SavedAdd your journal

Journals / Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi / 2025 / Cilt: 10 Sayı: 2

Pandemic and Children's Social World: Reflection of Distance Education in Pictures

Pandemi ve Çocukların Sosyal Dünyası: Uzaktan Eğitimin Resimlere Yansıması

Bahar Özet(İstanbul Aydın Üniversitesi)0000-0003-0156-6017
Makbule Meziyet Arı(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0283-6341
Pages
198–219
Publication Date
2026-01-06
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Analyses revealed that while some children experienced high levels of loneliness, the overall average was low.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:With the onset of the covid-19 pandemic, it has impacted the entire world, affecting individuals in many ways, particularly health, the economy, and education.
📊
Key Findings & Data:Therefore, the aim of this study is to examine the effects of the pandemic and the distance education experienced by children aged 7-9 on their socialization and loneliness levels through image analysis.
💡
Conclusion & Impact:Analyses revealed that while some children experienced high levels of loneliness, the overall average was low.
🔬Design:Tez Özeti
📍Scope:2021-2022 Verileri
⚙️Variables:Pandemi · Uzaktan eğitim · Sosyalleşme

Abstract

With the onset of the covid-19 pandemic, it has impacted the entire world, affecting individuals in many ways, particularly health, the economy, and education. Authorities have taken various measures to minimize the effects. One of these measures was the closure of schools and the transition to online education. During this period, students were isolated from their friends and the school environment, and their social relationships were limited. Therefore, the aim of this study is to examine the effects of the pandemic and the distance education experienced by children aged 7-9 on their socialization and loneliness levels through image analysis. The research sample consisted of a total of 77 3rd and 4th-grade students (36 boys, 41 girls) aged 7-9 attending primary schools in Istanbul during the 2021-2022 academic year, selected using criterion sampling. The research was conducted using a concurrent mixed research method design. Data for the study were collected using a demographic information form, the School-Based Loneliness Scale for Children (SBS) developed by Asher and Wheeler and adapted into Turkish by Kaya to determine participants' loneliness levels, and the "Draw-and-Tell" technique, which was used to analyze children's drawings about the pandemic. Quantitative data were analyzed using IBM SPSS Statistics 25, while qualitative data were analyzed using content analysis. Analyses revealed that while some children experienced high levels of loneliness, the overall average was low. Most children were negatively affected by the pandemic and the distance learning process, and themes of social isolation, unhappiness, and boredom were prominent in their drawings.

Özet

Covid-19 pandemi süreci, başlamasıyla tüm dünyayı etkisi altına almış sağlık, ekonomi, eğitim başta olmak üzere bireyleri birçok yönden etkilemiştir. Etkileri en aza indirmek amaçlı yetkililer çeşitli önlemler almışlardır. Bunlardan biri de önce okulların tatil edilmesi sonra online eğitime başlanmasıdır. Bu süreçte öğrenciler arkadaşlarından ve okul ortamından uzak kalmış, sosyal ilişkileri sınırlandırılmıştır. Bu doğrultuda, çalışmanın amacı, 7-9 yaş aralığındaki çocukların pandemi süreci ile bu dönemde deneyimledikleri uzaktan eğitimin, sosyalleşme ve yalnızlık düzeyleri üzerindeki etkilerini resim analiziyle incelemektir. Araştırmanın örneklemini ölçüt örneklemeyle seçilen 2021-2022 eğitim-öğretim yılında İstanbul’daki ilköğretim okullarında öğrenim gören 7-9 yaş aralığındaki toplam 77 (36 erkek, 41 kız) 3. ve 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma, karma araştırma yönteminin eşzamanlı deseni kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın verileri demografik bilgi formu, katılımcıların yalnızlık düzeylerini belirlemek amacı ile Asher ve Wheeler tarafından geliştirilen ve Kaya tarafından Türkçeye uyarlanan Çocuklar için Okul Temelli Yalnızlık Ölçeği (ÇOTYÖ) ve çocukların pandemi ile ilgili çizdikleri resimlerden ‘Çiz-ve-Anlat’ tekniği kullanılarak toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde IBM SPSS STATISTIC 25 programından, nitel veriler için içerik analizinden faydalanılmıştır. Analizler sonucunda, bazı çocukların yalnızlık düzeyleri yüksek olsa da genel ortalamanın düşük olduğu belirlenmiştir. Çoğu çocuğun pandemi ve uzaktan eğitim sürecinden olumsuz etkilendiği, çizimlerinde ise sosyal izolasyon, mutsuzluk ve sıkılma temalarının öne çıktığı görülmüştür.

🔖

Cite This Article

Özet, B., Arı, M. M. (2026). Pandemic and Children's Social World: Reflection of Distance Education in Pictures. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 2, 198–219. https://ajindex.com/articles/1603507

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (68)

  1. Akoğlu, G. ve Karaaslan, B. T. (2020). COVID-19 ve izolasyon sürecinin çocuklar üzerindeki olası psikososyal etkileri. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık
  2. Aközlü, Z., Kolukısa, T., Öztürk Şahin, Ö., & Topan, A. (2021). Internet addiction and stressors causing internet addiction in primary school children during the COVID-19 pandemic: A descriptive and cross-sectional study from Turkey. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 8(1), 65-72.
  3. Alisinanoğlu, F., Türksoy, E., & Karabulut, R. (2020). Pandemi sürecinde çocukluk dönemi korkuları. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 6(14), 447-568.
  4. Aral, N., Aysu, B., & Kadan, G. (2020). Covid 19 sürecinde çocuklar: Gelişimsel ihtiyaçlar ve öneriler. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(2), 360-379.
  5. Araújo, L. A. D., Veloso, C. F., Souza, M. D. C., Azevedo, J. M. C. D., & Tarro, G. (2021). The potential impact of the COVID-19 pandemic on child growth and development: a systematic review. Jornal de pediatria, 97, 369-377. https://doi.org/10.1016/j.jped.2020.08.008
  6. Ashikkali, L., Carroll, W., & Johnson, C. (2020). The indirect impact of COVID-19 on child health. Paediatrics and child health, 30(12), 430-437.
  7. Aydın-Çakır, A., & Türkeş- Kılıç, S. (2021). Bilimsel çalışmalarda karma yöntem nasıl kullanılır?. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (42), 1-15. https://doi.org/10.30794/pausbed.802568
  8. Aydos, E. H., & Özet, B. (2025). Relationship Between Colours and Emotions as Reflected in Children's Drawings. Infant and Child Development, 34(6), e70053. https://doi.org/10.1002/icd.70053
  9. Bjorkdahl, K. ve Carlsen, B. (2019). Pandemics, publics and politics. Singapore: Palgrave Pivot.
  10. Boelen, P. A., & Spuij, M. (2013). Symptoms of post-traumatic stress disorder in bereaved children and adolescents: Factor structure and correlates. Journal Of Abnormal Child Psychology, 41(7), 1097-1108.
  11. Borelli, J. L., Smiley, P. A., Rasmussen, H. F., & Gómez, A. (2016). Is it about me, you, or us? Stress reactivity correlates of discrepancies in we-talk among parents and preadolescent children. Journal of Youth and Adolescence, 45(10), 1996-2010. https://doi.org/10.1007/s10964-016-0459-5
  12. Brazendale, K., Beets, M. W., Weaver, R. G., Pate, R. R., Turner-McGrievy, G. M., Kaczynski, A. T., Chandler, J.L., Bohnert, A., & von Hippel, P. T. (2017). Understanding differences between summer vs. school obesogenic behaviors of children: the structured days hypothesis. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 14(1), 100. https://doi.org/10.1186/s12966-017-0555-2
  13. Brom, C., Lukavský, J., Greger, D., Hannemann, T., Straková, J., & Švaříček, R. (2020). Mandatory home education during the COVID-19 lockdown in the Czech Republic: A rapid survey of 1st-9th graders' parents. In Frontiers in Education (Vol. 5, p. 103). Frontiers Media SA. https://doi.org/10.3389/feduc.2020.00103
  14. Brooks, S. K., Webster, R. K., Smith, L. E., Woodland, L., Wessely, S., Green¬berg, N., & Rubin, G. J. (2020). The psychological impact of quaran¬tine and how to reduce it: rapid review of the evidence. The Lancet. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30460-8
  15. Bryman, A. ve Bell, E. (2011). Business research methods (3. Baskı). Oxford: Oxford University Press.
  16. Bundy, D. A., Silva, N. D., Horton, A., Patton, G. C., Schultz, L., & Jamison, D. T. (2017). Child and adolescent health and development: realizing neglected potential. Washington, DC: World Bank.
  17. Capurso M, Dennis JL, Salmi LP, Parrino C, Mazzeschi C. (2020). Empowering children through school re-entry activities after the COVID-19 pandemic. Continuity in Education, 1(1), 64-82. https://doi.org/10.5334/cie.17.
  18. Chang, L. Y., Wang, C. J., & Chiang, T. L. (2022). Childhood handwashing habit formation and later COVID-19 preventive practices: A cohort study. Academic Pediatrics, 22(8), 1390-1398. https://doi.org/10.1016/j.acap.2022.05.014.
  19. Courtney, D., Watson, P., Battaglia, M., Mulsant, B. H., & Szatmari, P. (2020). COVID-19 Impacts on Child and Youth Anxiety and Depression: Challenges and Opportunities. The Canadian Journal of Psychiatry. https://doi.org/10.1177/0706743720935646
  20. Çalışkan Y. (2020). COVİD-19 pandemisi ve karantina sürecinde çocuk ruh sağlığı. Medical Research Reports, 3 (Supp 1), 149-154.
  21. Çetin, C., & Anuk, Ö. (2020). COVID-19 pandemi sürecinde yalnizlik ve psikolojik dayaniklilik: Bir kamu üniversitesi öğrencileri örneklemi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 170-189.
  22. Dalton, L., Rapa, E., & Stein, A. (2020). Protecting the psychological health of children through effective communication about COVID-19. The Lancet Child & Adolescent Health, 4(5), 346-347. https://doi.org/10.1016/S2352-4642(20)30097-3
  23. Davico, C., Ghiggia, A., Marcotulli, D., Ricci, F., Amianto, F., & Vitiello, B. (2021). Psychological impact of the COVID-19 pandemic on adults and their children in Italy. Frontiers in psychiatry, 12, 572997. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.572997
  24. Di Giorgio, E., Di Riso, D., Mioni, G., & Cellini, N. (2020). The interplay between mothers’ and children behavioral and psychological factors during COVID-19: An Italian study. European child & adolescent psychiatry, 30(9), 1401-1412. https://doi.org/10.1007/s00787-020-01631-3
  25. Duran, N., & Özet, B. Türkiye’de Uygulanan Kaynaştırma Eğitiminin Yasa ve Yönetmeliklerdeki Durumu ve Uygulamaya Geçişi Arasındaki Tutarlılığının İncelenmesi. Turkish Special Education Journal: International, 6(1), 82-104. https://doi.org/10.69485/tseji.1474847
  26. Erdoğan Ç, Turan T, Pınar B. (2020). Çocukların kendi çizimleri ile çocuk yoğun bakım ünitesi deneyimleri. Turkiye Klinikleri Journal of Pediatrics, 29 (2), 92-8. https://doi.org/10.5336/pediatr.2020-73767.
  27. Fan, J., Zhou, M., Wei, L., Fu, L., Zhang, X. ve Shi, Y. (2020). A qualitative study on the psychological needs of hospitalized newborns parents during COVID-19 outbreak in China. Iran Journal Pediatr. https://doi.org/10.5812/ıjp.102748.
  28. Ferguson, K. T., Cassells, R. C., MacAllister, J. W., & Evans, G. W. (2013). The physical environment and child development: An international review. International Journal of Psychology, 48(4), 437-468.
  29. Gassman-Pines, A., Ananat, E. O., & Fitz-Henley, J. (2020). COVID-19 and parent-child psychological well-being. Pediatrics, 146(4), e2020007294.
  30. Gupta, S. ve Jawanda, MK (2020). COVİD-19'un çocuklar üzerindeki etkileri. Acta Paediatrica (Oslo, Norveç: 1992), 109 (11), 2181.
  31. Günder, E. E. (2021). Covid-19 pandemi sürecinde Türkiye'de çocuk hakları. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri, 7(14), 137-149.
  32. Kalkandeler, D. (2020). Pandemi Çocuklarının Öğrenilmiş Yalnızlığı. Pandemi ve Yalnızlık, II. Uluslararası Yalnızlık Sempozyum. Üsküdar Üniversitesi Yayınları. Pandemic and Loneliness, s.165.
  33. Kaya, A. (2005). Çocuklar için yalnızlık ölçeğinin türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (19), 220-237.
  34. Kaya, B. (2020). Pandeminin ruh sağlığına etkileri. Klinik Psikiyatri Dergisi, 23(2), 123-124.
  35. Konukbay, D., & Suluhan, D. (2022). COVID-19 pandemisinde çocuk gelişimini ve bakımı etkileyen süreçler. COVID-19 pandemisi sürecinin çocukların bakımı ve çevresine etkileri, 1, 8-14.
  36. Kumar, A., Nayar, K. R., & Koya, S. F. (2020). COVID-19: Challenges and its consequences for rural health care in India. Public Health in Practice, 1, 100009.
  37. Li, F., Liang, W., Rhodes, R. E., Duan, Y., Wang, X., Shang, B.,. & Yi, L. (2022). A systematic review and meta-analysis on the preventive behaviors in response to the COVID-19 pandemic among children and adolescents. BMC Public Health, 22(1), 1201. https://doi.org/10.1186/s12889-022-13585-z
  38. Lieberman, A. F., Chu, A., Van Horn, P., & Harris, W. W. (2011). Trauma in early childhood: Empirical evidence and clinical implications. Development and Psychopathology, 23, 397–410. https://doi.org/10.1017/S0954579411000137
  39. Liu, J. J., Bao, Y., Huang, X., Shi, J., & Lu, L. (2020). Mental health considerations for children quarantined because of COVID-19. The Lancet Child & Adolescent Health, 4(5), 347-349. https://doi.org/10.1016/S2352-4642(20)30096-1
  40. Orgilés, M., Morales, A., Delvecchio, E., Mazzeschi, C., & Espada, J. P. (2020). Immediate psychological effects of the COVID-19 quarantine in youth from Italy and Spain. Frontiers in psychology, 11, 579038. http://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.579038
  41. Orru, G., Ciacchini, R., Gemignani, A., & Conversano, C.(2020). Psycholog¬ical intervention measures during the COVID-19 pandemic. Clinical Neuropsychiatry, 17(2), 76-79. https://doi.org/10.36131/CN20200208
  42. Otçeken, HS (2022). Velilerin Pandemi Dönemindeki Uzaktan Eğitim Sürecine İlişkin Görüş ve Deneyimleri (İstanbul Ümraniye İlçesi Örneği) (Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi (Türkiye)).
  43. Özbörü Aşkan Ö, Keskindemirci G, Mete M, Çakıroğlu Ü, Aliyeva S, Yeşil P et al. (2025). How did the pandemic lock down affect the development of infants’ social and communication skills? A retrospective study from Türkiye. J Ist Faculty Med 2025;88(2):128-134. https://doi.org/10.26650/IUITFD.1582447
  44. Özet, B., Aybaş, G., & Duran, N. (2024). Lise Öğrencilerinin Sosyal Medyaya İlişkin Algıları: Metafor Analizi Örneği. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 9(2), 370-389.
  45. Özet, B. (2022). 7-9 Yaş Çocukların Pandemi Sürecinde Deneyimledikleri Uzaktan Eğitimin Sosyal Gelişimlerine Etkisinin Resim Analizi Aracılığıyla İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  46. Öztürk, A. (2021). COVID-19 pandemi sürecinde bilişim teknolojileri bağımlılığı. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 195-219. https://doi.org/10.31463/aicusbed.903612
  47. Öztürk, E. D., Kuru, G., & Yıldız, C. D. (2020). Covid-19 pandemi günlerinde anneler ne düşünür çocuklar ne ister? anne ve çocuklarinin pandemi algisi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 204-220.
  48. Phelps, C., & Sperry, L. L. (2020). Children and the COVID-19 pandemic. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 12(S1), S73-S75. http://dx.doi.org/10.1037/tra0000861
  49. Pınar, Y. (2021). Pandemi sürecinde sosyal izolasyonun çocuklar üzerine olası etkileri: Bir model önerisi. Nesne, 9(20), 379-395. https://doi.org/10.7816/nesne-09-20-10
  50. Picson, K. (2024). How The Lockdown of COVID-19 Influenced The Neurocognitive and Psychosocial Development of Preschoolers. https://doi.org/10.33015/dominican.edu/2024.NURS.ST.41
  51. Pisano, L., Galimi, D., & Cerniglia, L. (2020). A qualitative report on exploratory data on the possible emotional/behavioral correlates of Covid-19 lockdown in 4-10 years children in Italy.
  52. Qiu, J., Shen, B., Zhao, M., Wang, Z., Xie, B. ve Yu, Y. (2020). Anationwide survey of psychological distress among Chinese people in the COVID-19 epidemic: Implications and policy recommendations. General Psychiatry, 33, 1-3. https://doi.org/10.1136/gpsych-2020-100213.
  53. Russell, M.V., Russell, S.J., Croker, H., Packer, J., Ward, J., Stansfield, C., Mytton, O., Bonell, C. ve Booy, R. (2020). School closure and management practices during coronavirus outbreaks including COVID-19: A rapid systematic reivew. Lancet Child Adolescence Health, 4, 397-404.
  54. Sağlam, M. (2017). Aile içi iletişim. N. Aral (Ed.). Çocuk ve iletişim. İçinde (s. 308-324). Ankara: Vize Yayıncılık.
  55. Scheeringa, M. S., Zeanah, C. H., & Cohen, J. A. (2011). PTSD in children and adolescents: Toward an empirically based algorithm. Depression and anxiety, 28(9), 770-782.
  56. Schonfeld, D. J., & Demaria, T. (2015). Providing psychosocial support to children and families in the aftermath of disasters and crises. Pediatrics, 136(4), 1120–1130. https://doi.org/10.1542/peds.2015‐2861
  57. Serra, G., Lo Scalzo, L., Giuffrè, M., Ferrara, P., & Corsello, G. (2021). Smartphone use and addiction during the coronavirus disease 2019 (COVID-19) pandemic: cohort study on 184 Italian children and adolescents. Italian journal of pediatrics, 47(1), 150. https://doi.org/10.1186/s13052-021-01102-8
  58. Şen Beytut D, Bolışık B, Solak U, Seyfioğlu U. (2009). Çocuklarda hastaneye yatma etkilerinin projektif yöntem olan resim çizme yoluyla incelenmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 2 (3), 35-44.
  59. Tiryaki Ö, Zengin H, Çınar N. (2021). Çocukların COVID-19 pandemisine ilişkin algılarının çizdikleri resimlere yansıması. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 4(3), 296-305. https://doi.org/10.38108/ouhcd.877786
  60. Topbaş S, Birol NY, Çiftçi HB, Polat B, Kırımtay B, Yılmaz A. (2020). COVID-19 pandemisi sürecinde dil ve konuşma terapisi yönetimi: “Şimdi ne yapmalıyız?”. Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 3 (1), 1-30.
  61. Tunalı, S. B., Gözü, Ö. ve Özen, G. (2016). Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanılması “karma araştırma yöntemi”. Kurgu, 24(2), 106-112.
  62. Üztemur S, Dinç E. (2018). Ortaokul öğrencilerinin epistemolojik inançlarının keşfedilmesinde öğrenci merkezli bir yaklaşım: Çiz-Yaz-Anlat Tekniği. Journal of History Culture and Art Research, 7(3), 566-592. http://doi.org/10.7596/taksad.v7i3.1579.
  63. Wang, G., Zhang, Y., Zhao, J., Zhang, J., & Jiang, F. (2020). Mitigate the effects of home confinement on children during the COVID-19 outbreak. The Lancet, 395(10228), 945-947. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30547-X
  64. Yavuzer H. (2019). Resimleriyle çocuk. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  65. Yıldırım, A. (1999). Nitel araştırma yöntemlerinin temel özellikleri ve eğitim araştırmalarındaki yeri ve önemi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitim ve Bilim, 23(112), 7-17.
  66. Yogman, M., Garner, A., Hutchinson, J., Hirsh-Pasek, K., Golinkoff, R. M., Committee on Psychosocial Aspects of Child and Family Health, & Council on Communications and Media. (2018). The power of play: A pediatric role
  67. Gupta, S. ve Jawanda, MK (2020). COVİD-19'un çocuklar üzerindeki etkileri. Acta Paediatrica (Oslo, Norveç: 1992), 109 (11), 2181.
  68. Li, F., Liang, W., Rhodes, R. E., Duan, Y., Wang, X., Shang, B.,. & Yi, L. (2022). A systematic review and meta-analysis on the preventive behaviors in response to the COVID-19 pandemic among children and adolescents. BMC Public Health, 22(1), 1201. https://doi.org/10.1186/s12889-022-13585-z