AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThis article introduces the text compiled by Kayipov and discusses the prominent phonological and morphological features observed therein.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
In this article, the Göruğlu Epic, which occupies an important place within the oral cultural heritage of the Pamir Kyrgyz who currently reside in Ulupamir Village in the Erciş district of Van Province, is examined. The study presents the compilation activities conducted to date in a chronological framework and focuses in particular on the text compiled by the Kyrgyz Turkologist Sulayman Kayipov, analyzing its salient phonological and morphological features. The earliest known compilation of the Göroğlu Epic was carried out on 1 July 1973 in Sarı Mukur Village in the Afghan Pamirs by the French Turkologist Rémi Dor, who recorded the first three hundred and eleven lines of the epic from the narrator Aşim Afez. The second and more comprehensive compilation was conducted in 2000 by Sulayman Kayipov from Haşim Adıgüzel, who was residing in Van at the time. The transcribed text, consisting of one thousand five hundred and twenty lines, was published in 2015. Together with the short prose sections included at the end, this text provides significant data on the narrative structure of the epic. The most recent known compilation of the epic was carried out in Ulupamir Village by Baktygul Kulamshaeva and Ayşe Nur Kırgız, again from Haşim Adıgüzel, and consists of six hundred and ninety lines. The Göruğlu Epic examined here displays a number of phonological, morphological, and lexical features that are not commonly observed in either Standard Kyrgyz or the Pamir Kyrgyz dialect. In particular, the presence of linguistic elements belonging to Uzbek indicates that the text exhibits a mixed linguistic structure. This article introduces the text compiled by Kayipov and discusses the prominent phonological and morphological features observed therein.
Özet
Bu makalede, günümüzde Van ili Erciş ilçesine bağlı Ulupamir Köyü’nde yaşamlarını sürdüren Pamir Kırgızlarının sözlü kültür mirası içerisinde önemli bir yere sahip olan Göruğlu Destanı ele alınmaktadır. Çalışmada, destanın bugüne kadar gerçekleştirilen derleme faaliyetleri kronolojik bir çerçevede tanıtılmakta ve özellikle Kırgız Türkolog Sulayman Kayıpov tarafından derlenen metin ses bilgisi ve şekil bilgisi bakımından dikkat çeken özellikleriyle incelenmektedir. Göruğlu Destanı’nın bilinen ilk derlemesi, 1 Temmuz 1973 tarihinde Afganistan Pamiri’nde bulunan Sarı Mukur Köyü’nde Fransız Türkolog Rémi Dor tarafından, anlatıcı Aşim Afez’den yapılmış olup bu derlemede destanın ilk üç yüz on bir mısraı yazılmıştır. İkinci ve daha kapsamlı derleme çalışması ise Sulayman Kayıpov tarafından 2000 yılında Van’da yaşayan Haşim Adıgüzel’den gerçekleştirilmiştir. Daha sonra bin beş yüz yirmi mısradan oluşan transkripsiyonlu metin 2015 yılında yayımlanmıştır. Bu metin, sonunda yer alan kısa nesir bölümleriyle birlikte destanın anlatım yapısı hakkında önemli veriler sunmaktadır. Destanın bilinen son derlemesi Baktygul Kulamshaeva ve Ayşe Nur Kırgız tarafından yine Ulupamir Köyü’nde, Haşim Adıgüzel’den yapılmış olup altı yüz doksan mısradan oluşmaktadır. İncelenen Göruğlu Destanı ölçünlü Kırgızca ve Pamir Kırgızları ağzında yaygın olarak görülmeyen bazı ses, şekil ve söz varlığı özellikleri taşımaktadır. Özellikle Özbekçeye ait dil unsurlarının varlığı, metnin karışık dilli bir yapı sergilediğini göstermektedir. Bu makalede, Kayıpov’un derlediği metin tanıtılmakta ve öne çıkan ses ve şekil bilgisi özellikleri üzerinde durulmaktadır.