Journals / Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature / 2026 / Cilt: 3 Sayı: 2

LUTFULLAH HALÎMÎ’NİN FARSÇA-TÜRKÇE MANZUM SÖZLÜĞÜ: TUHFE-İ MUKADDİMETÜ’L-LUGA

İrmak Kaçar(AMASYA ÜNİVERSİTESİ)
Pages
131–146
Publication Date
2017-05-26
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ayrıca bu manzum sözlüğün muhtevasının çeşitli başlıklar altında tasnif edilip değerlendirilmesine de çalışılacaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:15. yüzyılın önemli müellif ve mütercimlerinden biri olan Lutfullah Hal î m î; Amasya’da doğup büyümüş, Fatih Sultan Mehmed ve II.
📊
Key Findings & Data:Hazırladığı diğer sözlüklerden biri de aruz vezniyle yazdığı Türkçe-Farsça manzum Tuhfe-i Mukaddimetü’l-L u ga adlı sözlüktür. 60 beyitten oluşan eserde yaklaşık 236 Farsça kelimenin Türkçe karşılığı verilmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Ayrıca bu manzum sözlüğün muhtevasının çeşitli başlıklar altında tasnif edilip değerlendirilmesine de çalışılacaktır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Lutfullah Halîmî · Bahrü’l-Garâib · Lugat-ı Halîmî

Özet

15. yüzyılın önemli müellif ve mütercimlerinden biri olan Lutfullah Hal î m î; Amasya’da doğup büyümüş, Fatih Sultan Mehmed ve II. Bayezid devirlerinde çeşitli kadılıklarda görev yapmıştır. Türkçe, Farsça ve Arapçayı çok iyi bilen Halîmî miras, hukuk, tıp, edebiyat gibi konulara da hakim bir â lim ve bu dillerde sözlük yazacak kadar iyi bir dilcidir. En önemli eseri, Bahrü’l-Garâib adlı manzum sözlüğünü açıklamak amacıyla yazdığı ve L u gat-ı Hal î m î olarak bilinen Farsça-Türkçe sözlüğüdür. Hazırladığı diğer sözlüklerden biri de aruz vezniyle yazdığı Türkçe-Farsça manzum Tuhfe-i Mukaddimetü’l-L u ga adlı sözlüktür. 60 beyitten oluşan eserde yaklaşık 236 Farsça kelimenin Türkçe karşılığı verilmektedir. Bu kelimeler daha çok gündelik dilde kullanılan isim ve fiillerden oluşmaktadır. Eserin bilinen tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Reşid Efendi Numara 977/7’de 76b-78b yaprakları arasında bulunmaktadır. Bu çalışmada, Lutfullah Halîmî’nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilip dilciliğine kısaca değinildikten sonra Tuhfe-i Mukaddimetü’l-Luga’nın metni transkripsiyonlu olarak verilecektir. Ayrıca bu manzum sözlüğün muhtevasının çeşitli başlıklar altında tasnif edilip değerlendirilmesine de çalışılacaktır.

🔖

Cite This Article

Kaçar, İ. (2017). LUTFULLAH HALÎMÎ’NİN FARSÇA-TÜRKÇE MANZUM SÖZLÜĞÜ: TUHFE-İ MUKADDİMETÜ’L-LUGA. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Cilt: 3 Sayı: 2, 131–146. https://ajindex.com/articles/1595634

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. Demir, Gökhan (2016). Et-Tansîsü’l-Muntazar Fî Şerhî Ebyâti’t-Telhîs Ve’l-Muhtasar. Doktora Tezi. Trabzon. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
  2. Devellioğlu, Ferit (2003). Osmanlıca-Türkçe Lûgat. Ankara: Aydın Kitabevi Yay.
  3. Dilçin, Cem (2013). Yeni Tarama Sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları.
  4. Eliaçık, Muhittin (2013). “Lutfullâh Halîmî’nin Tecnîs, Mecâz ve Teşbihler Üzerine Risalesi”. İdil Dergisi 2(8): 52-64.
  5. Erkân, Mustafa (1997). “Halîmî”. DİA. C. 15. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 341-343.
  6. Faroe, C.E. (1991). Lutfullah Halîmî’nin Bahrü’l-Garâib’i. Yüksek Lisans Tezi. Ankara. Ankara Üniversitesi.
  7. Halîmî, Lutfullâh (2013). Lugat-ı Halîmî (Haz. Âdem Uzun). Ankara: TDK Yayınları.
  8. Halîmî, Lutfullah. Tuhfe-i Mukaddimetü’l-Luga. Süleymaniye Kütüphanesi. Reşid Efendi. No: 977/7. 76b-78b.
  9. Steingass, F. (2005). Persian-English Dictionary. İstanbul. Çağrı Yayınları.
  10. Şükûn, Ziya.(1984). Farsça-Türkçe Lugat: Gencinei Güftar Ferhengi Ziya. İstanbul. Milli Eğitim Basımevi.
  11. Uzun, Adem (2005). Lugat­ı Halîmî (İnceleme­Metin). Doktora Tezi. Erzurum. Atatürk Üniversitesi.
  12. Demir, Gökhan (2016). Et-Tansîsü’l-Muntazar Fî Şerhî Ebyâti’t-Telhîs Ve’l-Muhtasar. Doktora Tezi. Trabzon. Karadeniz Teknik Üniversitesi.