SavedAdd your journal

Journals / Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi / 2025 / Cilt: 10 Sayı: 2

Harmanlanmış (Karma) Öğrenme Yaklaşımı

Etem Yeşilyurt(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7340-7536
Pages
118–141
Publication Date
2026-01-03
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Harmanlanmış öğrenme yaklaşımının bir bütünlük içerisinde ele alındığı bu çalışmanın alan yazınına, öğretmenler ve öğrenciler başta olmak üzere eğitim sisteminin paydaşlarına katkı sağlaması umulmaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Harmanlanmış öğrenme hem ortam açısından en az iki farklı ortamın yani okul/sınıf içi ve dışı ortamların hem de bu ortamlarda kullanılan farklı öğrenme yöntemlerinin üstün yanlarının dikkate alınarak birlikte kullanılmasına imkân tanıyan bir öğrenme yaklaşımıdır.
📊
Key Findings & Data:Ancak konuyla ilgili yapılan bazı çalışmalarda harmanlanmış öğrenme yaklaşımının etkililiğine ve niteliğine ilişkin bilgi açığının, belirsizliklerin ve farklı uygulamaların bulunduğu, bu yaklaşımın neyi kapsadığı konusunda fikir birliğinin olmadığı ve hala keşfedilme aşamasında olduğu vurgulanmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Harmanlanmış öğrenme yaklaşımının bir bütünlük içerisinde ele alındığı bu çalışmanın alan yazınına, öğretmenler ve öğrenciler başta olmak üzere eğitim sisteminin paydaşlarına katkı sağlaması umulmaktadır.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Öğrenme ve Öğretmen Yöntemi · Öğrenme Yaklaşımı · Karma Öğrenme

Özet

Harmanlanmış öğrenme hem ortam açısından en az iki farklı ortamın yani okul/sınıf içi ve dışı ortamların hem de bu ortamlarda kullanılan farklı öğrenme yöntemlerinin üstün yanlarının dikkate alınarak birlikte kullanılmasına imkân tanıyan bir öğrenme yaklaşımıdır. Alan yazınında harmanlanmış öğrenme yaklaşımıyla ilgili birçok çalışma bulunmaktadır. Ancak konuyla ilgili yapılan bazı çalışmalarda harmanlanmış öğrenme yaklaşımının etkililiğine ve niteliğine ilişkin bilgi açığının, belirsizliklerin ve farklı uygulamaların bulunduğu, bu yaklaşımın neyi kapsadığı konusunda fikir birliğinin olmadığı ve hala keşfedilme aşamasında olduğu vurgulanmaktadır. Öte yandan konu, öğrenme çıktısı, kazanım ve içerik olarak harmanlanmış öğrenme yaklaşımının öğretmen yetiştirme sürecinde ve alanında kullanılan öğretmenlik mesleği ders kitaplarında da yer alması beklenmektedir. Ancak bu yaklaşımın, araştırmacı tarafından ulaşılan birkaç bilimsel ders kitabında belirli bir perspektifle ele aldığı görülmektedir. Harmanlanmış öğrenme yaklaşımını bir bütünlük içerisinde açıklamak amacıyla yapılan bu çalışma derleme çalışması niteliği taşımaktadır. Çalışma kapsamında harmanlanmış öğrenme yaklaşımının kavram ve tanım analizi yapılmakta bu yaklaşımın gerekçeleri, özellikleri, modelleri, üstün ve sınırlı yönleri üzerinde durulmaktadır. Harmanlanmış öğrenme yaklaşımının bir bütünlük içerisinde ele alındığı bu çalışmanın alan yazınına, öğretmenler ve öğrenciler başta olmak üzere eğitim sisteminin paydaşlarına katkı sağlaması umulmaktadır.

🔖

Cite This Article

Yeşilyurt, E. (2026). Harmanlanmış (Karma) Öğrenme Yaklaşımı. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 2, 118–141. https://doi.org/10.55107/turksosbilder.1754975

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (70)

  1. Akgündüz, D., & Akınoğlu, O. (2017). Fen eğitiminde harmanlanmış öğrenme ve sosyal medya destekli öğrenmenin öğrencilerin akademik başarılarına ve motivasyonlarına etkisi. Eğitim ve Bilim, 42(191), 69-90. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2017.6444
  2. Akkuş, M., & Keskin, Y. (2016). Harmanlanmış öğrenme modeliyle ilgili öğrenci tutumlarının incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 338-347. http://www.jret.org/?pnum=84&pt=PAST+ISSUES
  3. Alanoğlu, M., & Karabatak, S. (2021). Eğitimde dijitalleşme ve yeni yaklaşımlar (Ed: T. Tarık), Harmanlanmış öğrenme (ss. 193-210). Efe Akademi Yayınları.
  4. Alkan, C. (2005). Eğitim teknolojisi. Anı Yayıncılık.
  5. Altun, A., Gülbahar Y., & Madran O. (2008). Use of a content management system for blended learning learning: Perceptions of pre-service teachers. Turkish Online Journal of Distance Education-TOJDE, 9(4), 138-153. https://dergipark.org.tr/en/pub/tojde/issue/16918/176543
  6. Arslan, A., & Çetin, H. (2024). Türkiye’de harmanlanmış öğrenme alanında yapılan çalışmalar: Bir doküman incelemesi. Journal of Computer and Education Research, 12(24), 718-737. https://doi.org/10.18009/jcer.1518675
  7. Aşiroğlu, S., Nuhoğlu, H., & Şahin Sarkın, D. B. (2022). Planlamadan değerlendirmeye harmanlanmış öğrenme. Journal of History School, 15(57), 1468-1508. http://dx.doi.org/10.29228/Joh.57540
  8. Aydoğdu, Ü. R., Karamustafaoğlu, O., & Bülbül, M. Ş. (2017). Akademik araştırmalarda araştırma yöntemleri ile örneklem ilişkisi: Doğrulayıcı doküman analizi örneği. Z.G. Eğitim Fakültesi Dergisi, (30), 556-565. https://dergipark.org.tr/tr/pub/zgefd/issue/47929/606321
  9. Aygün, M. (2011). Algo–heuristik kurama dayalı harmanlanmış öğrenme ortamlarının öğrencilerin sunum hazırlama becerilerine, bilgisayara karşı tutumlarına ve bilişim teknolojileri dersine güdülenme düzeylerine etkisi [Yüksek lisans tezi, Ahi Evran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü]. Tez no: 287043. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  10. Balaman, F., & Tüysüz, C. (2011). Harmanlanmış öğrenme modelinin 7. sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji dersindeki başarılarına, tutumlarına ve motivasyonlarına etkisinin incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 75-90. https://dergipark.org.tr/tr/pub/baebd/issue/3339/46232
  11. Bayır M. (2024). Harmanlanmış öğrenme modeli. Journal of Turkic Civilization Studies,5(1),171-185. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jtcs/issue/85938/1490647
  12. Bouilheres, F., & Ha Le, L. T. V., McDonald, S., Nkhoma, C. & Jandug-Montera, L. (2020). Defining student learning experience through blended learning. Education and Information Technologies, 25(1), 3049–3069. https://doi.org/10.1007/s10639-020-10100-y
  13. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  14. Broadbent, J. (2017). Comparing online and blended learner’s self-regulated learning strategies andacademic performance. The Internet and Higher Education, (33), 24-32. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2017.01.004
  15. Cronje, J. C. (2020). Towards a new definition of blended learning. The Electronic Journal of e-Learning, 18(2), 114-121. https://doi.org/10.34190/EJEL.20.18.2.001
  16. Çetinkaya, M. (2017). Fen eğitiminde modelleme temelinde düzenlenen kişiselleştirilmiş harmanlanmış öğrenme ortamlarının başarıya etkisi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 7(2), 287-296. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/322805
  17. Çırak Kurt, S., Yıldırım, İ., & Cücük, E. (2018). Harmanlanmış öğrenmenin akademik başarı üzerine etkisi: Bir meta-analiz çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(3), 776-802. https://doi.org/10.16986/HUJE.2017034685
  18. Çırak, S. (2017). Bir harmanlanmış öğrenme deneyimi. İlköğretim Online, 16(2), 860-886. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.304740
  19. Dağ, F. (2011). Harmanlanmış karma öğrenme ortamları ve tasarımına ilişkin öneriler. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 73-97. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/59495/855161
  20. Demirer, V. (2009). Eğitim materyali geliştirilmesinde karma öğrenme yaklaşımının akademik başarı, bilgi transferi, tutum ve öz-yeterlik algısına etkisi [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Tez no:234900. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  21. Dikmen, C. H., & Ocak, M. A. (2020). Harmanlanmış öğrenme ortamında mobil programlama eğitimine katılan öğrencilerin görüşlerinin incelenmesi. SDU International Journal of Educational Studies, 7(1), 147-166. https://doi.org/10.33710/sduijes.664026
  22. Driscoll, M. P. (2005). Psychology of learning for instruction [Öğretim süreçleri ve öğrenme psikolojisi] (Çev. Ö. F. Tutkun, S. Okay & E. Şahin; 2012). Anı Yayıncılık.
  23. Duman, B. (2007). Süreç temelli öğrenme-öğretim modeli. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (19), 37-61. https://dergipark.org.tr/tr/pub/musbed/issue/23520/250602
  24. Ekici, M., & Karaman, M. K. (2011). Farklı düzeylerde harmanlanmış öğrenme etkinliklerinin akademik başarıya etkisinin incelenmesi. Akademik Bilişim’11 - XIII. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri. 2-4 Şubat 2011, Malatya: İnönü Üniversitesi.
  25. Ercan, M., & Çalışkan, İ. (2024). Harmanlanmış öğrenmede ortaokul öğrencilerinin argümantasyon kalitelerinin incelenmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 507-549 http://dx.doi.org/10.18506/anemon.1426979
  26. Erdoğan, E., & Akbaba, B. (2019). Ters yüz edilmiş sınıf modeliyle ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi akademik başarılarının geliştirilmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(1), 193-213. https://doi.org/10.30703/cije.465095
  27. Erol, M., & Kocakülah, M. S. (2024). Fen eğitiminde harmanlanmış öğrenme yaklaşımının kullanımı: Sistematik bir derleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (62), 3249-3271. https://doi.org/10.53444/deubefd.1498835
  28. Fidan, N. (2012). Okulda öğrenme ve öğretme. Pegem Akademi.
  29. Garrison, D. R., & Kanuka, H. (2004). Blended learning: Uncovering its transformative potential in higher education. Internet and Higher Education, 7(2), 95-105. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2004.02.001
  30. Geçer, A., & Dağ, F. (2012). Bir harmanlanmış öğrenme tecrübesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 425-442. https://www.researchgate.net/publication/259632852_Bir_Harmanlanmis_Ogrenme_Tecrubesi
  31. Graham, C. R. (2006). Handbook of blended learning Global perspectives local designs (Ed. C. J. Bonk & C. R. Graham), Blended learning systems: Definition, current trends, and future directions, San Francisco: John Wiley & Sons. https://www.researchgate.net/publication/258834966.
  32. Graham, C. R., Allen, S., & Ure, D. (2005). Benefits and challenges of blended learning environments. IGI Global: Encyclopedia of information science and technology, (pp. 253–259). https://doi.org/10.4018/978-1-59140-553-5
  33. Graham, C. R., Woodfield, W., & Harrison, J. B. (2013). A framework for institutional adoption andimplementation of blended learning in higher education. The Internet and Higher Education, (18), 4-14. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2012.09.003
  34. Güneş, F. (2014). Öğretim ilke ve yöntemleri (Ed. F. Güneş), Yaklaşım ve modeller (ss. 23-60). Pegem Akademi. Güvercin Seçkin, G., & Şen Zeytun, A. (2023). Bir analoji bağlamında dünden bugüne harmanlanmış öğrenme. Trakya Eğitim Dergisi, 13(2), 1451-1470. https://doi.org/10.24315/tred.1139094
  35. Hayırsever, F., & Orhan, A. (2018). Ters yüz edilmiş öğrenme modelinin kuramsal analizi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 572-596. https://doi.org/10.17860/mersinefd.431745
  36. Hebebci, M. T., & Usta, E. (2015). Türkiye’de harmanlanmış öğrenme eğilimleri: Bir literatür çalışması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(19), 195-219. https://doi.org/10.14520/adyusbd.23061
  37. Herdman, E. A. (2006). Derleme makale yazımında, konferans ve bildiri sunumu hazırlamada pratik bilgiler (Çev. Z. Dörtbudak). Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 3(1), 2-4. https://jer-nursing.org/jvi.aspx?un=JERN-25348&volume=3&issue=1
  38. Hiğde, E., & Aktamış, H. (2023). Covid-19 pandemisi sürecinde probleme dayalı harmanlanmış öğrenmeye yönelik öğrencilerin görüşleri. Trakya Eğitim Dergisi, 13(1), 260-279. https://doi.org/10.24315/tred.1025568
  39. Hockly, N. (2018). Blended learning. ELT Journal, 72(1), 97-101, https://doi.org/10.1093/elt/ccx058.
  40. Kiran, L., & Dangwal, L. (2017). Blended learning: An innovative approach. Universal Journal of Educational Research 5(1), 129-136. http://dx.doi.org/10.13189/ujer.2017.050116
  41. Lage, M. J., Platt, G. J., & Treglia, M. (2000). Inverting the classroom: A gateway to an inclusive learning environment. The Journal of Economic Education, 31(1), 30-43. https://doi.org/10.2307/1183338
  42. Lo, C. K., & Hew, K. F. (2017). A critical review of flipped classroom challenges in K-12 education: Possible solutions and recommendations for future research. Research and Practice in Technology Enhanced Learning, 12(4), 1-22. https://doi.org/10.1186/s41039-016-0044-2
  43. Love, B., Hodge, A., Corritore, C., & Ernst, D. C. (2015). Inquiry-based learning and the flipped classroom model. PRIMUS, 25(8), 745-762. https://doi.org/10.1080/10511970.2015.1046005
  44. Luo, R. Z., & Zhou, Y. L. (2024). The effectiveness of self-regulated learning strategies in higher education blended learning: A five years systematic review. Journal of Computer Assisted Learning, 40(6), 3005-3029. https://doi.org/10.1111/jcal.13052
  45. Mahmud, M. M., Ubrani, M. B., & Foong, W. S. (2020). A meta-analysis of blended learning trends. IC4E '20: Proceedings of the 2020 11th International Conference (pp. 30-36), https://doi.org/10.1145/3377571.3379439
  46. Osguthorpe, R. T., & Graham, C. R. (2003). Blending learning environments: Definitions an directions. Quarterly Review of Distance Education, 4(3), 227-233. https://eric.ed.gov/?id=EJ678078
  47. Özer, B. (2007). Öğrenci merkezli karma öğretim yönteminin öğretimde planlama değerlendirme dersinde akademik başarı ve eleştirel düşünmeye etkisi [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Tez no: 221713. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  48. Özkan, U. B. (2019). Eğitim bilimleri araştırmaları için doküman inceleme yöntemi. Pegem Yayıncılık. Pesen, A., & Oral, B. (2016). Harmanlanmış öğrenme yaklaşımının öğretmen adaylarının akademik başarısına ve güdülenme düzeyine etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(58), 799-821. https://doi.org/10.17755/esosder.258819
  49. Porter, W. W., Graham, C. R., Bodily, R. G., & Sanberg, D. S. (2016). A qualitative analysis of insti-tutional drivers and barriers to blended learning adoption in higher education. The Internet and Higher Education, (28), 17-27. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2015.08.003
  50. Rasheed, R. A., Kamsin, A., & Abdullah, N. A. (2020). Challenges in the online component of blended learning: A systematic review. Computers & Education, (144), 1-17. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2019.103701 Sağlık, M. A., & Özaydınlık, K. (2024). Teknoloji ve tasarım dersinde harmanlanmış öğrenmenin öğrencilerin tutum, öz düzenleme, bilimsel yaratıcılık ve akademik başarılarına etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(3), 2461-2504. http://dx.doi.org/10.51460/baebd.1499804
  51. Scholar.google (2025a). Blended learning, blended teaching. https://scholar.google.com
  52. Scholar.google (2025b). Blended learning approach, blended learning model. https://scholar.google.com
  53. Singh, H. (2003). Building effective blended learning programs. Educational Technology, 43(6), 51-54. https://eric.ed.gov/?id=EJ679022
  54. Smith, K., & Hill, J. (2019). Defining the nature of blended learning through its depictionin current research. Higher Education Research & Development, 38(2), 383-397. https://doi.org/10.1080/07294360.2018.1517732
  55. Sönmez, V. (2005). Program geliştirmede öğretmen el kitabı. Anı Yayıncılık. Staker, H., & Horn, M. B. (2012). Classifying K-12 blended learning. Innosight Institute, Inc. https://eric.ed.gov/?id=ED535180
  56. Sungur Alhan, S. (2020). Harmanlanmış öğrenme ortamına yönelik fen bilimleri öğretmen adaylarının görüşleri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 397-414. https://doi.org/10.17556/erziefd.633189
  57. Şimşek, K., & İpek, J. (2019). Harmanlanmış öğrenme ortamlarında bilgisayar cebiri sistemlerinin akademik başarıya etkisi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED), 13(2), 651-679. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.519352
  58. TDK (2025a). Harman, harmanlama. https://sozluk.gov.tr/
  59. TDK (2025b). Yaklaşım. https://sozluk.gov.tr/
  60. Topkaya, Y., Demirkol, M., Salma, C., & Özkaya, A. (2023). Harmanlanmış öğrenmeye yönelik araştırmaların karma-meta yöntemi ile analizi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1311-1344. https://doi.org/10.29299/kefad.1134310
  61. Uluyol, Ç., & Karadeniz, Ş. (2009). Bir harmanlanmış öğrenme ortamı örneği, öğrenci başarısı ve görüşleri. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 60-84. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yyuefd/issue/13711/165995
  62. Uysal, Ö. (2016). Harmanlanmış öğrenme ortamında proje tabanlı öğrenmenin gerçekleştirilmesi. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 2(2), 89-113. https://dergipark.org.tr/tr/pub/auad/issue/34017/376903
  63. Ünsal, H. (2010). Yeni bir öğrenme yaklaşımı: harmanlanmış öğrenme. Milli Eğitim Dergisi, 40(185), 130-137. https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/36199/407092
  64. Ünsal, H. (2012). Harmanlanmış öğrenmenin başarı ve motivasyona etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 1-27. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26138/275286
  65. Xiao, G., & Zhang, M. (2024). Knowledge mapping of blended learning classroom environment studies (1996-2023): A bibliometric analysis. International Journal of Emerging Technologies in Learning (iJET), 19(1), 68-85. https://doi.org/10.3991/ijet.v19i01.43569
  66. Yapıcı, İ., & Akbayın, H. (2012). Harmanlanmış öğrenme yönteminin lise öğrencilerinin biyoloji dersine yönelik tutumlarına etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (19), 56-68. https://dergipark.org.tr/tr/pub/zgefd/issue/47945/606596
  67. Yeşilyurt, E. (2019). Eklemeli bir bakışla öğretim yöntem ve teknik seçimini etkileyen faktörler. Turan-Sam Uluslararası Bilimsel Hakemli Dergisi, 11(43), 57-64. http://dx.doi.org/10.15189/1308-8041
  68. Yıldırım, H. F., & Eyceyurt Türk, G. (2024). Harmanlanmış öğrenme etkinliklerinin feni öğrenmeye yönelik motivasyon ve başarıya etkisi: Madde ve değişim ünitesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 13(4), 869-884. https://dx.doi.org/10.30703/cije.1381014
  69. Yılmaz, Ö., & Bulut, T. (2024). Harmanlanmış öğretime yönelik hazırbulunuşluk ölçek uyarlaması: Fen bilimleri öğretmenlerinin hazırbulunuşluk düzeyleri. Trakya Eğitim Dergisi, 14(1), 337-355. https://doi.org/10.24315/tred.1362960
  70. Yolcu, H. (2015). Harmanlanmış (karma) öğrenme ve uygulama esasları. The Journal of Academic Social Science Studies, (33), 255-260. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS2767