AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe study also addresses the opposing notion that views Jadidism primarily as a religious reform initiative.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The Jadidism movement led by İsmail Bey Gaspıralı between 1883 and 1914, together with the Tercüman newspaper, has been examined in Turkish intellectual history mainly within the frameworks of educational history and biography. This study analyses the case through the lens of nationalism theory, incorporating Ernest Gellner’s concepts of high culture, Benedict Anderson’s print capitalism, and Michael Billig’s notion of banal nationalism. The study ascribes no retrospectively contrived nation-building motives to Gaspıralı and employs a functional interpretation that examines the impacts of the institutional frameworks he inititated, irrespective of his self-identification. Consequently, the entity being examined is not characterized as a prospective nation-state community but is delineated as a supra-local readership whose parameters were established by a standardised curriculum and a supradialectal written language. A qualitative methodology is employed via an instrumental case study utilizing directed content analysis. The data set includes the articles released in “Tercüman” as compiled in Yavuz Akpınar's edition along with the newspaper content provided by Nadir Devlet, and the coding classifications originated from the three theoretical frameworks. The findings suggest that the Jadid schools fascilitated a process of cultural homogenization that transcended regional alliences, that “Tercüman” consolidated scattered communities into a cohesive readership by establishing a supradialectal written language, and that the affilition of this readership was transformed into routine practice via commonplace mechanisms such as deictic expressions, a consistent slogan and news categorization. The study also addresses the opposing notion that views Jadidism primarily as a religious reform initiative.
Özet
Gaspıralı İsmail Bey'in 1883 ile 1914 arasında yürüttüğü Ceditçilik hareketi ve Tercüman gazetesi, Türk düşünce tarihinde ağırlıklı olarak eğitim tarihi ve biyografi çerçevesinde ele alınmıştır. Bu çalışma söz konusu vakayı milliyetçilik kuramlarının analitik merceğinden okumakta, Ernest Gellner'in yüksek kültür, Benedict Anderson'un matbaa kapitalizmi ve Michael Billig'in banal milliyetçilik kavramlarını aynı vaka üzerinde birlikte işletmektedir. Çalışma Gaspıralı'ya sonradan üretilmiş bir ulus inşa niyeti atfetmemekte, failin kendi öz tanımından bağımsız olarak harekete geçirdiği kurumsal mekanizmaların etkilerini çözümleyen işlevsel bir okuma benimsemektedir. Bu doğrultuda incelenen birim bir ulus-devlet adayı topluluk olarak tanımlanmamış, standart müfredatın ve lehçeler üstü bir matbaa dilinin sınırlarını çizdiği yerel üstü okur kamusu olarak sınırlandırılmıştır. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, kuram güdümlü içerik analizine dayanan araçsal bir durum çalışması yürütülmüştür. Veri seti, Tercüman'da yayımlanmış yazıların Yavuz Akpınar tarafından hazırlanan neşri ile Nadir Devlet'in aktardığı gazete metinlerinden oluşturulmuş, kodlama kategorileri üç kuramsal eksenden türetilmiştir. Bulgular, Cedit okullarının yerel sadakatleri aşan bir kültürel standardizasyon işlevi gördüğünü, Tercüman'ın lehçeler üstü bir yazı dilini sabitleyerek dağınık toplulukları tek bir okur kamusunda birleştirdiğini ve bu kamunun aidiyetinin deiktik dil, sabit slogan ve haber tasnifi gibi sıradan araçlarla gündelik alışkanlığa dönüştürüldüğünü göstermektedir. Çalışma ayrıca Ceditçiliğin öncelikle dinî bir ıslah hareketi olduğunu savunan karşı yorumla açık biçimde yüzleşmektedir.