AI Summary & Key Takeaways
AI InsightAs a result, the study reveals that historical space is re-presented through a Turkestan-centered narrative in social studies textbooks prepared in line with the Türkiye Century Education Model.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study aims to examine how Turkestan is presented in 5th and 6th grade social studies textbooks prepared in line with the Türkiye Century Education Model. The study was designed within the framework of qualitative research, and document analysis was used as the data collection technique. The data sources of the study consist of 5th and 6th grade social studies textbooks prepared in accordance with the Türkiye Century Education Model and used in schools. The relevant textbooks were obtained online from eba.gov.tr. The data were analyzed through content analysis. During the analysis process, all textbooks were first read in detail; then the texts, visuals, activities, and assessment and evaluation sections in which Turkestan was included were examined. In this context, the study evaluated the contexts in which Turkestan was used, how it was defined in the textbooks, within which historical and geographical framework it was presented, and through which types of content it was supported. The findings show that the designation “Turkestan” is prominently emphasized instead of the expression “Central Asia” in the textbooks prepared in line with the Türkiye Century Education Model. This indicates that the textbooks adopt a more holistic narrative framework that emphasizes not only geographical boundaries but also the historical origins of the Turks, their common cultural heritage, and the perception of historical space. The study found that Turkestan is used most extensively in the 6th grade social studies textbook, while it is addressed quite limitedly in the 5th grade textbooks. In general, Turkestan is mostly discussed in relation to the first homelands of the Turks, migration processes, historical origins, and common cultural heritage, and it is supported through texts, maps, and visuals. However, it was also observed that the geographical scope of Turkestan is not sufficiently elaborated in some contents. As a result, the study reveals that historical space is re-presented through a Turkestan-centered narrative in social studies textbooks prepared in line with the Türkiye Century Education Model.
Özet
Bu araştırma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan 5. ve 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında Türkistan’ın nasıl sunulduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi çerçevesinde tasarlanmış; veri toplama tekniği olarak doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynaklarını, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne uygun olarak hazırlanan ve okullarda okutulan 5. ve 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitapları oluşturmaktadır. İlgili ders kitapları eba.gov.tr adresinden çevrimiçi olarak elde edilmiştir. Veriler, içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde öncelikle ders kitaplarının tamamı ayrıntılı biçimde okunmuş; ardından Türkistan’a yer verilen metinler, görseller, etkinlikler ile ölçme ve değerlendirme bölümleri incelenmiştir. Bu kapsamda Türkistan’ın hangi bağlamlarda kullanıldığı, ders kitaplarında nasıl tanımlandığı, hangi tarihsel ve coğrafi çerçevede sunulduğu ve hangi içerik türleriyle desteklendiği değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan ders kitaplarında “Orta Asya” ifadesi yerine “Türkistan” adlandırmasının belirgin biçimde öne çıktığını göstermektedir. Bu durum, ders kitaplarında yalnızca coğrafi sınırlara değil; Türklerin tarihsel kökenine, ortak kültürel mirasına ve tarihsel mekân algısına vurgu yapan daha bütüncül bir anlatım çerçevesinin tercih edildiğine işaret etmektedir. Araştırmada Türkistan’a en yoğun biçimde 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında yer verildiği, 5. sınıf ders kitaplarında ise oldukça sınırlı biçimde değinildiği belirlenmiştir. Genel olarak Türkistan, ders kitaplarında çoğunlukla Türklerin ilk yurtları, göç süreçleri, tarihsel kökenleri ve ortak kültürel mirası bağlamında ele alınmakta; metinler, haritalar ve görseller aracılığıyla desteklenmektedir. Bununla birlikte bazı içeriklerde Türkistan’ın coğrafi kapsamının yeterince ayrıntılandırılmadığı görülmüştür. Sonuç olarak araştırma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan sosyal bilgiler ders kitaplarında tarihsel mekânın Türkistan merkezli bir anlatımla yeniden sunulduğunu ortaya koymaktadır.