AI Summary & Key Takeaways
AI InsightFindings indicate that he prioritized moral virtues over physical descriptions in praise, advocated for naturalness over obscenity in love poetry, and emphasized context-meaning harmony while identifying verbal flaws.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The tradition of the “majlis” in Arabic literature evolved from the pre-Islamic era, becoming a central hub for literary criticism within Umayyad palaces. This study examines the poetry circles held under the patronage of Caliph Abd al-Malik b. Marwan, analyzing his critical approach through dialogues with poets. Beyond his political role, Abd al-Malik emerged as a sophisticated critic with deep linguistic expertise. The article analyzes his critiques of panegyric, ghazal, and vaunting poetry regarding situational Appropriateness, rhyme, diction, and aesthetics. Findings indicate that he prioritized moral virtues over physical descriptions in praise, advocated for naturalness over obscenity in love poetry, and emphasized context-meaning harmony while identifying verbal flaws. His practical applications in these gatherings reflect early concrete manifestations of Arabic poetic criticism rules, which were later systematized by linguists and theorists in subsequent centuries. This intellectual legacy highlights the transition from intuitive appreciation to structured literary evaluation during a pivotal period of cultural development in the Islamic world.
Özet
Arap edebiyatında “meclis” geleneği, İslam öncesi dönemden itibaren şekillenerek gelişim göstermiş ve Emevîler devrinde bilhassa saraylarda edebî eleştirinin en önemli merkezlerinden birine dönüşmüştür. Bu çalışmada, Emevî halifesi Abdülmelik b. Mervân’ın himayesinde gerçekleşen şiir meclisleri ve onun bu meclislerde şairlerle yaptığı diyaloglar ekseninde ortaya koyduğu tenkit anlayışı incelenmektedir. Abdülmelik b. Mervân, yalnızca bir halife olarak değil, aynı zamanda derin bir edebî birikime ve Arap dilinin inceliklerine vâkıf bir münekkit olarak öne çıkmıştır. Makalede, halifenin meclisine katılan şairlerin sunduğu medih, gazel ve fahr gibi şiirlere muktezâ-yı hâl, kafiye uyumu, lafız tercihi ve tasvir estetiği gibi çeşitli başlıklarda yönelttiği eleştiriler detaylıca tahlil edilmektedir. Bu bağlamda, onun övgüde fiziksel tasvirler yerine cesaret ve ahlaki erdemleri öncelediği, gazelde müstehcenlikten uzak durarak fıtrata uygunluğu savunduğu, şiirde anlam-bağlam uyumuna dikkat ettiği ve lafız kusurlarını tespit ettiği görülmektedir. Abdülmelik’in bu meclislerde bizzat uyguladığı eleştirel yaklaşım, sonraki asırlarda dilciler ve eleştirmenler tarafından sistematik bir kuramsal yapı kazanan Arap edebiyatındaki şiir tenkidi kurallarının erken dönemdeki somut pratik uygulamalarını yansıtmaktadır.