûmiyet Kararı Verilmesi Üzerine Bazı Düşünceler”, Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10, S. 1, 52-86
  9. FEYZİOĞLU, M. (2002) “Ceza Muhakemesinde Vicdani Kanaat”, Ankara: Yetkin Yayıncılık.
  10. GÖKCEN, A., BALCI M, ALŞAHİN M.E. ve ÇAKIR, K., (2023) “Ceza Muhakemesi Hukuku”, 7. Baskı, Ankara; Adalet Yayınevi.
  11. GÖKTÜRK, N. (2016) “Yalan Tanıklık Suçu (TCK m. 272)”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fa¬kültesi Dergisi XX, S. 1, s. 347-409.
  12. HAKERİ, H, ÜNVER, Y. (2022) “Ceza Muhakemesi Hukuku”. 19. Baskı. Ankara: Adalet Yayıncılık.
  13. KANTAR, B. (1957) “Ceza Muhakemeleri Usulü”, Birinci Kitap, Umumi Hükümler, 4. Baskı. Ankara: Güney Matbaacılık.
  14. KARAKEHYA, H, İNCE TUNÇER, A. (2021) “Ceza Muhakemesinde Basit Yargılama ve Adil Yargılanma Hakkı”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi S. 17.
  15. KUNTER, N, YENİSEY, F, NUHOĞLU, A. (2010) “Muhakeme Hukuku Dalı Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku”, 18. Baskı İstanbul; Beta Yayıncılık.
  16. MAVİŞ, V. (2022) “Ceza Muhakemesi Hukukunda Dolaylı Tanık”, Suç ve Ceza Dergisi 15, S. 2, s. 249-290.
  17. ÖZBEK, V.Ö., DOĞAN, K. ve BACAKSIZ, P. (2022) “Ceza Muhakemesi Hukuku”, 15. Baskı, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  18. ÖZTÜRK, B., TEZCAN, D., ERDEM, M.R., GEZER, S.Ö., KIRIT SAYGILAR, F., ALAN, Y, AKÇAN, E., ÖZAYDIN, Ö. ERDEN, TÜTÜNCÜ, Efser, ALTINOK VİLLEMİN, D., TOK, M.C. (2022) “Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku”, 16. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  19. SOYASLAN, D. (2020) “Ceza Muhakemesi Hukuku”, Güncelleştirilmiş 8. Baskı. Ankara: Yetkin Yayınları.
  20. ŞAHİN, C. (1998) “Duruşmada Sanığın Önceki İfadelerinin Okunması -CMUK m. 247 Üzerine Bir İnceleme”, Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2, S. 2. (İfadeler).
  21. ŞAHİN, C. (2001) “Ceza Muhakemesinde İspat (Delillerin Doğrudan Doğruyalığı İlkesi)”, (Ankara: Yetkin Yayınları (İspat).
  22. Şahin, Cumhur, Göktürk, Neslihan. Ceza Muhakemesi Hukuku, II, 6. Baskı. Ankara: Seçkin Yayınevi, 2017.
  23. TANER, F. GÖKCEN, A., YILDIRIM, A. (2021) “Suç İsnadına veya Medeni Hak ve Yükümlülüklere İlişkin Uyuşmazlıklarda Duruşmaya Video Konferans Yöntemiyle Uzaktan Katılma”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Derg. 70, S. 1.
  24. TOROSLU, N., FEYZİOĞLU, M. (2021) “Ceza Muhakemesi Hukuku”, 21. Baskı. Ankara: Savaş Yayınevi.
  25. TOSUN, Ö. (1984) “Türk Suç Muhakemesi Hukuku Dersleri”, Genel Kısım, C. I, 4. Baskı. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
  26. TURHAN, F. (2020) “Ceza Muhakemesinde Şüpheli veya Sanığın Yakınlarının Tanıklıktan Çekinme Hakkı- Kapsamı, Koşulları ve Sonuçları Hakkında Bir Değerlendirme”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 28, S. 3.
  27. YAŞAR, E. (2020) “Türk Ceza Muhakemesi Hukukunda Seri Muhakeme Usulü”, Adalet Dergisi 2, S. 65.
  28. YERDELEN, E. (2019) “Ceza Muhakemesinde Videokonferans Yönteminin (SEGBİS) Kullanımı”, Bilişim Hukuku Dergisi, S. 3.
  29. YENİSEY, F., OKTAR, S. (2015) “Alman Ceza Muhakemesi Kanunu Strafprozeßordnung (StPO)”, 2. Bsk. (İstanbul: Beta Yayıncılık).
  30. YILMAZ, Z., APIŞ, Ö. (2020) “Seri Muhakeme ve Basit Yargılama Düzenlemelerinin Değerlendirilmesi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Derg. 26, S. 1.
  31. Yargıtay CGK., 14.09.2023T, E2019/471, K2023/437, Lexpara.com.tr, (E.T.11.06.2025)
  32. Yargıtay CGK, 27.06.2019T, 2015/202E-2019/508K; Lexpara.com.tr, (E.T.11.06.2025).
  33. Yargıtay CGK, 23.06.2022T, 2018/409E-2022/479K; Lexpara.com.tr, (E.T.11.06.2025).
  34. Yargıtay CGK, 28.09.2021T, 2020/76E-2021/428K.; Lexpara.com.tr, (E.T.11.06.2025).
  35. Yargıtay CGK., 2018/409E., 2022/479K., 23.06.2022K.; Lexpara.com.tr, (E.T.03.06.2025).
  36. Yargıtay C.G.K’ nın 2018/409E, 2022/479K.; Lexpara.com.tr, (E.T.03.06.2025).
  37. Yargıtay 16. CD, 21.03.2017T, E2016/7026, K2017/3341 sayılı; Lexpara.com.tr, (E.T.03.06.2025).
  38. Yargıtay 2. CD, 20.10.2022T, E2021/5500, K2022/17288 sayılı; Lexpara.com.tr, (E.T.03.06.2025).
  39. Yargıtay 11. CD, 03.10.2022T, E2021/12888, K2022/1541; Lexpara.com.tr, (E.T.03.06.2025).
  40. Yargıtay 2. CD, 09.04.2018T, E2018/2184, K2018/4075; Lexpara.com.tr, (E.T.09.06.2025).
  41. Yargıtay 10. CD, 14.06.2023, E2023/4448, K2023/553; Lexpara.com.tr, (E.T.28.05.2025).
  42. Yargıtay 6. CD, 03.04.2018T, E2015/3365, K2018/2476 Lexpara.com.tr, (E.T.02.06.2025).
  43. AYM’nin 2014/18044 Başv. No.lu ve 18.06.2018 tarihli kararı; Lexpara.com.tr, (E.T.01.06.2025).
  44. AYM, Başv. Numarası: 2013/99, 20.03. 2014T, §42, 48 nolu kararı; https://www.anayasa.gov.tr/tr/kararlar-bilgi-bankasi/, (E.T.11.06.2025).
  45. AİHM 11444/85 Bşv. No.lu ve 19.12.1990T; 11339/85 Bşv. Numaralı ve 19.02.1991T. sayılı kararı; https://hudoc.echr.coe.int/, (E.T.11.05.2025);
  46. Al-khawaja and Tahery/The United Kingdom, Başv. No: 26766/05 ve 22228/06, 15.11.2011, Erişim Tarihi: 11.11. 2025
  47. Al-khawaja and Tahery/The United Kingdom, Başv. No: 26766/05 ve 22228/06, 15.11.2011, Erişim Tarihi: 11.11. 2025