Çalışma, Ritter’in, Batılı filolojik yöntemleri Doğu el yazmalarına başarıyla uyguladığını ve Türkiye’de modern tenkitli neşir anlayışının öncülüğünü üstlendiğini ortaya koymaktadır.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışmada, yazma eserlerin bilimsel biçimde yayımlanması sürecinde temel bir yöntem olan edisyon kritik disiplini, Doğu ve Batı’daki tarihsel gelişim süreçleri çerçevesinde ele alınmakta, çalışmanın odak noktasında ise Türkiye’de bu yöntemin yerleşmesini sağlayan ilim insanlarından biri olan Alman şarkiyatçı Hellmut Ritter’in katkıları değerlendirilmektedir.
📊
Key Findings & Data:Bu amaç doğrultusunda edisyon kritiğin temel kavramları ve kuramsal çerçevesi sunulmuş, ardından Ritter’in özellikle Bibliotheca Islamica serisinde yayımladığı Ferîdüddin Attâr’ın İlâhînâme’si gibi örnekler üzerinden yöntemleri analiz edilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Çalışma, Ritter’in, Batılı filolojik yöntemleri Doğu el yazmalarına başarıyla uyguladığını ve Türkiye’de modern tenkitli neşir anlayışının öncülüğünü üstlendiğini ortaya koymaktadır.
Bu çalışmada, yazma eserlerin bilimsel biçimde yayımlanması sürecinde temel bir yöntem olan edisyon kritik disiplini, Doğu ve Batı’daki tarihsel gelişim süreçleri çerçevesinde ele alınmakta, çalışmanın odak noktasında ise Türkiye’de bu yöntemin yerleşmesini sağlayan ilim insanlarından biri olan Alman şarkiyatçı Hellmut Ritter’in katkıları değerlendirilmektedir. Bu amaç doğrultusunda edisyon kritiğin temel kavramları ve kuramsal çerçevesi sunulmuş, ardından Ritter’in özellikle Bibliotheca Islamica serisinde yayımladığı Ferîdüddin Attâr’ın İlâhînâme’si gibi örnekler üzerinden yöntemleri analiz edilmiştir. Çalışma, Ritter’in, Batılı filolojik yöntemleri Doğu el yazmalarına başarıyla uyguladığını ve Türkiye’de modern tenkitli neşir anlayışının öncülüğünü üstlendiğini ortaya koymaktadır.
Özçelik, Sadettin, “Sözlü Edebiyat ürünü Yazmaların Edisyon Kritik Yöntemi ile okunması: Dede Korkut Örneği”, Önsöz, TDAY Belleten, C. 65, Sayı. 1, 2017, s. 91-104.
Ritter, Hellmut, Asrār al-balāgha. The Mysteries of Eloquence ʻAbdalqāhir al-Jurjānī, Istanbul, Matbaatu vezâreti’l-Me‘ârif, 1954.
Ritter, Hellmut, Das biographische Lexikon (al-Wāfī bil-wafayāt) des Ṣalāḥaddīn Ḫalīl Ibn Aibak aṣ-Ṣafadī. Teil 1., Leipzig, Brockhaus, 1931.
Ritter, Hellmut, Die dogmatischen Lehren der Anhänger des Islam (Maqālāt al-islāmiyīn wa-xtilāf al-muṣallīn) von Abu l-Ḥasan ʻAlī ibn Ismāʻīl al-Ašʻarī, Leipzig, 1929-1933.
Ritter, Hellmut, Die Sekten der Schīʻa (Kitāb Firaq aš-šīʻa) von al-Ḥasan ibn Mūsā an-Naubaḫtī, Leipzig, Brockhaus, 1931.
Ritter, Hellmut, Ilahi-Name. Die Gespräche des Königs mit seinen sechs Söhnen. Eine mystische Dichtung von Farīdaddīn ʻAṭṭār, İstanbul-Leipzig, 1940.
Saraç, Ahmet Emin, “Modern Metin Tenkidi ve Tesisi Usulünün Türkiye’ye Girişi”, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C. 63, Sayı:2, 2023, s. 361-381.
Üzüm, İlyas, “Nevbahtî, Hasan b. Mûsâ”, DİA, C. XXXIII, İstanbul, 2007, s. 35-36.
Yılmaz, Okan Kadir, İSAM Tahkikli Neşir Kılavuzu, İsam Yayınları&TDV Yayınları, İstanbul, 2020.