Journals / Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

Bir Devlet Adamı Olarak Nizâmülmülk ve Onun Siyasetnamesi

Avni Özalp(Avusturya Milli Eğitim Bakanlığı)
Pages
95–108
Publication Date
2023-03-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bununla birlikte din, hukuk, ekonomi, bürokrasi ve askeri gibi birçok konuları içeren oldukça geniş kapsamlı, tavsiye niteliği taşıyan Siyasetname’nin; tek tip kitap olarak görülmemesi, bunun yerine çok boyutlu bir kitap olarak ele alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışmada Nizâmülmülk’ün hayatı, Selçuklu Devleti’ne verdiği üstün hizmetleri, Sünnî İslam’ın Şiî Batıl inançlar karşısında doğru iğrenilip yaşatılması konusunda, vermiş olduğu mücadele serüveni anlatılmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Nizâmülmülk çok iyi eğitim almış, uzun yıllar devletin en alt kademelerinden, en üst kademelerine kadar birçok görevde bulunan ve yaklaşık 30 yıl vezirlik yapmış bir kişidir.
💡
Conclusion & Impact:Bununla birlikte din, hukuk, ekonomi, bürokrasi ve askeri gibi birçok konuları içeren oldukça geniş kapsamlı, tavsiye niteliği taşıyan Siyasetname’nin; tek tip kitap olarak görülmemesi, bunun yerine çok boyutlu bir kitap olarak ele alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Nizâmülmülk · Siyasetname · Büyük Selçuklu Devleti

Özet

Bu çalışmada Nizâmülmülk’ün hayatı, Selçuklu Devleti’ne verdiği üstün hizmetleri, Sünnî İslam’ın Şiî Batıl inançlar karşısında doğru iğrenilip yaşatılması konusunda, vermiş olduğu mücadele serüveni anlatılmaktadır. Nizâmülmülk çok iyi eğitim almış, uzun yıllar devletin en alt kademelerinden, en üst kademelerine kadar birçok görevde bulunan ve yaklaşık 30 yıl vezirlik yapmış bir kişidir. Bu bilgi ve tecrübenin sonucunda Nizâmülmülk, hayatının sonuna doğru, sultan Melikşa’ın isteği üzerine, tavsiye niteliğinde olan bir siyasetname yazmıştır. Bu makalenin kapsamı; Nizâmülmülk’ün hayatı ve yazmış olduğu siyasetnamesinin içeriğidir. Makalede araştırılan konu ise bir devlet adamı olarak Nizâmülmülk’ün Selçuklu Devleti’nin kalkınmasında üstlendiği roldür. Çalışmadan elde edilen sonuç: Nizâmülmülk’ün hayatı ile eseri olan siyasetnamesinin konusunun özdeş olduğudur. Yani büyük vezir, uzun yıllara dayanan hayat tecrübesi, bilgi birikimi ve devlet tecrübesini halen günümüze ışık tutan siyasetnamesinde toplamıştır. Bu sebepten dolayı da siyasetnamede yazılanların, Nizâmülmülk’ün vezirliğini yaptığı Selçuklu Devletinde uygulanmış olmasından dolayı, devlet en parlak dönemini yaşamıştır. Bununla birlikte din, hukuk, ekonomi, bürokrasi ve askeri gibi birçok konuları içeren oldukça geniş kapsamlı, tavsiye niteliği taşıyan Siyasetname’nin; tek tip kitap olarak görülmemesi, bunun yerine çok boyutlu bir kitap olarak ele alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

🔖

Cite This Article

Özalp, A. (2023). Bir Devlet Adamı Olarak Nizâmülmülk ve Onun Siyasetnamesi. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 95–108. https://ajindex.com/articles/1562311

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (1)

  1. Biçer, B. (2013). Kuruluş Devrinde Nizâmiye Medreselerinin Müderrisleri, Tarih Okulu Dergisi (TOD), Aralık, Yıl 6, Sayı XVI, ss. 263-287.