Journals / Doğu Karadeniz Sağlık Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 2

PATIENT-PHYSICIAN COMMUNICATION STUDIES IN TURKEY

Türkiye’ de Hasta-Hekim İletişimi Çalışmaları

Özcan Koç(GUMUSHANE UNIVERSITY)0000-0003-0403-274X
Adem Arslan(GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ, GÜMÜŞHANE SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0002-7848-7395
Pages
164–175
Publication Date
2025-07-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings revealed that not only physicians, but also patients, health managers and researchers should actively contribute to this process.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The quality of health services is directly related not only to technological equipment or clinical knowledge level, but also to effective communication processes.
📊
Key Findings & Data:In this context, theses and articles on patient-physician communication in Turkey until 2024 were examined; a general assessment was made on the reasons for the difficulties experienced in communication and how these problems can be overcome.
💡
Conclusion & Impact:The findings revealed that not only physicians, but also patients, health managers and researchers should actively contribute to this process.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2024 Verileri
⚙️Variables:Hasta · Hekim · Sağlık

Abstract

The quality of health services is directly related not only to technological equipment or clinical knowledge level, but also to effective communication processes. In this context, patient-physician communication emerges as one of the fundamental elements affecting the success of medical practices. Communication deficiencies reduce the efficiency of diagnosis and treatment processes; and can negatively affect patient satisfaction, compliance with treatment and general health outcomes. The purpose of this study is to analyze the current situation in line with academic studies conducted in Turkey on patient-physician communication, to draw attention to the problems experienced and to offer solution suggestions. In this context, theses and articles on patient-physician communication in Turkey until 2024 were examined; a general assessment was made on the reasons for the difficulties experienced in communication and how these problems can be overcome. The findings revealed that not only physicians, but also patients, health managers and researchers should actively contribute to this process. It was suggested that communication skills should be increased for physicians, in-service training should be organized, appropriate working hours should be provided and material/spiritual conditions should be improved. For patients, it is important to increase health literacy and conduct awareness-raising activities. Other important suggestions include managers creating structures that support communication and researchers conducting in-depth studies on the subject. As a result, patient-physician communication is not just an individual interaction, but a multi-stakeholder and systemic process. Eliminating the disruptions in this process will contribute to the provision of more effective and humane health services.

Özet

Sağlık hizmetlerinin niteliği, yalnızca teknolojik donanım ya da klinik bilgi düzeyiyle değil, aynı zamanda etkili iletişim süreçleriyle de doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda hasta-hekim iletişimi, tıbbi uygulamaların başarısını etkileyen temel unsurlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. İletişim eksiklikleri, tanı ve tedavi süreçlerinin verimliliğini azaltmakta; hasta memnuniyetini, tedaviye uyumu ve genel sağlık sonuçlarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, hasta-hekim iletişimi konusunda Türkiye’de yapılan akademik çalışmalar doğrultusunda mevcut durumu analiz etmek, yaşanan sorunlara dikkat çekmek ve çözüm önerileri sunmaktır. Bu kapsamda, 2024 yılına kadar Türkiye’de hasta-hekim iletişimi üzerine yapılmış tezler ve makaleler incelenmiş; iletişimde yaşanan güçlüklerin nedenleri ve bu sorunların nasıl aşılabileceği üzerine genel bir değerlendirme yapılmıştır. Bulgular, yalnızca hekimlerin değil, hastaların, sağlık yöneticilerinin ve araştırmacıların da bu sürece aktif katkı sunması gerektiğini ortaya koymuştur. Hekimler açısından iletişim becerilerinin artırılması, hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi, uygun mesai saatlerinin sağlanması ve maddi/manevi koşulların iyileştirilmesi önerilmiştir. Hastalar açısından ise sağlık okuryazarlığının artırılması, bilinçlendirme çalışmaları yapılması önem arz etmektedir. Yöneticilerin iletişimi destekleyici yapılar oluşturması ve araştırmacıların konuya ilişkin derinlemesine çalışmalara yönelmesi de diğer önemli öneriler arasındadır. Sonuç olarak, hasta-hekim iletişimi sadece bireysel bir etkileşim değil, çok paydaşlı ve sistemsel bir süreçtir. Bu süreçteki aksaklıkların giderilmesi, daha etkili ve insana yakışır bir sağlık hizmetinin sağlanmasına katkı sunacaktır.

🔖

Cite This Article

Yılmaz, Y., Koç, Ö., Arslan, A. (2025). PATIENT-PHYSICIAN COMMUNICATION STUDIES IN TURKEY. Doğu Karadeniz Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 2, 164–175. https://doi.org/10.59312/ebshealth.1672182

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (23)

  1. Atıcı, E. (2007a). Hasta-hekim ilişkisi kavramı. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 33(1), 45–50.
  2. Atıcı, E. (2007b). Hasta-hekim ilişkisini etkileyen unsurlar. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 33(2), 91–96.
  3. Baltaş, Z. (2008). Sağlık psikolojisi: Halk sağlığında davranış bilimleri (1. basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  4. Başol, E. (2018). Hasta ile sağlık çalışanları (doktor ve hemşire) arasındaki iletişim sorunları ve çözüm önerileri. International Anatolia Academic Online Journal, Social Science Journal, 4(1), 76–93.
  5. Berth, K., & Sjöberg, G. (1998). Halkla ilişkiler eğitiminin evrimi ve küreselleşmenin etkisi: Sekiz ülke üzerine inceleme (A. Ünver, Çev.). İstanbul: Rota Yayınları.
  6. Çelik, F. (2008). Sağlık Kurumlarında İletişim: Hasta ile Sağlık Personeli İletişimi Üzerine bir araştırma, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim Dalı, Konya.
  7. Ergül, H. F. (2005). Motivasyon ve motivasyon teknikleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), 67–79.
  8. Fuch, V. R. (1988). The competition: Revolution in health care. Health Affairs, 7(3), 5–24.
  9. Freedman, J. L., Sears, D. O., & Carlsmith, J. M. (1998). Sosyal psikoloji (A. Dönmez, Çev.). Ankara: İmge Yayınları.
  10. Göktaş, P. (2012). Türkiye’de sağlık sorunlarının temel sorunları. Özel Hastaneler ve Sağlık Kuruluşları Derneği. https://ozelhastaneler.org.tr/
  11. Greenberg, W. (1991). Competition, regulation and rationing in health care. Arbor, MI: Health Ann Administration Press.
  12. Hardoff, D., & Schonmann, S. (2001). Training physicians in communication skills with adolescents using teenage actors as simulated patients. Medical Education, 35(3), 206–210.
  13. Karadağ, M., Işık, O., Cankul, İ. H., & Abuhanoğlu, H. (2015). Hekim ve hemşirelerin iletişim becerilerinin değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(1), 160–179.
  14. Kılıç, L. (2012). Bireyden kitleye. N. Bayram (Ed.), Toplum ve iletişim (ss. 1–25). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  15. Özcan, S., Baş, K., & Taş, Y. (2013). Sağlık sektöründe bilgi asimetrisinin hasta memnuniyetine etkisi: Yalova Ağız Diş Sağlığı Merkezinde bir uygulama. International Conference on Eurasian Economies, St. Petersburg, Russia, 822–831.
  16. Solmaz, B. (2004). Kurumsal söylenti ve dedikodu. Konya: Tablet Yayınları.
  17. Street, J. R., & Richard, L. (2003). Communication in medical encounters: An ecological perspective. In T. L. Thompson, A. M. Dorsey, K. I. Miller, & R. Parrott (Eds.), Handbook of health communication (pp. 63 89). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
  18. Şendur, E. F. (2006). Örgütsel çatışma ve çatışma yönetimi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çağ Üniversitesi, Mersin.
  19. Turhan, E. S. (2014). Aile hekimliği dünya ve Türkiye uygulamaları: Aile hekimliğinde hekim-hasta ilişkisinde iletişimin rolü ve tarafların memnuniyeti üzerine etkilerinin incelenmesine yönelik bir alan araştırması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ufuk Üniversitesi, Ankara.
  20. Uyer, G. (1998). Hemşirelik ve yönetim (2. baskı). Ankara: Hürbilek Matbaacılık.
  21. Walley, K., & Thwaites, D. (1996). A review, synthesis and interpretation of the literature on competitive advantage. Journal of Strategic Marketing, 4(3), 163–179.
  22. Yılmaz, E. (2015). Hastaların güçlendirilmesi ve sağlık okuryazarlığı. F. Yıldırım & A. Keser (Eds.), Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 29–37.
  23. Yurdakul, E. S., & Sarı, O. (2020). Hastaların, hekimlerin hakları konusundaki farkındalıkları, hastalık algısı ve kişilik tiplerinin hekimin haklarına etkisi. Ankara Medical Journal, 2020(4), 926–943.