SavedAdd your journal

Journals / Sosyal Sağlık Dergisi / 2026 / Sayı: 2026

Evaluation of Earthquake Stress Coping Strategies According to Demographic Variables within the Scope of Social Work in Disasters

Afetlerde Sosyal Hizmet Kapsamında Deprem Stresiyle Baş Etme Stratejilerinin Demografik Değişkenlere Göre Değerlendirilmesi

Umut Solmaz(BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1112-3041
Hasan Hüseyin Taylan(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3968-7546
Fulya Başak Köroğlu(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ)0009-0002-8664-1011
Pages
18–37
Publication Date
2026-02-09
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate that social support as a coping strategy is used more frequently by women; coping with earthquake stress and religious coping are higher among individuals with primary school education; individuals who lost a relative exhibit lower levels of coping with earthquake-related stress; those residing in tent cities or tents demonstrate higher levels of coping with earthquake stress; and individuals who received psychosocial support show lower levels of coping strategies compared to those who did not receive such support.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Disasters are events that occur unexpectedly in residential areas and adversely affect individuals.
📊
Key Findings & Data:In order to mitigate these psychosocial effects, it is necessary to develop coping strategies in disaster contexts.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate that social support as a coping strategy is used more frequently by women; coping with earthquake stress and religious coping are higher among individuals with primary school education; individuals who lost a relative exhibit lower levels of coping with earthquake-related stress; those residing in tent cities or tents demonstrate higher levels of coping with earthquake stress; and individuals who received psychosocial support show lower levels of coping strategies compared to those who did not receive such support.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Deprem · Stres · Afetlerde Sosyal Hizmet

Abstract

Disasters are events that occur unexpectedly in residential areas and adversely affect individuals. There are various types of disasters, one of which is earthquakes. Earthquakes occur as a result of fractures in the Earth’s crust, leading to seismic waves and ground shaking. This natural disaster has biological, social, and psychological impacts. In order to mitigate these psychosocial effects, it is necessary to develop coping strategies in disaster contexts. Coping strategies are taught to individuals in disciplines such as social work and psychology. This study was designed to evaluate individuals’ coping strategies according to demographic variables and to propose solutions within the context of social work in disasters. This study involved 432 individuals using a simple random sampling method. The findings indicate that social support as a coping strategy is used more frequently by women; coping with earthquake stress and religious coping are higher among individuals with primary school education; individuals who lost a relative exhibit lower levels of coping with earthquake-related stress; those residing in tent cities or tents demonstrate higher levels of coping with earthquake stress; and individuals who received psychosocial support show lower levels of coping strategies compared to those who did not receive such support. Based on the research findings, recommendations are proposed within the framework of social work in disaster settings. Based on the research findings, solutions have been proposed within the context of social services in disasters.

Özet

Afetler, yerleşim yerlerinde beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan ve bireyi olumsuz etkileyen durumlardır. Birden fazla afet türü vardır ve bunlardan biri de depremdir. Deprem, yerkabuğunda kırılmalar sonucunda dalgalanmaların olması ve sarsıntıların meydana gelmesiyle oluşmaktadır. Bu doğal afetin biyolojik, sosyal ve psikolojik etkileri bulunmaktadır. Psiko-sosyal etkilerinden kurtulmak adına afetlerde baş etme stratejilerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Sosyal hizmet, psikoloji gibi alanlarda da baş etme stratejileri bireylere öğretilmektedir. Bu araştırma bireylerin baş etme stratejilerinin demografik değişkenlere göre değerlendirilmesi ve afetlerde sosyal hizmet bağlamında çözüm önerileri getirilmesi amacıyla tasarlanmıştır. Araştırmada basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak 432 kişi ile çalışılmıştır. Araştırma sonucunda baş etme stratejisi olarak sosyal desteğin kadınlarda daha fazla kullanıldığı, deprem stresiyle baş etmenin ve dini baş etmenin ilkokul mezunlarında daha yüksek olduğu, yakınını kaybedenlerin deprem stresiyle baş etme stratejilerinin daha düşük olduğu, çadır kentlerde veya çadırlarda ikamet edenlerin deprem stresiyle baş etme stratejilerinin daha yüksek olduğu, psiko-sosyal destek alanların almayanlara göre baş etme stratejilerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulguları baz alınarak afetlerde sosyal hizmet bağlamında çözüm önerileri getirilmiştir.

🔖

Cite This Article

Solmaz, U., Taylan, H. H., Köroğlu, F. B. (2026). Evaluation of Earthquake Stress Coping Strategies According to Demographic Variables within the Scope of Social Work in Disasters. Sosyal Sağlık Dergisi, Sayı: 2026, 18–37. https://doi.org/10.69514/sosyalsaglik.1842187

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (56)

  1. AFAD. (2018). Türkiye’de afet yönetimi ve doğa kaynaklı afet istatistikleri. https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/35429/xfiles/turkiye_de_afetler.pdf
  2. AFAD. (2023). Kahramanmaraş depremi raporu. https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Kahramanmaras%20%20Depremleri_%20On%20Degerlendirme%20Raporu.pdf
  3. AFAD. (2024). 2024 yılı doğa kaynaklı olay istatistikleri. https://www.afad.gov.tr/afet-istatistikleri
  4. AFAD. (2022). Türkiye afet müdahale planı. https://www.afad.gov.tr/turkiye-afet-mudahale-plani
  5. Aloğlu, N., & Güllü, A. (2024). 2023 Kahramanmaraş merkezli depremleri yaşamış olan hemşirelik öğrencilerinin deprem stresi ile baş etme stratejilerinin incelenmesi. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(2), 75-83. https://doi.org/10.53493/avrasyasbd.1341759
  6. Alston, M., & Chow, A. Y. (2021). Introduction—When social work meets disaster: Challenges and opportunities. The British Journal of Social Work, 51(5), 1525–1530. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcab095
  7. Aydın, M. (2023). Deprem özelinde afetleri ve kitlesel travmayı anlamak. Türk Nöroşir Dergisi, 33(2), 165-169.
  8. Baral, A. I. & Bhagawati, K. C. (2020). Post traumatic stress disorder and coping strategies among adult survivors of earthquake, Nepal. BMC Psychiatry, 19(118), 1-8.
  9. Bayhan, V., Yasuntimur, A., & Demir, N. (2025). 6 Şubat 2023 depremlerini deneyimleyen bireylerde travma sonrası stres ve deprem stresiyle başa çıkma stratejileri: Malatya örneği. Firat University Journal of Social Sciences, 35(2), 773-786. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1596751
  10. Birand, A., & Ergünay, O. (2000). Türkiye’nin afet sorunlarına genel bakış ve Erzincan depremi uygulaması (Yayın No. 60). Türkiye Deprem Vakfı. http://www.altaybirand.com/wp-content/uploads/2017/04/erzincenafet.pdf
  11. Biricik, A. S., Ceylan, M. A., & Ünlü, M. (1996). 1 Ekim 1995 – Dinar depremi. Marmara Coğrafya Dergisi, 1, 65–74.
  12. Candan, Z. A., Aydin, A., Altan, F., Unalan, D., & Filik, T. (2025). The relation between earthquake stress coping strategies and post-earthquake trauma level. Medicine, 104(28), e43345. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000043345
  13. Cebeci, F., & Akay, O. (2024). Afetlerde sosyal hizmet. In D. N. Özüçelik & T. Artan (Eds.), Afetlerde sosyal hizmet (ss. 57–64). İÜC Press.
  14. Chen, C., Tan, H., Liao, L., Chen, H., Chan, C., Cheng, J., Chen, C., Wang, T., & Lu, M. (2007). Long-term psychological outcome of 1999 Taiwan earthquake survivors: A survey of a high-risk sample with property damage. Comprehensive Psychiatry, 48(3), 269–275. https://doi.org/10.1016/j.comppsych.2006.12.003
  15. Çakır, Z., Erbaş, Ü., Gönen, M., Ceyhan, A. M., Öktem, T., Kul, M., Dilek, N. A. & Güzel, S. (2025). Examination of trauma levels and earthquake stress coping strategies of university students who exercise and do not exercise after an earthquake. BMC Psychology, 13, 1-20. https://doi.org/10.1186/s40359-025-03108-x
  16. Çınaroğlu, M., Yılmazer, E., & Sayar, G. (2024). Psychological impact of the 2023 Kahramanmaraş earthquakes on non-victims: A cross-sectional study. BMC Public Health, 25, Article 21901. https://doi.org/10.1186/s12889-025-21901-6
  17. Demir Erbil, D., Hazer, O., Akçam, E., & Akkoyun, S. (2024). Bireylerin deprem stresi ile baş etme stratejilerinin incelenmesi: Kahramanmaraş depremleri örneği. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 6(2), 434-451. https://doi.org/10.46464/tdad.1472770
  18. Deniz, O., Yıldız, Z. M., Parin, S., & Erdoğan, R. (2017). Deprem ve göç: 2011 Van depremi örneği. Social Sciences Studies Journal, 3(10), 1426-1444. https://doi.org/10.26449/sssj.202
  19. Dominelli, L. (2015). The opportunities and challenges of social work interventions in disaster situations. International Social Work, 58(5), 659-672.
  20. Doyran, M. (2023). 1939 ve 1992 yıllarında Erzincan’da meydana gelen depremlerin cumhuriyet gazetesine yansımaları. Mavi Atlas, 11(2), 321-334.
  21. Duyan, V. (2019). Sosyal hizmet: Temelleri, yaklaşımları ve müdahale yöntemleri. Nar Yayınevi. Erdoğan, N. C. & Aksoy, N. Ö. (2020). Deprem stresi ile baş etme stratejileri. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 3, 2, 88-103.
  22. Harigane, M., Nakajima, S., Takebayashi, Y., Maeda, M., Nakano, H., Yasumura, S., Yabe, H., Ohira, T., & Kamiya, K. (2022). Posttraumatic stress response following the loss of significant close others in the Great East Japan Earthquake: Fukushima Health Management Survey. Journal of Traumatic Stress. https://doi.org/10.1002/jts.22893
  23. Işıkhan, V. (2021). Afetlere müdahale eden yardım personelini güçlendirme. Artvin Çoruh Üniversitesi Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 7(2), 399-406. https://doi.org/10.21324/dacd.893075
  24. İlhan, B., Berikol, G., Eroğlu, O., & Deniz, T. (2023). Prevalence and associated risk factors of post-traumatic stress disorder among survivors of the 2023 Turkey earthquake. The American Journal of Emergency Medicine, 72, 39–43. https://doi.org/10.1016/j.ajem.2023.07.026
  25. Gerçek, D., & Güven, İ. T. (2016). Kentsel dirençliliğin coğrafi bilgi sistemleri ile analizi: Deprem ve İzmit kenti. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 8(1), 54–67. https://doi.org/10.15659/hartek.16.04.298
  26. Gök, M., Aydın, A., Baga, Y., & Çiftçi, B. (2024). The relationship between psychological resilience and general health levels of earthquake survivor nursing students in Kahramanmaraş earthquakes, the disaster of the century. Journal of Community Psychology. https://doi.org/10.1002/jcop.23110
  27. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayınevi. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü. (2025). Deprem nedir? http://www.koeri.boun.edu.tr/sismo/bilgi/depremnedir/
  28. Khan, H., Vasilescu, L. G., & Khan, A. (2008). Disaster management cycle: A theoretical approach. Annals of the University of Petroşani, Economics, 8(1), 113–118. https://www.mnmk.ro/documents/2008/2008-6.pdf
  29. Kaya, M., & Bayram, S. (2024). Determining the impact of earthquakes on university students’ hope and anxiety levels. International Journal of Disaster Risk Reduction. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2024.104637
  30. Lenferink, L., Nickerson, A., De Keijser, J., Smid, G., & Boelen, P. (2018). Trajectories of grief, depression, and posttraumatic stress in disaster‐bereaved people. Depression and Anxiety, 37(1), 35–44. https://doi.org/10.1002/da.22850
  31. Li, J., Chow, A., Shi, Z., & Chan, C. (2015). Prevalence and risk factors of complicated grief among Sichuan earthquake survivors. Journal of Affective Disorders, 175, 218–223. https://doi.org/10.1016/j.jad.2015.01.003
  32. Löw, A., Rihtarić, M., & Vrselja, I. (2023). Resource loss, coping strategies and post-traumatic stress disorder symptoms in survivors of the 2020 Croatia earthquake. BMC Psychology, 11, Article 1176. https://doi.org/10.1186/s40359-023-01176-5
  33. Marthoenis, M., Ilyas, A., Sofyan, H., & Schouler-Ocak, M. (2019). Prevalence, comorbidity and predictors of post-traumatic stress disorder, depression, and anxiety in adolescents following an earthquake. Asian Journal of Psychiatry, 43, 154–159. https://doi.org/10.1016/j.ajp.2019.05.030
  34. Orçan, G., & Karaaziz, M. (2024). Depremi yaşamış yetişkinlerde travma sonrası stres bozukluğu ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide stresle başa çıkma tarzlarının yordayıcı rolü. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 8(34), 128–143. https://doi.org/10.52096/usbd.8.34.08
  35. Özbilgin, M., Erbil, C., Şimşek Demirbağ, K., Demirbağ, O., & Tanrıverdi, V. (2023, Mart). Afet yönetiminde sorumluluğun yeniden inşası: Deprem, sosyal dramalar, sosyal politikalar. Sosyal Politikalar Dergisi, 4(1), 78–89. https://doi.org/10.54733/smar.1253256
  36. Özçetin, A., Maraş, A., Ataoğlu, A., & İçmeli, C. (2008). Deprem sonucu gelişen travma sonrası stres bozukluğu ile kişilik bozuklukları arasındaki ilişki. Düzce Medical Journal, 10(2), 8–18. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/793215
  37. Özdemir, Y., Şirvanci, Ü., Kuşdoğan, E., Özdağ, V., & Kaya, İ. (2025). Exploring the prevalence and predictors of prolonged grief disorder among children and adolescents bereaved by the 2023 earthquake in Turkey. Journal of Traumatic Stress, 38(4), 513–524. https://doi.org/10.1002/jts.23150
  38. Özdemir, A., & Mızrak, S. (2023). Do earthquake survivors want to escape the threats of earthquakes and why? International Journal of Disaster Risk Reduction. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2023.103929
  39. Özüçelik, D. N. (2019). Afet tıbbı. In D. N. Özüçelik (Ed.), Afetlerde acil tıp hizmetleri (pp. 1–5). Türkiye Klinikleri.
  40. Pincus A. & Minahan A. (1973). Social work practice: model and method, USA: F.E. Peacock Publishers.
  41. Saleebey, D. (1997). The strengths perspective in social work practice. Longman.
  42. Schwind, J., Norman, S., Brown, R., Frances, R., Koss, E., Karmacharya, D., & Santangelo, S. (2019). Association between earthquake exposures and mental health outcomes in Phulpingdanda village after the 2015 Nepal earthquakes. Community Mental Health Journal, 55(6), 1043–1053. https://doi.org/10.1007/s10597-019-00404-w
  43. Sehlikoğlu, Ş., Karaman, İ., Kaçar, C., & Canakci, M. (2023). Earthquake and mental health of healthcare workers: A systematic review. Journal of Clinical Psychiatry. https://doi.org/10.5505/kpd.2023.70845
  44. Sert, H., Eren, M., Koç, F., & Yurumez, Y. (2023). Depression, anxiety, stress, and job performance among Turkish nurses in the early post‐earthquake period. International Nursing Review, 72(1), 98–107. https://doi.org/10.1111/inr.12920
  45. Soqia, J., Ghareeb, A., Hadakie, R., Alsamara, K., Forbes, D., Jawich, K., Al-Homsi, A., & Kakaje, A. (2023). The mental health impact of the 2023 earthquakes on the Syrian population: Cross-sectional study. BJPsych Open, 10, Article e598. https://doi.org/10.1192/bjo.2023.598
  46. Şavran, G. E. (2018). Sosyolojide araştırma yöntem ve teknikleri. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  47. Şıkoğlu, E., & Güney, Y. (2020). 24 Ocak 2020 Sivrice (Elazığ) Depremi’nin kent merkezindeki yansıması üzerine coğrafi bir değerlendirme. Resilience, 4(2), 280–297. https://doi.org/10.32569/resilience.779242
  48. Thurston, A., Stöckl, H., & Ranganathan, M. (2021). Natural hazards, disasters and violence against women and girls: A global mixed-methods systematic review. BMJ Global Health, 6(1), e004377. https://doi.org/10.1136/bmjgh-2020-004377
  49. Ulusoy, S., Çelik, Z., Güleryüz, A., Esgibag, H., & Yavuz, K. (2024). Prevalence and risk factors of PTSD, depression, and grief among survivors of the 2023 Türkiye earthquake. The Journal of Nervous and Mental Disease, 212(8), 541–548. https://doi.org/10.1097/nmd.0000000000001803
  50. Yalçın, M. (2024). Üniversite öğrencilerinin depreme ilişkin farkındalığı ve deprem stresiyle baş etme stratejilerinin incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 7(3), 624-641. https://doi.org/10.35341/afet.1363284
  51. Yanay, U., & Benjamin, S. (2005). The role of social workers in disasters: The Jerusalem experience. International Social Work, 48(3), 263–276. https://doi.org/10.1177/0020872805051738
  52. Yazıcıoğlu, Y., & Erdoğan, S. (2014). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Detay Yayıncılık.
  53. Yazıcıoğlu, M. N., & Aktel, M. (2024). 1999 Marmara depreminin Türk kriz yönetimine etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 15(44), 1476-1492. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1449562
  54. Yiğit, D., & Açıkgöz, A. (2024). Hemşirelik bölümü öğrencilerinin deprem stresi ile baş etme stratejilerini uygulama düzeyi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 6(3), 446-455. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1415741
  55. Yöndem, Z. D., & Eren, A. (2008). Deprem stresi ile baş etme stratejileri ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(30), 60–75.
  56. Xiang, Y., Yin, H., Yang, J., Chen, D., & Zhang, J. (2025). Impact of left-behind duration on depression and anxiety in rural adolescents from mountainous areas and the moderating role of community resilience post-earthquake. Frontiers in Psychiatry, 16, Article 1606762. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2025.1606762