Journals / Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 2

The Relationship Between the Source Text and the Target Text: An Evaluation of the Inevitability of Transformation in Translation

Kaynak Metin ile Erek Metin Arasındaki İlişki: Çeviride Dönüşümün Kaçınılmazlığı Üzerine Bir Değerlendirme

Aslı Tunçel(GAZİ ÜNİVERSİTESİ)0009-0002-4884-3691
Aylin Seymen(GAZİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5028-6540
Pages
107–125
Publication Date
2026-10-05
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Illustrative explanations from audiovisual translation show that transformation is an inevitable and functional phenomenon, particularly in subtitle translation.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines how the relationship between the source text and the target text is defined within translation theories and on which theoretical foundations the phenomenon of transfor-mation in the translation process is based.
📊
Key Findings & Data:For a long time, dominant approaches in translation studies evaluated translation mainly through formal and semantic equivalence.
💡
Conclusion & Impact:Illustrative explanations from audiovisual translation show that transformation is an inevitable and functional phenomenon, particularly in subtitle translation.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Çeviri · Kaynak metin · Erek metin

Abstract

This study examines how the relationship between the source text and the target text is defined within translation theories and on which theoretical foundations the phenomenon of transfor-mation in the translation process is based. For a long time, dominant approaches in translation studies evaluated translation mainly through formal and semantic equivalence. With the deve-lopment of translation theories, however, this perspective has been questioned, and translation has increasingly been approached as an activity involving cultural, communicative, and functio-nal dimensions. The study adopts a qualitative approach and is designed as a theoretical review and discussion. Within the framework of dynamic equivalence, the distinction between semantic and communicative translation, and Skopos Theory, it is argued that transformation is not the result of arbitrary translator choices, but a natural outcome of linguistic, cultural, and functio-nal factors. Illustrative explanations from audiovisual translation show that transformation is an inevitable and functional phenomenon, particularly in subtitle translation.

Özet

Bu çalışma, kaynak metin ile erek metin arasındaki ilişkinin çeviri kuramları bağlamında nasıl tanımlandığını ve çeviri sürecinde ortaya çıkan dönüşüm olgusunun hangi kuramsal temellere dayandığını incelemektedir. Çeviribilim alanında uzun süre hâkim olan kaynak metin merkezli yaklaşımlar, çeviri sürecini büyük ölçüde biçimsel ve anlamsal eşdeğerlik ölçütleri üzerinden değerlendirmiştir. Ancak çeviri kuramlarının gelişimiyle birlikte bu anlayış sorgulanmış; çevi-ri, kültürel, iletişimsel ve işlevsel boyutları olan çok katmanlı bir eylem olarak ele alınmaya başlanmıştır. Çalışma, nitel bir yaklaşım benimseyen kuramsal bir derleme ve tartışma niteliği taşımaktadır. Dinamik eşdeğerlik yaklaşımı, anlamsal ve iletişimsel çeviri ayrımı ile Skopos Kuramı çerçevesinde, çeviri sürecinde ortaya çıkan dönüşümün çevirmenin keyfi tercihlerinin sonucu olmadığı; dilsel, kültürel ve işlevsel etkenlerin doğal bir sonucu olduğu savunulmakta-dır. Görsel-işitsel çeviri bağlamında sunulan örnekleyici açıklamalar ise dönüşümün özellikle altyazı çevirisinde kaçınılmaz ve işlevsel bir olgu olduğunu ortaya koymaktadır.

🔖

Cite This Article

Tunçel, A., Seymen, A. (2026). The Relationship Between the Source Text and the Target Text: An Evaluation of the Inevitability of Transformation in Translation. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 2, 107–125. https://doi.org/10.51725/etad.1897969

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. Berk Albachten, Ö., & Meriç, A. (2005). Kaynak ve erek metinler arasındaki çizgide çeviri stratejileri. Çe-viribilim ve Uygulamaları, (15), 27-44. https://acikerisim.mu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12809/7706 sayfasından erişilmiştir.
  2. Díaz Cintas, J., & Remael, A. (2007). Audiovisual translation: Subtitling. Manchester: St. Jerome Pub-lishing.
  3. Ece, A. (2013). Erek – Odaklı Kuram, Skopos Kuramı ve bağıntı kuramı bağlamında çeviri eğitimi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi,26(26), 49-58. https://izlik.org/JA55CR58HY
  4. Haldan, A. (2018). Skopos Kuramı, çeviri edinci ve çeviribilim öğrencilerinin teknoloji kullanımları üzerine bir değerlendirme. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,2(2),101-112. https://doi.org/10.30561/sinopusd.488662
  5. Kara, S. V. (2007). Diplomasi metinleri çevirisi örneğinde kaynak metin – erek metin bağıntısı. Dil ve Ede-biyat Dergisi, 4 (1), 49-67. https://izlik.org/JA64GB33WZ
  6. Newmark, P. (1988). A textbook of translation. New York: Prentice Hall International.
  7. Nida, E. A. (1964). Toward a science of translating. Leiden: E. J. Brill.
  8. Özyön, A. (2014). Çeviri sürecine kaynak metin odaklı yaklaşım. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 2(2), 17-24. https://izlik.org/JA57KD74TW
  9. Reiß, K., & Vermeer, H. J. (1984). Grundlegung einer allgemeinen Translationstheorie. Berlin, New York: Max Niemeyer Verlag.
  10. Toury, G. (1995). Descriptive translation studies and beyond. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
  11. Turan, D. (2018). Die Rolle sprachlicher und kultureller Kompetenz in der Funktionalen Übersetzung: Eine empirische Studie. Diyalog, 6(2), 203-226. https://izlik.org/JA39NJ24ES