Journals / LOKUM Sanat ve Tasarım Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 2

Reflections of Andalusian Art on Design Choices Spanning from the Imperial Capital to Safranbolu

İMPARATORLUK BAŞKENTİNDEN SAFRANBOLU’YA UZANAN TASARIM TERCİHLERİNDE ENDÜLÜS SANATININ İZLERİ

Meltem Özkan Altınöz(ANKARA ÜNİVERSİTESİ, DİL VE TARİH COĞRAFYA FAKÜLTESİ)0000-0002-0497-131X
Pages
269–284
Publication Date
2026-08-25
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this direction, it is aimed to contribute to the field by establishing the stylistic connections of structures whose typological research has already been carried out in Safranbolu.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Alhambresque style refers to the revival of a Medieval Islamic design style by European designers in the 19th century.
📊
Key Findings & Data:Thus, it will be demonstrated that the application areas of the Andalusian style of ornamentation are broader than previously assumed, and that effective and competent examples are put forward in provincial geographies that closely follow palace architecture.
💡
Conclusion & Impact:In this direction, it is aimed to contribute to the field by establishing the stylistic connections of structures whose typological research has already been carried out in Safranbolu.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Alhambresk · Endülüs sanatı · Osmanlı sanatı

Abstract

The Alhambresque style refers to the revival of a Medieval Islamic design style by European designers in the 19th century. The Andalusian style, which heavily influences the design culture of this period, begins to be seen first in Europe and later in Istanbul, the capital of the Ottoman Empire. The style adds a rich formality to various typological structures such as palaces, clock towers, and entrance gates with its dynamic, decorative, and elegant appearance. Information in the literature points to the presence of the Andalusian style of ornamentation in Istanbul. However, it can be said that the style in question is used with fewer examples in Izmir, Istanbul and that this style even possesses some valuable examples in Anatolia, outside of the major cities. Within the scope of this study, the Safranbolu examples that exhibit traces of the Andalusian style will be analysed. Thus, it will be demonstrated that the application areas of the Andalusian style of ornamentation are broader than previously assumed, and that effective and competent examples are put forward in provincial geographies that closely follow palace architecture. Within the boundaries of the research, it is revealed that the Andalusian influence is visible in certain fountains in Safranbolu and that the sebka ornamentation typology is utilized in these structures. In this direction, it is aimed to contribute to the field by establishing the stylistic connections of structures whose typological research has already been carried out in Safranbolu.

Özet

Elhamra stili/Alhambresk, bir Orta Çağ İslam tasarım üslubunun 19. yüzyılda Avrupalı tasarımcılar tarafından yeniden gündeme getirilmesini ifade eder. Bu dönemde tasarım kültürünü büyük oranda etkisi altına alan bir Endülüs tarzı ilk Avrupa’da, daha sonra ise Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul’da görülmeye başlar. Üslup Avrupa’da duvar kâğıtlarından halılara birçok mekânda tanımlayıcı tasarım nesnesi olarak kullanılır. Osmanlı’da ise saray, saat kulesi ve giriş kapıları gibi farklı tipolojideki yapılara hareketli, dekoratif ve zarif görünümleriyle zengin bir estetik değer katar. Güncel literatürdeki bilgiler, Endülüs tarzı süsleme anlayışının İstanbul’daki, İzmirde’ki varlığına işaret eder. Ancak, büyük şehirler dışında, Anadolu’da da bu üslupta bir takım kıymetli örneklerin bu çalışma vesilesi ile tespit edildiğini ifade etmek gerekir. Bu çalışma kapsamında, Endülüs üslubundan izler barındıran Safranbolu örnekleri ele alınacaktır. Böylelikle, Endülüs tarzı süslemenin uygulama alanlarının sanılandan daha geniş olduğu ve saray mimarisini yakından takip eden periferi coğrafyalarında etkili ve yetkin örneklerin ortaya konulduğu somut yapı örnekleriyle belgelenecektir. Araştırma boyunca, Safranbolu’daki kimi çeşmelerde Endülüs etkisinin görüldüğü ve sebka süsleme tipolojisinin bu yapılarda kullanıldığı ortaya konulmaktadır. Bu doğrultuda, Safranbolu’da hâlihazırda tipolojik araştırması gerçekleştirilmiş olan bu yapıların üslup bağlantıları kurularak alana katkı sağlanması hedeflenmektedir.

🔖

Cite This Article

Altınöz, M. Ö. (2026). Reflections of Andalusian Art on Design Choices Spanning from the Imperial Capital to Safranbolu. LOKUM Sanat ve Tasarım Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 2, 269–284. https://ajindex.com/articles/1630182

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (27)

  1. Abdulkadiroğlu, A. (2014). Abdurrahman Nureddin Paşa. İlmi Araştırmalar, (13), 7–16. https://izlik.org/JA23TB69PH
  2. Acar, M. (2008). Tarihi Safranbolu Çeşmeleri. Öztürkler Matbaacılık.
  3. Aktüre, S. ve Şenyapılı, T. (1976). Safranbolu’da mekânsal yapının gösterdiği nitelikler ve koruma önerileri’nin düşündürdükleri. ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, 2(1), 61–96.
  4. Bakırer, Ö. (2001). Window glass in Ottoman vernacular architecture. Proceedings of the 11th International Congress of Turkish Art, 1–5.
  5. Bayram, S. (2003). Safranbolulu İzzet Mehmet Paşa vakfiyesi ve kütüphanesi (Tam metin bildiri). Birinci Ulusal Tarih İçinde Safranbolu Sempozyumu, 49–61. Türk Tarih Kurumu.
  6. Belder, C. (2024). Safranbolu’da Dereköy Tepesi kaya çanakları ve hayat ağacı sembolünün kullanımı üzerine önermeler. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(3), 493–509. https://izlik.org/JA53FU67ZS
  7. Bölükbaşı Ertürk, E. (2004). Osmanlı döneminde Safranbolu su mimarisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  8. Bölükbaşı Ertürk, E. (2014). Safranbolu çeşmeleri üzerine tipolojik bir yaklaşım. Turkish Studies, 9(10), 233–251.
  9. Çelik, T. (2019). Safranbolu tarihi çeşme kitabelerinde unvan grupları (Tam metin bildiri). Econder I. Uluslararası İktisat, İşletme ve Sosyal Bilimler Kongresi, 68–76.
  10. Eldem, E. (2018). The Ottomans and the Alhambra: Inspiration or ignorance?. I. Giese ve M. Braga (Ed.), The power of symbols içinde (s. 97–110). Peter Lang.
  11. Emiroğlu, M. (1981). Korunması gereken örnek bir kentimiz Safranbolu. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları.
  12. González Cavero, I. (2025). The interlaced arches and the so-called sebka decoration: Origin and materialisation in al-Andalus and its reinterpretation in medieval Castile. Arts, 14(1), Article 16, 1–33. https://doi.org/10.3390/arts14010016
  13. Göktaş Kaya, L. ve Özdemir, E. (2020). Yerel mimarlık örneği olarak Safranbolu köy çeşmeleri. Sanat Tarihi Dergisi, 29(1), 97–131. https://doi.org/10.29135/std.633468
  14. Jones, O. (1856). The grammar of ornament. London: Day andSon https://archive.org/details/grammarornament00Jone
  15. Kahya, E. (2003). Safranbolu’daki belli başlı kurumların yapılanması (Tam metin bildiri). Birinci Ulusal Tarih İçinde Safranbolu Sempozyumu, 111–116. Türk Tarih Kurumu.
  16. Kuş, A. (2014). Safranbolu’da zaman ve mekân: Sivil mimari miras üzerine monografik incelemeler. Karabük Valiliği Yayınları.
  17. McSweeney, A. (2015). Versions and visions of the Alhambra in the nineteenth-century Ottoman world. West 86th: A Journal of Decorative Arts, Design History, and Material Culture, 22(1), 44–69.
  18. Mutlu, M. (2024). Safranbolu tarihî yapı kitabelerinde ebcedle tarihlendirme. Sanat Tarihi Dergisi, 33(2), 761–789. https://doi.org/10.29135/std.1495134
  19. Özcan, A. (2003). Safranbolulu üç şahsiyet (Tam metin bildiri). Birinci Ulusal Tarih İçinde Safranbolu Sempozyumu, 117–122. Türk Tarih Kurumu.
  20. Özkan Altınöz, M. (2014). 19. Yy Osmanlı mimarisi'ndeki oryantalizmin Endülüs kaynağı ve Sirkeci Garı'nın değerlendirilmesi. Turkish Studies, 9(10), 837–852.
  21. Saner, T. (1998). 19. Yüzyıl İstanbul mimarlığında oryantalizm. Yapı Kredi Yayınları.
  22. Shaw, J. S. (2008). Osmanlı İmparatorluğu’nda ve Türkiye Cumhuriyeti’nde Yahudiler (M. Sobuta, Çev.). Kapı Yayınları.
  23. Şahin, İ. (2003). Anadolu’da Türk yerleşmesi sürecinde Safranbolu (Tam metin bildiri). Birinci Ulusal Tarih İçinde Safranbolu Sempozyumu, 7–14. Türk Tarih Kurumu.
  24. Ulukavak, K. (2007). Bir Safranbolu’nun cephesinden Safranbolu. Bizim Büro Basımevi.
  25. Yazıcıoğlu, H. (1998). Safranbolu tarihine ait belgeler ve kaynaklar (Safranbolu Hizmet Birliği Kültür Yayını, No. 41). Volkan Matbaası.
  26. Zeybek, N. ve Kara, K. (2005). Osmanlı tarihi. Boyut Yayınları.
  27. Jones, O. (1856). The grammar of ornament. London: Day andSon https://archive.org/details/grammarornament00Jone