Journals / Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 3

BIBLICAL MOTIFS AND THE TEACHINGS OF JESUS IN MAXIM GORKY'S MOTHER

MAKSİM GORKİ’NİN ANA ROMANINDA İNCİL MOTİFLERİ VE İSA ÖĞRETİSİ

Nazan Coşkun(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ)0000-0001-7748-5219
Pages
1–19
Publication Date
2026-10-07
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Accordingly, the study argues that biblical motifs function not merely as literary ornaments but as fundamental structural and semantic components that shape the novel’s deeper meaning.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Maxim Gorky’s novel Mother (Мать, 1906) has traditionally been regarded as a work of revolutionary propaganda composed in the aftermath of the 1905 Russian Revolution.
📊
Key Findings & Data:More recent Russian scholarship, however, has demonstrated that Mother extends beyond an ideological narrative and should be understood as a multilayered work enriched by religious, philosophical, and mythological dimensions.
💡
Conclusion & Impact:Accordingly, the study argues that biblical motifs function not merely as literary ornaments but as fundamental structural and semantic components that shape the novel’s deeper meaning.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Maksim Gorki · Ana · İncil

Abstract

Maxim Gorky’s novel Mother (Мать, 1906) has traditionally been regarded as a work of revolutionary propaganda composed in the aftermath of the 1905 Russian Revolution. Consequently, scholarly discussions have predominantly approached the novel through the perspectives of revolution, political propaganda, and socialist realism. More recent Russian scholarship, however, has demonstrated that Mother extends beyond an ideological narrative and should be understood as a multilayered work enriched by religious, philosophical, and mythological dimensions. At the same time, interpreting the novel from a religious perspective has given rise to criticism that Gorky sought to sacralize the revolutionary movement through the extensive use of biblical motifs. Against this background, the present study examines the biblical motifs in Mother with the aim of elucidating Gorky’s interpretation of the teachings of Jesus. It further seeks to broaden the scope of existing scholarship by moving beyond approaches that reduce the novel either to a vehicle of socialist propaganda or to an attempt to sanctify the revolutionaries. To this end, the biblical motifs embedded in the novel are analyzed through a comparative reading alongside relevant biblical texts, while the symbolic structure of the narrative is examined by means of discourse analysis. The findings demonstrate that biblical narratives and figures—including the Road to Emmaus, the Apostle Paul, the Virgin Mary, the Way of the Cross, Judas, and the Resurrection—constitute the symbolic framework of the novel. Through these motifs, Gorky constructs the spiritual and ideological transformation of Pavel Vlasov and Pelageya Nilovna in close dialogue with the Christian narrative tradition. Accordingly, the study argues that biblical motifs function not merely as literary ornaments but as fundamental structural and semantic components that shape the novel’s deeper meaning.

Özet

Maksim Gorki’nin Ana (Мать-1906) romanı, genel olarak yazarın, 1905 Devrimi sonrasında kaleme almış olduğu devrimci propaganda niteliğinde bir eser olarak değerlendirilmiş; bu nedenle çoğunlukla devrim, propaganda ve sosyalist gerçekçilik ekseninde ele alınmıştır. Son dönem Rus araştırmaları, Ana romanının yalnızca ideolojik bir metin değil, aynı zamanda güçlü dinî, felsefi ve mitolojik katmanlara sahip çok yönlü bir eser olduğunu göstermektedir. Ne var ki eserin dinî bağlamda incelenmesi de eserde sıklıkla yer alan İncil motifleri bağlamında Gorki’nin devrimcileri kutsallaştırdığı eleştirilerini beraberinde getirmiştir. Bu çerçevede bu çalışmanın konusunu; Gorki’nin Ana romanında yer alan İncil motiflerini, yazarın İsa’ya dair görüşlerini anlamlandırmak adına incelenmesi oluşturmaktadır. Çalışmada güdülen temel amaç ise yazara yönelik sadece sosyalizm propagandası ve sosyalistleri kutsallaştırmaya dair eleştirilerin dar kapsamını genişletmektir. Bu çalışmada, söz konusu yaklaşımdan hareketle romandaki İncil motifleri kutsal metinlerle karşılaştırmalı olarak incelenmiş; metnin sembolik yapısı söylem analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, Emmaus yolculuğu, Havari Pavlus, Meryem Ana, Haç Yürüyüşü, Yahuda ve diriliş gibi İncil anlatılarının romanın temel yapısını oluşturan sembolik unsurlar olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir. Bu motifler aracılığıyla Pavel Vlasov ve Pelageya Nilovna’nın dönüşüm süreçleri Hristiyan anlatı geleneğiyle ilişkilendirilirken, Gorki’nin devrimci karakterleri yalnızca kutsallaştırmayı amaçlamadığı; esas olarak İsa’nın sevgi, adalet ve fedakârlık temelli öğretisinin tarihsel süreç içerisinde kilise ve iktidar tarafından çarpıtıldığı düşüncesini tartışmaya açtığı görülmüştür. Sonuç olarak çalışmada, Ana romanındaki İncil motiflerinin yalnızca devrimci propagandayı destekleyen semboller olarak okunmasının yetersiz olduğu ortaya konulmuş, eserin tarihsel İsa figürü ve öğretisinin yeniden diriltilmesi üzerinde inşa edildiği saptanmıştır.

🔖

Cite This Article

Coşkun, N. (2026). BIBLICAL MOTIFS AND THE TEACHINGS OF JESUS IN MAXIM GORKY'S MOTHER. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 3, 1–19. https://ajindex.com/articles/1606349

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (23)

  1. Adamenko, N. (2016). Missionerski potentsial krestnıh hodov, Sbornik Konferentsii, Sovremennaya pravoslavnaya missiya, Yekaterinburg, s. 5–12.
  2. Aydın, O. (2022). “Atatürk’ün Halkçılık İlkesi Bağlamında Gorkiy’in Ana Adlı Romanının Yeniden Yorumlanması”. ODÜSOBİAD 12 (3), 2467-2486. Doi: 10.48146/odusobiad.1138607
  3. Bakayeva, A. (2018). Bolşe çem roman (roman M.Gorkogo Mat), Neva: Kritika i estetika “K 150-letiyu Maksima Gorkogo”, No:3, s. 162-170.
  4. Basinski, P. (2018). Gorki: Strasti po Maksimu, İzdatelsvo ACT.
  5. Bıkov, D. (2016). Gorki, Jizn zameçatelnıh lyudey, Molodaya gvardiya, Moskva.
  6. Botsyanovski, V. (1997). “V pogone za smıyslom jizni”. Maksim Gorki: Pro et Contra. Liçnost i tvorçestvo Maksima Gorkogo v otsenke russkih msliteley i issledovateley 1890–1910-e gg. içinde, 238-258. Russkogo hristianskogo gumanitarnogo instituta, Peterburg.
  7. Gorki, M. (1997). Polnoye sobraniye soçıneniy. Pisma v dvadtsatı çetyröyh tomah, Tom II, Nauka, Moskva.
  8. Gorki, M. (1999). Polnoye sobraniye soçıneiy. Pisma v dvadtsatı çetyröyh tomah, Tom V, Nauka, Moskva.
  9. Gorki, M. (2018). Ana, Çev. Ergin Altay, Can Yayınları, İstanbul.
  10. Gorki, M. (1923). (06.04.2016). O vrede filosofii, URL1: https://royallib.com/book/gorkiy_maksim/o_vrede_filosofii.html.
  11. Hyetso, G. (1995). Maksim Gorki segodnya, Novıy vzglyad na M.Gorkogo. M.Gorki i ego epoha. Materialı i issledovaniya. Moskva, Naslediye.
  12. İncil, (2016). Kitabı Mukaddes Şirketi, Yeni Yaşam Yayınları, İstanbul. Karpenko, V. (2004). Jizn znamenitıh Nijegorodtsev. Maksim Gorki (1868-1936), Universitetskaya kniga, Novgorod.
  13. Kunarev, A. (02.04.2026). Put k istine Hristiyanskiye motivı v povesti M.Gorkogo Mat, URL2. https://rkuban. ru/archive/rubric/literaturovedenie-i-kritika/literaturovedenie-i-kritika_10427.html. Alıntılanma Tarihi: 02.04.2026.
  14. Lyubutin, K. (2002). Razmışleniya na temu Maksim Gorki kak filosof. Filosofiya i obşçestvo. 5-15.
  15. Ovçarenko, A. (1982). M.Gorki i literaturnıye iskaniya XX stoletiya, Moskva, Hudojestvennaya literatura.
  16. Öztürk, E. (2015). Maksim Gorki’nin Erken Dönem Sanatı ve Romantik Eserleri, Gazi Üniversitesi Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
  17. Pimenov, V. (2009). Bogostroitelskiye motivı v povesti M. Gorkogo Mat. Vestnik S.Peterburgskogo universiteta, S.6.Vıpusk 3.
  18. Rogaçevski, V. (1997). Na Puti v Emmaus. Maksim Gorki: Pro et Contra. Liçnost i tvorçestvo Maksima Gorkogo v otsenke russkih mısliteley i issledovateley 1890–1910-e gg. içinde, 734-787, Russkogo hristianskogo gumanitarnogo instituta, Peterburg.
  19. Spiridonova, L. (2013). Nastoyaşçi Gorki: mifı i realnost, İlmi Ran, Moskva.
  20. Funda Temur, (2021). “Maksim Gorki’nin “Ana” Yapıtında Toplumsal Gerçekçilik Etkisi: Pelageya Nilovna Özelinde Bir İnceleme”, Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Araştırma ve Değerlendirmeler – III, Ankara: Gece Kitaplığı, s.14-22.
  21. Yegorova, Yu. (2018). Mifı, simvolı i obrazı v povesti M.Gorkogo Mat, Vestnik Kostromskogo gosudarstvennogo universiteta, No:1, s.25-29.
  22. Yıldız, (2019). “Maksim Gorki'nin Ana Eseri Üzerinden Sosyalist Realizm ve Edebiyatta Propaganda-Antipropaganda” Turkish Studies - Language and Literature Volume 14 Issue 4.S.2247-2260 DOI:10.29228/TurkishStudies.37376.
  23. Öztürk, E. (2015). Maksim Gorki’nin Erken Dönem Sanatı ve Romantik Eserleri, Gazi Üniversitesi Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.