Journals / Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 21

Bu araştırma, geleneksel müziği durağan ve korunması gereken sabit bir kültürel miras olarak değil; toplumsal, kültürel, teknolojik ve ekonomik dönüşümlerle etkileşim içinde sürekli yeniden biçimlenen dinamik bir kültürel pratik olarak ele almaktadır. Araştırma, geleneksel müziğin değişim dinamiklerini ve bu dinamiklerin sürdürülebilirlik potansiyeli üzerindeki etkilerini kuramsal ve etnomüzikolojik bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem olarak, nitel araştırma deseni doğrultusunda yürütülen çalışmada; literatür taraması, karşılaştırmalı etnografik değerlendirme ve kuramsal analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Bulgular, modernleşme, göç, dijitalleşme, medya dolaşımı ve müzik endüstrisinin etkisiyle geleneksel müziklerin hem üretim hem de aktarım bağlamlarında dönüşüme uğradığını göstermektedir. Bu dönüşüm süreci, bazı geleneksel müzik pratikleri için görünürlük ve yeni yaşam alanları yaratırken, bazıları açısından bağlam kaybı, standartlaşma ve işlevsel zayıflama risklerini de beraberinde getirmektedir. Aynı zamanda geleneksel müziğin sürdürülebilirliğinin; topluluk temelli sahiplenme, kuşaklararası aktarım zincirinin sürekliliği, performans ve ritüel bağlamlarının korunması, çokkültürlü etkileşimler ve dijital mecraların bağlama duyarlı kullanımı gibi çok katmanlı unsurlara bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda sürdürülebilirlik, değişime direnç göstermekten ziyade, değişimi geleneğin içsel bir niteliği olarak kabul eden esnek ve bağlamsal bir yaklaşım çerçevesinde değerlendirmektedir. Araştırma sonucu ise geleneksel müziğin sürdürülebilirliğinin korumacı ve statik politikalarla değil, yaşayan kültürel pratikleri, icracıları ve toplulukları merkeze alan bütüncül ve süreç odaklı yaklaşımlarla mümkün olabileceğini göstermektedir.

GELENEKSEL MÜZİĞİN DEĞİŞİM DİNAMİKLERİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POTANSİYELİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Songül Çakmak(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5781-2814
Pages
85–103
Publication Date
2026-09-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate that processes such as modernization, migration, digitalization, media circulation, and the music industry have profoundly transformed both the production and transmission contexts of traditional music.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines traditional music not as a static cultural heritage to be preserved unchanged, but as a dynamic cultural practice that is continuously reshaped through social, technological, economic, and political transformations.
📊
Key Findings & Data:Employing a qualitative research design, the study integrates literature review, comparative ethnographic evaluation, and theoretical analysis.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate that processes such as modernization, migration, digitalization, media circulation, and the music industry have profoundly transformed both the production and transmission contexts of traditional music.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Etnomüzikoloji · geleneksel müzik · kültürel sürdürülebilirlik

Abstract

This study examines traditional music not as a static cultural heritage to be preserved unchanged, but as a dynamic cultural practice that is continuously reshaped through social, technological, economic, and political transformations. The research aims to analyze the dynamics of change in traditional music and to explore the conditions that shape its sustainability potential within a theoretical and ethnomusicological framework. Employing a qualitative research design, the study integrates literature review, comparative ethnographic evaluation, and theoretical analysis. The findings indicate that processes such as modernization, migration, digitalization, media circulation, and the music industry have profoundly transformed both the production and transmission contexts of traditional music. While these transformations have created new spaces of visibility and continuity for certain musical traditions, they have also generated risks of contextual loss, standardization, and functional erosion for others. The study demonstrates that the sustainability of traditional music is contingent upon multiple interrelated factors, including community-based ownership, continuity of intergenerational transmission, preservation of performance and ritual contexts, intercultural interaction, and the context-sensitive use of digital media. In this respect, sustainability is conceptualized not as resistance to change, but as an adaptive process in which transformation constitutes an intrinsic characteristic of tradition itself. Ultimately, the study argues that the sustainability of traditional music cannot be ensured through static and preservationist cultural policies alone. The findings of the study indicate that the sustainability of traditional music cannot be ensured through preservationist and static policies; rather, it can be achieved through holistic and process-oriented approaches that foreground living cultural practices, performers, and communities.

Özet

Bu araştırma, geleneksel müziği durağan ve korunması gereken sabit bir kültürel miras olarak değil; toplumsal, kültürel, teknolojik ve ekonomik dönüşümlerle etkileşim içinde sürekli yeniden biçimlenen dinamik bir kültürel pratik olarak ele almaktadır. Araştırma, geleneksel müziğin değişim dinamiklerini ve bu dinamiklerin sürdürülebilirlik potansiyeli üzerindeki etkilerini kuramsal ve etnomüzikolojik bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem olarak, nitel araştırma deseni doğrultusunda yürütülen çalışmada; literatür taraması, karşılaştırmalı etnografik değerlendirme ve kuramsal analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Bulgular, modernleşme, göç, dijitalleşme, medya dolaşımı ve müzik endüstrisinin etkisiyle geleneksel müziklerin hem üretim hem de aktarım bağlamlarında dönüşüme uğradığını göstermektedir. Bu dönüşüm süreci, bazı geleneksel müzik pratikleri için görünürlük ve yeni yaşam alanları yaratırken, bazıları açısından bağlam kaybı, standartlaşma ve işlevsel zayıflama risklerini de beraberinde getirmektedir. Aynı zamanda geleneksel müziğin sürdürülebilirliğinin; topluluk temelli sahiplenme, kuşaklararası aktarım zincirinin sürekliliği, performans ve ritüel bağlamlarının korunması, çokkültürlü etkileşimler ve dijital mecraların bağlama duyarlı kullanımı gibi çok katmanlı unsurlara bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda sürdürülebilirlik, değişime direnç göstermekten ziyade, değişimi geleneğin içsel bir niteliği olarak kabul eden esnek ve bağlamsal bir yaklaşım çerçevesinde değerlendirmektedir. Araştırma sonucu ise geleneksel müziğin sürdürülebilirliğinin korumacı ve statik politikalarla değil, yaşayan kültürel pratikleri, icracıları ve toplulukları merkeze alan bütüncül ve süreç odaklı yaklaşımlarla mümkün olabileceğini göstermektedir.

🔖

Cite This Article

Çakmak, S. (2026). Bu araştırma, geleneksel müziği durağan ve korunması gereken sabit bir kültürel miras olarak değil; toplumsal, kültürel, teknolojik ve ekonomik dönüşümlerle etkileşim içinde sürekli yeniden biçimlenen dinamik bir kültürel pratik olarak ele almaktadır. Araştırma, geleneksel müziğin değişim dinamiklerini ve bu dinamiklerin sürdürülebilirlik potansiyeli üzerindeki etkilerini kuramsal ve etnomüzikolojik bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem olarak, nitel araştırma deseni doğrultusunda yürütülen çalışmada; literatür taraması, karşılaştırmalı etnografik değerlendirme ve kuramsal analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Bulgular, modernleşme, göç, dijitalleşme, medya dolaşımı ve müzik endüstrisinin etkisiyle geleneksel müziklerin hem üretim hem de aktarım bağlamlarında dönüşüme uğradığını göstermektedir. Bu dönüşüm süreci, bazı geleneksel müzik pratikleri için görünürlük ve yeni yaşam alanları yaratırken, bazıları açısından bağlam kaybı, standartlaşma ve işlevsel zayıflama risklerini de beraberinde getirmektedir. Aynı zamanda geleneksel müziğin sürdürülebilirliğinin; topluluk temelli sahiplenme, kuşaklararası aktarım zincirinin sürekliliği, performans ve ritüel bağlamlarının korunması, çokkültürlü etkileşimler ve dijital mecraların bağlama duyarlı kullanımı gibi çok katmanlı unsurlara bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda sürdürülebilirlik, değişime direnç göstermekten ziyade, değişimi geleneğin içsel bir niteliği olarak kabul eden esnek ve bağlamsal bir yaklaşım çerçevesinde değerlendirmektedir. Araştırma sonucu ise geleneksel müziğin sürdürülebilirliğinin korumacı ve statik politikalarla değil, yaşayan kültürel pratikleri, icracıları ve toplulukları merkeze alan bütüncül ve süreç odaklı yaklaşımlarla mümkün olabileceğini göstermektedir.. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 21, 85–103. https://ajindex.com/articles/1574733

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (3)

  1. Adorno, Theodor W. (1991). The Culture Industry: Selected Essays on Mass Culture (Ed. J. M. Bernstein). London: Routledge. Adorno, Theodor W. (1997). Aesthetic Theory (Çev. R. Hullot-Kentor). Minneapolis: University of Minnesota Press.
  2. Adorno, Theodor W. (2002). Introduction to the Sociology of Music. New York: Continuum. Akarsu, Sıtkı (2023). “Moderneşme Sürecinde Türk Müziğinin Karşılaştığı Sorunlar.” 21. Yüzyılda Türk Sanatı: Meseleler ve Çözüm Önerileri, milletlerarası Sempozyum-Sergi-Konser-Çalıştay, Kastamonu. Akgün, Şakir Orçun (2024). Akın Özkan: Geleneksel Türk Makamsal Müziğinin Modernizasyon Sürecindeki Rolü ve Yenilikçi Yaklaşımları. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 10(2), 90-96. https://doi.org/10.22252/ijca.1561417.
  3. Akdağoğlu, Turgay (2024). Günümüzde Popülizmde Türk Müziği Dinleyicisinin Korunması ve Geleneğin Aktarılması: Yöntemler ve Yaklaşımlar, Yegah Müzikoloji Dergisi, 7(1), 35–47