Journals / LOKUM Sanat ve Tasarım Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 2

Reinterpretation of the Bird Figure in Traditional Kilim Motifs in İnterdisciplinary Art

GELENEKSEL KİLİM MOTİFLERİNDEKİ KUŞ FİGÜRÜNÜN DİSİPLİNLERARASI SANATTA YENİDEN YORUMLANMASI

Birsen Ergün(kastamonu üniversitesi)0000-0003-4331-757X
Pages
209–224
Publication Date
2026-08-25
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In conclusion, the reinterpretation of the traditional bird motif found in rugs within the context of art and design makes significant contributions to both the preservation of cultural values and the development of creative forms of expression.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The art of kilim weaving, deeply rooted in Turkish culture, is not only a product of craftsmanship but also a significant representative of cultural heritage and symbolic expression.
📊
Key Findings & Data:In conclusion, the reinterpretation of the traditional bird motif found in rugs within the context of art and design makes significant contributions to both the preservation of cultural values and the development of creative forms of expression.
💡
Conclusion & Impact:This study serves as a reference for artists and designers regarding the use of traditional motifs within contemporary design approaches.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Disiplinlerarası sanat · Kilim · Kuş

Abstract

The art of kilim weaving, deeply rooted in Turkish culture, is not only a product of craftsmanship but also a significant representative of cultural heritage and symbolic expression. Kilims, through their weaving techniques and motifs, serve as visual narratives reflecting the lifestyles, beliefs, and aesthetic sensibilities of societies. The bird motif, frequently found in kilims, possesses a multifaceted meaning, symbolizing freedom, the ascension of the soul to heaven, communication, and fertility. This article focuses on the reinterpretation of the bird figure in traditional kilim motifs within the context of interdisciplinary art. The study examines the historical and cultural foundations of traditional kilim art, explains the meaning and symbolic value of the bird motif, and presents various examples of its use in contemporary art. The final section reveals how the author reinterprets the bird figure through jewellery and ceramic decorative elements produced using ceramic and goldsmithing techniques within the scope of their personal art and design practices. The study employs a literature review as its methodology, and the data obtained is evaluated in conjunction with the author's personal design applications. In conclusion, the reinterpretation of the traditional bird motif found in rugs within the context of art and design makes significant contributions to both the preservation of cultural values and the development of creative forms of expression. This study serves as a reference for artists and designers regarding the use of traditional motifs within contemporary design approaches.

Özet

Türk kültüründe köklü bir geçmişe sahip olan kilim sanatı, yalnızca bir ustalık ürünü değil, aynı zamanda kültürel mirasın ve sembolik anlatımın önemli bir temsilcisidir. Kilimler, dokuma teknikleri kadar üzerlerindeki motiflerle de toplumların yaşam biçimini, inançlarını ve estetik anlayışlarını yansıtan görsel birer anlatı niteliğindedir. Kilimlerde sıkça yer alan kuş motifi; özgürlüğü, ruhun göğe yükselişini, haberleşmeyi ve bereketi simgeleyen çok katmanlı bir anlam dünyasına sahiptir. Bu makale, geleneksel kilim motiflerinde yer alan kuş figürünün disiplinler arası sanat bağlamında yeniden yorumlanmasını konu edinmektedir. Çalışmada, geleneksel kilim sanatının tarihsel ve kültürel temelleri ele alınmış kuş motifinin anlamı ve sembolik değeri açıklanmış, motifin çağdaş sanatta kullanımına dair çeşitli örneklere yer verilmiştir. Son bölümde ise yazarın kişisel sanat ve tasarım uygulamaları kapsamında, seramik ve kuyumculuk teknikleriyle üretilmiş takılar ile seramik dekoratif öğeler aracılığıyla kuş figürünün nasıl yeniden yorumlandığı ortaya konmuştur. Çalışmada yöntem olarak literatür taraması yapılmış, elde edilen veriler yazarın kişisel tasarım uygulamalarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, kilimlerde yer alan geleneksel kuş motifinin sanat ve tasarım bağlamında yeniden yorumlanması, kültürel değerlerin korunmasının yanı sıra yaratıcı ifade biçimlerinin geliştirilmesine de önemli katkılar sunmaktadır. Bu çalışma, geleneksel motiflerin çağdaş tasarım yaklaşımları içerisinde kullanımına ilişkin olarak sanatçılar ve tasarımcılar için referans niteliği taşımaktadır.

🔖

Cite This Article

Ergün, B. (2026). Reinterpretation of the Bird Figure in Traditional Kilim Motifs in İnterdisciplinary Art. LOKUM Sanat ve Tasarım Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 2, 209–224. https://ajindex.com/articles/1630179

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (26)

  1. Allak, F. (2022). Anadolu’daki Kilim Motiflerinin Gümüş-Telkari Alanına Uygulanması: Mardin Olgunlaşma Enstitüsü Örneği. International Journal of Mardin Studies, 3(1), 55-72.
  2. Arslan, M. (2019). Tarihsel süreç içerisinde Türk kilimlerinin teknik ve desen özelliklerinin incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tekstil ve Moda Tasarımı Anabilim Dalı, İstanbul.
  3. Aslanapa, Oktay (2005). Türk halı sanatının bin yılı. İnkılap Yayınları.
  4. Aydemir, A. (2013). Kutadgu Bilig ve Divanü Lugati’t-Türk’te kuşlar. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(1), 271–297.
  5. Balkanal, Z. (2019). Türk kültürünün değer yargılarını yansıtan kilim motiflerine tasarım açısından alternatif bir yaklaşım: Kaat’ı sanatında uygulamaları. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35, 341–352.
  6. Bozkurt, N. (2002). Kilim. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 26, ss. 3–5). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  7. Bozkurt, S. (2020). Geleneksel Türk halı sanatında kullanılan motiflerin anlamları: Sındırgı–Yağcıbedir halıları üzerine göstergebilimsel bir analiz. GİFDER, 8(1).
  8. Çatalbaş, R. (2011). Türklerde hayvan sembolizmi ve din ilişkisi. Turan Stratejik Araştırmalar Merkezi Dergisi, 3(12), 49–60.
  9. Çetin, Y. (2017). Türk sanatı bezeme ikonografisi açısından tavus kuşu figürlerinin bir değerlendirmesi. Kesit Akademi Dergisi, 9, 1-17.
  10. Çoruhlu, Y. (2000). Türk mitolojisinin ana hatları. Kabalcı Yayınevi.
  11. Deniz, B. (2000). Türk dünyasında halı ve düz dokuma yaygılar. Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı.
  12. Diler, A. (2018). Kilimin sembolleri. Alfa Basım Yayım.
  13. Doğan, B. (2024). Antik devirden İslamiyet’e sanat ve tasavvufta semboller. Kapı Yayınları.
  14. Erbek, M., & Erbek, A. (2024). Anadolu motifleri. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  15. Ercebeci, Ş. (1999). Türk halı ve dokuma sanatımıza hizmetleri ile bir kültür adamı: Güran Erbek (1944-1989). Erdem, 10(29), 267-282.
  16. Eroğlu, M. A. (2023). Türk ve Kızılderili (kuzey Amerika) kültürlerinde kuş motifleri ve sembolleri. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 16(42), 544-565.
  17. Eroğlu, N. (2006). Kırşehir kilimleri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van.
  18. Genç, M. (2016). Anadolu Türk halılarının (14–15. yy. hayvan figürlü halılar) motif ve renk özelliklerinin incelenmesi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tasarım Ana Sanat Dalı.
  19. Kahveci, M. (1998). 21. Yüzyıla girerken geleneksel Türk el sanatları. Folkloristik: Prof. Dr. Dursun Yıldırım Armağanı (s.387-397). Pars Yayınları.
  20. Karoğlu, A., & Demir Bilen, G. (2022). “An”da geleneksel varoluş: Anadolu Türk kilim ve motifleri bağlamında Mabel Matiz klibi örneği. Sanat ve İkonografi Dergisi, 3, 55-64.
  21. Kotan, M. M. (2025). Kültürel bellekte kilim. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 14(42), 707–721.
  22. Oyman, N. R. (2019). Bazı Anadolu kilim motiflerinin sembolik çözümlemesi. Ariş Sanat Tarihi Dergisi, 14, Araştırma Makalesi.
  23. Ögel, B. (1993). Türk mitolojisi. Cilt I, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  24. Sevim, K., & Canay, A. (2013). Anadolu’da üretilen kilim motiflerinden bukağı motifi ve bu motiften çıkan seramik çalışmalar. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 2(6), 60–70.
  25. Soysaldı, A. (1999). Türk kilimlerinde dokuma teknikleri ve boyama özellikleri. Erdem, 10(30), 599–613.
  26. Instagram. (2025). Rumiiorg [Instagram stories]. https://www.instagram.com/stories/rumiiorg/