AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe study ultimately proposes an interdisciplinary methodological framework for reintegrating neglected musical documents into contemporary cultural circulation.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study aims to examine how a historically significant march functions not solely as a musical composition, but as an archival document and a carrier of cultural memory within the context of its production, circulation, preservation, and re-performance processes. The primary focus of the research is the Edirne’ye Girer İken (Edirne) March, featuring lyrics by Mehmet Sıtkı Bey (İskeçeli Sıtkı Bey) and music by Muallim Kâzım Bey, composed to commemorate the liberation of Edirne and dated to 1922 on the basis of historical indicators. Accordingly, the march is positioned beyond a mere artistic composition as a historical document, an archival artifact, and a transmitter of musical memory. The process, which began with the emergence of its original Ottoman-script printed score at an auction in 2009, encompasses the re-emergence of the march—having remained out of cultural circulation for an extended period—through private collecting, archiving, and artistic performance practices. The study analyzes this ‘from archive to stage’ trajectory within an archival framework and identifies structural challenges related to the discovery, cataloging, preservation, performance, recording, and accessibility of music documents with cultural memory potential. Designed as a case study, the research employs literature review and musical analysis. The Ottoman-printed score is evaluated in terms of provenance, material features, and publication context, alongside a critical discussion of cataloging practices within institutional archives. The march is further analyzed with respect to form, harmony, modal/tonal structure, rhythm, and text–music relationships, situating it within the march aesthetics of the early Republican period. The study ultimately proposes an interdisciplinary methodological framework for reintegrating neglected musical documents into contemporary cultural circulation.
Özet
Bu çalışma, tarihi öneme sahip bir marşın salt bir müzik eseri olarak değil; üretim, dolaşım, arşivlenme ve yeniden seslendirme süreçleri bağlamında bir arşiv belgesi ve kültürel bellek taşıyıcısı olarak nasıl işlev gördüğünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, Edirne’nin kurtuluşuyla ilişkilendirilen ve tarihsel göstergeler doğrultusunda 1922 yılına tarihlendirilen, güftesi Mehmet Sıtkı Bey (İskeçeli Sıtkı Bey), bestesi ise Muallim Kâzım Bey tarafından yazılan Edirne’ye Girer İken (Edirne) Marşı oluşturmaktadır. Bu doğrultuda marş, sanatsal bir kompozisyon olmanın ötesinde tarihsel bir belge, arşivsel bir nesne ve müzikal bellek taşıyıcısı olarak konumlandırılmıştır. Uzun süre kültürel dolaşım dışında kalan marşın, 2009 yılında Osmanlıca basılmış özgün nota nüshasının bir müzayedede ortaya çıkmasıyla başlayan süreç; bireysel koleksiyonculuk, arşivcilik ve sanatsal icra uygulamaları aracılığıyla yeniden görünür hâle gelmesini kapsamaktadır. Bu bağlamda çalışma, marşın “müzayededen sahneye” uzanan serüveninin arşivcilik bakış açısıyla irdelemekte, müzikal niteliklerinin tespiti için analiz etmekte, kültürel bellek olabilecek müzik belgelerinin bulunması, korunması, tanımlanması, seslendirilerek kayıt altına alınması ve erişime açılması süreçlerinde karşılaşılan yapısal sorunlara dikkat çekmektedir. Araştırma bir durum çalışması olup kaynak tarama ve müzikal analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Osmanlıca basılı nota nüshası; provenans, fiziksel özellikler ve yayın bağlamı açısından değerlendirilmiş; eserin kataloglama eksiklikleri, müzik belgelerinin kurumsal arşivlerdeki konumlanışı bağlamında tartışılmıştır. Ardından Edirne’ye Girer İken (Edirne) Marşı’nın form, armoni, makamsal/tonal yapı, ritmik karakter ve söz-müzik ilişkisi bakımından müzikal çözümlemesi yapılmış; eserin erken Cumhuriyet dönemi marş anlayışı içindeki yeri ortaya konmuştur. Çalışma, Edirne’ye Girer İken (Edirne) Marşı örneği üzerinden, yerel müzik mirasının arşivsel sessizliği sebebiyle nasıl görünmez olabileceğini ve bu sessizliğin disiplinlerarası iş birlikleriyle nasıl aşılabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak makale, müzikolojik bir yaklaşım ile bilgi ve belge yönetimi yaklaşımlarını bir araya getirerek, unutulmuş müzik belgelerinin yeniden dolaşıma kazandırılmasına yönelik örnek bir yöntem modeli önermektedir.