SavedAdd your journal

Journals / Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi / 2023 / Sayı: 16

Gastronomi Turizmi Bağlamında Mutfak Kültür Mirası Olarak Törensel Bir Yemek “Örfene”

İsa Serhan Cihangir(NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4691-7554
Kadriye Alev Akmeşe(Selçuk Üniversitesi)0000-0002-3826-9684
Halil Akmese(NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4694-2215
Pages
122–133
Publication Date
2023-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Gastronomik bilincin artırılması için yöre halkı ile işbirliği halinde olunması gerekliliği vurgulanan öneriler arasında yer almaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Gastronomi, tarihsel süreçte bir bölgeye ait soyut kültürel mirasın somutlaştırılarak sunulması ve gelecek nesillere aktarılmasını ifade eden bir kavramdır.
📊
Key Findings & Data:Gastronomi turizmi ile birlikte bölgeler unutulmaya yüz tutmuş geleneksel lezzetlerini hatırlayarak tekrar yapmaya ve tescil altın alarak tüm dünyaya tanıtmaya başlamıştır.
💡
Conclusion & Impact:Gastronomik bilincin artırılması için yöre halkı ile işbirliği halinde olunması gerekliliği vurgulanan öneriler arasında yer almaktadır.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Gastronomi · Örfene Yemeği · Kültürel Miras

Özet

Gastronomi, tarihsel süreçte bir bölgeye ait soyut kültürel mirasın somutlaştırılarak sunulması ve gelecek nesillere aktarılmasını ifade eden bir kavramdır. Gastronomi turizmi ile birlikte bölgeler unutulmaya yüz tutmuş geleneksel lezzetlerini hatırlayarak tekrar yapmaya ve tescil altın alarak tüm dünyaya tanıtmaya başlamıştır. Bu durum kültürel mirasın sürdürülebilirliğine olumlu katkılar sağlamaktadır. Örfene yemeği Niğde ili Aktaş kasabasında yüzyıllardır törensel olarak hazırlanan bir lezzettir. Bu çalışmanın ana amacı törensel bir yemek olan bu geleneksel lezzetin gastronomi literatürde yer almasını sağlamak ve tanınırlığını artırmaktır. Çalışmada nitel araştırma teknikleri kapsamında katılımcı gözlem ve yüz yüze mülakat teknikleri kullanılmıştır. Yapılan görüşmeler neticesinde yemeğin kökeni, geleneksel hazırlanış süreci ve sunumuna yönelik bilgiler elde edilerek kayıt altın alınmıştır. Aynı zamanda çalışma sonucunda bölgedeki geleneksel lezzetlerin coğrafi işaret altına alınması gerekliliği belirtilmiştir. Gastronomik bilincin artırılması için yöre halkı ile işbirliği halinde olunması gerekliliği vurgulanan öneriler arasında yer almaktadır.

🔖

Cite This Article

Cihangir, İ. S., Akmeşe, K. A., Akmese, H. (2023). Gastronomi Turizmi Bağlamında Mutfak Kültür Mirası Olarak Törensel Bir Yemek “Örfene”. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 16, 122–133. https://ajindex.com/articles/1620946

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (70)

  1. Acar, Y., (2019) “Gastronomi Turizmi Kapsamında Aksaray İli Güzelyurt (Gelveri) Yöresel Mutfağının Unutulmaya Yüz Tutmuş Tatlarının Değerlendirilmesi”, Journal of Tourism and Gastronomy Studies 4/1 (2016) 81-86
  2. Ademoğlu A., Durlu Özkaya F. (2021). Özel Gün ve Tören Yemekleri: Ethnic Foods Dergisi Üzerine Bir İnceleme, Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 2021, 4(2), 248-257
  3. Akman Dömbekçi H., Erişen M. A. (2022). Nitel Araştırmalarda Görüşme Tekniği, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 22 Sayı: Özel Sayı 2, 141 – 160
  4. Akpınar, Ş., Harmankaya, H. & Haşimoğlu, H. (2023). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kültür Unsurları: Günümüz Karagöz Oyunları Örneği. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi (AKEF) Dergisi, 5(3), 733-753.
  5. Aksoy, M. ve Sezgi G., (2015) “Gastronomi Turizmi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Gastronomik Unsurları”, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3),79-89
  6. Alonso, A.D. ve Krajsic, V., (2013) “Food Heritage Down Under: Olive Growers as Mediterranean ‘Food Ambassadors’”, Journal of Heritage Tourism, 8(2-3), 158-171
  7. Arpacı, Ö. Zengin, B. ve Batman, O., (2012) “Karaman’ın Mağara Turizmi Potansiyeli ve Turizm Açısından Kullanılabilirliği”, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14(23), 59-64
  8. Ateş M. (2021), Kültür Etkileşiminin Mimari Biçime Etkileri: Endülüs Atnalı Kemer Örneği, Konya Sanat Dergisi, 4, 1-16.
  9. Bakkaloğlu M., (2022). Safranbolu’nun Tören Yemekleri ve Tören Yemek Kültürünün İncelenmesi, Karabük Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.
  10. Bayındır, M.S. ve Önçel, S., (2019) “Gastronomide Kültürel Miras Bakış Açısıyla Kırklareli Hardaliyesinin Geleneksel Üretiminin Değerlendirilmesi”, Journal of Tourism and Gastronomy Studies 7/3 (2019), 1867-1886
  11. Bayram, Ü., (2018) “Gastronomik Kültürel Miras Olarak Buldan Günbalı” Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(1): 361-371
  12. Berat, T. ve Bucak, T., (2022) “Gastronomi Turizmi Kapsamında Geleneksel Üzüm Pekmezi Üretimi: Çal İlçesi Üzerine Bir İnceleme”, Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), 227-250
  13. Bertella, G., (2011) “Knowledge In Food Tourism: The Case of Lofoten and Maremma Toscana”, Current Issues in Tourism, 14 (4): 355-371
  14. Bessiere, J. ve Tibere, L., (2013) “Traditional food and tourism: French Tourist Experience and Food Heritage in Rural Spaces”, Journal of the Science of Food and Agriculture, 93(14), 3420-3425
  15. Beşirli, H., (2010) “Yemek, Kültür ve Kimlik”, Milli Folklor, 22(87), 159-169
  16. Cook, R.A., Yale, L.J. ve Marqua, J.J., (1999) “Tourism: the Business of Travel”, Prentice Hall (Upper Saddle River, N.J.)
  17. Çetin, H. (2021). Kazak Türklerinin Törensel Günlerdeki Yemekleri ve Bu Bağlamda Gerçekleştirilen Ritüeller. Milli Folklor 17 (2021 ): 219-229 https://dergipark.org.tr/tr/pub/millifolklor/issue/66180/1028470
  18. Çavuş, A., (2014) “Kültürel Miras Olarak Köprübaşı İlçesine (Trabzon) Geleneksel Tahta Kaşık Üretimi”, Marmara coğrafya dergisi, 29 (Ocak), 425
  19. Çekal, N. ve Aslan, B., (2017) “Gastronomik Bir Değer Olarak Tarhana ve Coğrafi İşaretlemede Tarhananın Yeri ve Önemi”, Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi Cilt: 1, Sayı: 2, Güz: 124-135, 2017
  20. Çekiç İ. (2015). Geçmişten günümüze törensel bir yemek: Keşkek / From past to present a ceremonial meal: Keşkek, Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
  21. Çetinkaya, N. ve Yıldız, S., (2018) “Somut Olmayan Kültürel Miras Unsuru Erzurum Lavaş (Acem) Ekmeğinin Turistik Ürüne Dönüştürülmesine Yönelik Bir Çalışma”, Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi Cilt: 2, Sayı: Ek.1, Bahar: 430-452, 2018
  22. Diker, O., (2016) “Kültürel Miras ile Kültürel Miras Turizmi Kavramları Üzerine Kavramsal Bir Çalışma”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(30), ss. 365-374
  23. Dilsiz, B., (2010) “Türkiye’de Gastronomi ve Turizm (İstanbul Örneği)”, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), İstanbul Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul
  24. Durmaz, A.A., Bahar, O. ve Aktan, V., (2017) “Gastronomik Bir Ürün Olan Türk Kahvesinin Türk Toplum Hayatına Kattığı Kültürel ve Sosyal Etkiler”, Eurasian Academy of Siciences Social Sicience Journal (İnternational Refereed & İndexed) 15 Aralık / December 2017, 514-527
  25. Erbil, K. ve Yılmaz, G., (2018) “Kültürel Miras Bağlamında Sakarya İlinde Yaşayan Etnik Grupların Türk Mutfağına Katkıları”, Turizm Akademik Dergisi, 5 (1), 276-285
  26. Erdem, Ö. ve Mızrak, M., (2017) “Yöresel Yemeklerin Bölge Restoranlarında Kullanılma Durumu: Mengen Örneği”, 1. Uluslararası Sürdürülebilir Turizm Kongresi’nde Sunulmuş Bildiri, Kastamonu Üniversitesi, Kastamonu
  27. Glaue, Ş.Ö., (2021) “Gastronomide Coğrafi İşaretli Ürünler ve Kültürel Miras”, https://www.researchgate.net/publication/364294551
  28. Goeldner, C.R. ve Ritchies, B.J., (2006) “Tourism: Principles, Practices and Philosophies (10th Ed.)”, New Jersey: John Wiley and Sons, Inc
  29. Green, G.P. ve Dougherty, M.L., (2008) “Localizing Linkages for Food and Tourism: Culinary Tourism As A Community Development Strategy”, Community Development, 39(3), 148-158
  30. Güler, S., (2010) “Türk Mutfak Kültürü ve Yeme İçme Alışkanlıkları”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26. 25
  31. Gündüz Alptürker, İ., Gök, T., Gürçayır, S. (2011). “Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi Üzerine Eleştirel Bir Okuma”. Millî Folklor 2 3 (92): 5-12.
  32. Hall, C.M. ve Sharples, L., (2003) “The Consumption of Experiences or The Experience of Consumption? An Introduction to The Tourism of Taste”, Editörler: C.M. Hall, L. Sharples, R. Mitchell, N. Macionis, ve B. Cambourne, Food Tourism Around The World: Development, Management, and Markets (pp. 1–24). Oxford: Butterworth-Heinemann, Elsevier
  33. Harrison, R., (2010) “What is Heritage”, Understanding the Politics of Heritage, 5-42
  34. İnce E., A. (2022). İç Göç Sürecinde Göçmen Toplumun Dinî ve Sosyokültürel Hayatında Meydana Gelen Değişimin İlişkiler Bağlamında İncelenmesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Medeniyet ve Toplum Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, ISSN: 2587-0092.
  35. Karakayalı, Z., Enes, K. ve Kanca, B., (2022) “Giresun'da Doğal Olarak Yetişen Yenilebilir Mantarların Gastronomik Değeri”, ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi / ISSN: 1309-9302 / dergipark.org.tr/tr/pub/odusobiad, 593-618
  36. Kaşlı, M., Cankül, D., Köz, E.N., ve Ekici, A., (2015) “Gastronomik Miras ve Sürdürülebilirlik: Eskişehir örneği”, EkoGastronomi Dergisi, 1(2), 27-46
  37. Kivela, J.J. ve Crotts, J.C., (2005) “Gastronomy Tourism, Journal of Culinary Science & Technology”, 4 (2-3), 39-55
  38. Kurtar, C. ve Somuncu, M., (2013) “Kentsel Kültürel Mirasın Korunması ve Sürdürülebilirliği: Ankara Hamamönü Örneği”, Ankara Araştırmaları Dergisi, 1 (2), 35-47
  39. Küçük, E. ve Saatçi, G., (2022) “Yerel Etkinliklerde Gastronomi Mirasının Yaşatılması Üzerine Bir Araştırma: Çanakkale Örneği”, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1): 184-201
  40. Long, L., (1998) “A Folkloric Perspective on Eating and Otherness, Culinary Tourism, Southern Folklore”, Lexington, No:55, 181-204
  41. Mankan, E., (2017) “Destinasyon Pazarlamasında Çekici Bir Faktör Olarak Türkiye’deki Gastronomi Müzeleri Örneği”, Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 12/4, p. 641-654, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.11449 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY
  42. Nuryanti, M., (1996) “Heritage and Postmodern Tourism”, Annals of Tourism Research, s. 249-260
  43. Ören, V.E. ve Ören, T.Ş., (2018) “Gastronomi Turizmi Kapsamında Sürdürülebilirlik: Ebem Köftesi Örneği”, Turkish Studies Social Sciences Volume 14 ıssue 1, 2019, p. 151-162 DOI: 10.7827/TurkishStudies.14741 ISSN: 2667-5617 Skopje/Macedonia-Ankara/Turkey
  44. Özler, H., (2022) “Somut Olmayan Kültürel Miras Bodrum Yöresel Yemekleri Üzerine Bir İnceleme”, Başkent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Anabilim Dalı, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Tezli Yüksek Lisans Programı, Ankara
  45. Öztürk, A. ve Ceber, M., (2017) “Kültürel Miras ve Üniversitelerin Turizm Rehberliği Bölümlerinde (Lisans/Önlisans) Kültürel Miras Eğitimi Üzerine Bir Durum Tespiti”, Eurasian Academy of Siciences Social Sicience Journal (İnternational Refereed & İndexed) 15 Aralık / December 2017, 1-12
  46. Öztürk, B. ve Güven, S., (2020) “Gastronomi ile İlgili Genel Kavramlar”, Gastronomi ve Yiyecek Tarihi. Akbaba vd. (Ed.), içinde Gastronomiye Giriş (s. 1-13). Ankara: Detay Yayıncılık
  47. Pehlivan, A. (2015). Açık ve örgün eğitim sosyal bilgiler ders kitapları ve öğretim programında somut olmayan kültürel miras ögelerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi), Eskişehir, Anadolu Üniversitesi.
  48. Randa, G.E., Heath E. ve Albertsı N., (2003) “The Role of Local and Regional Food in Destination Marketing”, Journal of Travel & Tourism Marketing, Volume 14, Issue 3-4, ss. 97-112
  49. Randa, G.E. ve Heath E., (2006) “Towards a Framework for Food Tourism as an Element of Destination Marketing”, Current Issues in Tourism, Volume 9, Issue 3, ss. 206-234
  50. Saçılık, M.Y., Çevik, S. ve Toptaş, A., (2018) “Geçmişin Mutfağından Gelecekteki Sofralara: Bandırma-Erdek Yöresinin Gastronomik Mirası”, Journal of Tourism and Gastronomy Studies 6/1 (2018) 300-319
  51. Santich, B., (2004) “The Study of Gastronomy and Its Relevance to Hospitality Education and Training”, International Journal Of Hospitality Management, 23(1), 15-24
  52. Santich, B., (2012) “Bold Palates: Australia’s Gastronomic Heritage”, South Australia: Wakefield Press Soner, F., (2013) “Gastronomy Tourism: A Solution for Small Cities Marketing and Regional Development”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul
  53. Sormaz, Ü., (2017) “Yöresel Mutfak Tanıtımında Yerel Restoranların Etkisi: Konya Örneği”, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(2), 160-173
  54. Sünnetçioğlu, S., Can, A. ve Durlu-Özkaya, F., (2012) “Yavaş Turizmde Coğrafi İşaretlemenin Önemi”, 13. Ulusal Turizm Kongresi, Antalya, 953-962
  55. Şahin, H.İ., (2009) “Dalyan ve Köyceğiz Çevresinde Gelenek, Turizm ve Folklorizm”, Milli Folklor, 21. 52
  56. Şimşek, A., (2021) “Gastronomik Miras: Kelle (Sivas)”, Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2021, Cilt 12, Sayı 23, 173-186
  57. Şimşek, A. ve Yıldız, S., (2017) “Kültürel Miras Açısından Kültürel Yemekler: Muğla İli Örneği”, Eurasian Academy of Siciences Social Sicience Journal (İnternational Refereed & İndexed) 15 Aralık / December 2017, 56-67
  58. Teyin, G., (2020) “Kültürel Bir Miras: Tören Keşkeği Geleneği”, Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research Vol. 4, Issue 2, pp., 313-321
  59. Tunç, A. ve Saç, F., (1998) “Genel Turizm”, Ankara: Detay Yayınevi
  60. Tuna M., Özyurt B. (2018) Ankara’da Gastronomi Turizminin Değerlendirilmesi: Nitel Bir Araştırma, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, (6) 1, 73-87, DOI: 10.21325/jotags.2018.239
  61. TDK(2017)“Gastronomi” http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5a5f3ad45f5832.65788135 Erişim: 09.06.2023
  62. Türker, A. ve Çelik, İ., (2012) “Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarının Turistik Ürün Olarak Geliştirilmesine Yönelik Alternatif Öneriler”, Yeni Fikir, 9, ss. 86-98
  63. Tüt K., Ertürk M. (2022). Höşmerim Tatlısının Ankara Yemek Kültüründe Törensel Yemek Olarak Kullanımı: Çamlıdere Örneği, 20. Geleneksel Turizm Sempozyumu
  64. Uggıonı, P.L., Proenca, R.P.C. and Zenı, L.A.Z.R., (2010) “Assessment of Gastronomic Heritage Quality in Traditional Restaurants”, Campinas, 23. 7-18, 8
  65. URL-1 “Örfene ne demek?”, NND, nedir ne demek, https://www.nedirnedemek.com/%C3%B6rfen-ne-demek adressinden 11.06.2023 tarihinde erişilmiştir.
  66. URL-2 (2023), Niğde DMC Haber, Çarıklı Köyünde Örfene Yapıldı, https://m.facebook.com/dmchaber/videos/%C3%B6rfene-yeme%C4%9Fini-bilenler-%C3%A7ar%C4%B1kl%C4%B1-k%C3%B6y%C3%BCnde-%C3%B6rfene-yeme%C4%9Fi-yap%C4%B1ld%C4%B1/331691279253348/ adresinden 03.09.2023 tarihinde erişilmiştir.
  67. Ünver, E., (2006) “Sustainability Of Cultural Heritage Management: Keklik Street And Its Surrounding Conservation And Development Project”, Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Orta Doğu teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü
  68. Wolf, E., (2006) “Culinary Tourism the Hidden Harvest”, Abd- Lowa: Kendall/Hunt Publishing Company Van Westering, J., (1999) “Heritage and Gastronomy: The Pursuits of the ‘New Tourist’”, International Journal of Heritage Studies, 5(2), 75-81
  69. Yılmaz, H., (Ed.), (2016) “Kültürel Miras Olarak Gastronomi”, Bir İletişim Biçimi Olarak Gastronomi 1. Baskı, Ankara, Detay yayıncılık, 2
  70. Yılmaz, G., (2017) “Gastronomi ve Turizm İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme (An Evaluation of the Relationship Between Gastronomy and Tourism)”, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi / Journal of Travel and Hospitality Management, 14(2), ss. 171-191