Journals / Alanyazın / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

What Do The Policy Documents That Direct The Future of Gifted Children Tell Us?

Üstün Yetenekli Çocukların Geleceğine Yön Veren Politika Belgeleri Bize Ne Söylüyor?

Bahar Yakut Özek(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7699-8741
Journal
Alanyazın
Pages
27–43
Publication Date
2024-05-21
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

This article evaluates the current situation in policies and practices regarding the education of gifted children and aims to reflect on future steps.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This article focuses on the policies and practices related to the education of gifted children in Turkey, by examining the evolution of National Education Councils and other policy documents in this field.
📊
Key Findings & Data:The importance of the Anatolian Sak Intelligence Scale, developed for the detection of gifted children, was mentioned, but in general, it was not observed that important steps were taken towards the transformation of BİLSEMs in the 18th National Education Council.
💡
Conclusion & Impact:This article evaluates the current situation in policies and practices regarding the education of gifted children and aims to reflect on future steps.
🔬Design:Derleme
📍Scope:2023 Verileri
⚙️Variables:Üstün yetenekli çocuklar · Eğitim politikaları · Kalkınma planları

Abstract

This article focuses on the policies and practices related to the education of gifted children in Turkey, by examining the evolution of National Education Councils and other policy documents in this field. The study states that policy documents are generally ineffective in practice, and that decisions especially for gifted children cannot be adequately implemented. The decisions taken on important issues such as science and art centers and teacher selection were exemplified, but it was emphasized that the majority of these decisions could not be implemented. The importance of the Anatolian Sak Intelligence Scale, developed for the detection of gifted children, was mentioned, but in general, it was not observed that important steps were taken towards the transformation of BİLSEMs in the 18th National Education Council. In addition, among the policy documents, the impact of the Turkish Grand National Assembly Research Commission Report, Strategic Action Plan and Vision 2023 Document was emphasized, but the question of how effective these documents were in establishing policies for gifted children in general remained open. The action plans published by the Ministry of National Education in 2013 and 2018 included strategic goals and targets for the education of gifted children. However, the effectiveness of the documents in practice and the fact that concrete steps regarding the strengthening of BİLSEMs are not detailed create uncertainty as to whether the policies have been fully implemented. This article evaluates the current situation in policies and practices regarding the education of gifted children and aims to reflect on future steps.

Özet

Türkiye'de üstün yetenekli çocukların eğitimine dair politika ve uygulamalara odaklanan bu makalede, Milli Eğitim Şuraları ve diğer politika belgelerinin bu alandaki evrimi incelenmiştir. Çalışmada, politika belgelerinin genellikle uygulamada etkisiz olduğu, özellikle üstün yetenekli çocuklara yönelik kararların yeterince hayata geçirilemediği belirtilmektedir. Bilim sanat merkezleri ve öğretmen seçimi gibi önemli konularda alınan kararlar örneklenmiş, ancak bu kararların çoğunluğunun uygulanamadığı vurgulanmıştır. Üstün yetenekli çocukların tespiti için geliştirilen Anadolu Sak Zeka Ölçeği'nin önemine değinilmiş, ancak genel olarak 18. Milli Eğitim Şurası'nda BİLSEM'lerin dönüşümüne yönelik önemli adımların atıldığı gözlemlenmemiştir. Ayrıca, politika belgeleri arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Araştırma Komisyonu Raporu, Stratejik Eylem Planı ve Vizyon 2023 Belgesi'nin etkisi üzerinde durulmuş, ancak bu belgelerin genelde üstün yetenekli çocuklara yönelik politikaların oluşturulmasında ne kadar etkili olduğu sorusu açık kalmıştır. MEB'in 2013 ve 2018'de yayınladığı eylem planları, üstün yetenekli çocukların eğitimine yönelik stratejik amaçları ve hedefleri içermiştir. Ancak, belgelerin uygulamadaki etkinliği ve BİLSEM'lerin güçlendirilmesi konusundaki somut adımların detaylandırılmamış olması, politikaların tam anlamıyla hayata geçirilip geçirilemediği konusunda belirsizlik yaratmaktadır. Bu makale, üstün yetenekli çocukların eğitimine yönelik politika ve uygulamalardaki mevcut durumu değerlendirir ve gelecekte atılacak adımların üzerine düşünmeyi amaçlamaktadır.

🔖

Cite This Article

Özek, B. Y. (2024). What Do The Policy Documents That Direct The Future of Gifted Children Tell Us?. Alanyazın, Cilt: 5 Sayı: 1, 27–43. https://doi.org/10.59320/alanyazin.1425966

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (51)

  1. Akarsu, F. (2001). Üstün yetenekli çocuklar: Aileleri ve sorunları. Ankara: Eduser Yayınları.
  2. Akay, M. (2010). Milli eğitim şuraları karar metinlerinin seçilmiş kavramlar açısından incelenmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İnönü Üniversitesi.
  3. Armstrong, C. (2021). Key methods used in qualitative document analysis. OSF Preprints, 1-9. Aybek, 2020. Ziya Selçuk eğitim şurasını toplamamalıdır. https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/sahin-aybek/ziya-selcuk-egitim-surasini-toplamamalidir-1722893
  4. Aypay, A. (2015). Eğitim politikası (2. Baskı). Pegem Akademi.
  5. Bilgiç, N. (2017). Üstün zekâlı ve yetenekli bireylerin eğitimi politikalarına yönelik nitel bir çalışma. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  6. Cevher Kılıç, V. (2015). Türkiye’de üstün ve özel yetenekli çocuklara yönelik bir eğitim politikası oluşturulamaması sorunu üzerine bir değerlendirme. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 4(12), 145-154.
  7. Cronin, P., Ryan, F., & Coughlan, M. (2008). Undertaking a literature review: A step-by-step approach. British Journal of Nursing, 17(1), 38-43.
  8. Çitil, M. (2018). Türkiye’de üstün yeteneklilerin eğitimi politikalarının değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 47 (Özel Sayı 1), 143-172.
  9. Çoruk, A. (2019). Planlı kalkınma dönemindeki Milli Eğitim Şûra kararlarının kalkınma planlarındaki eğitime ilişkin hedefler çerçevesinde değerlendirilmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 15(4), 297-318.
  10. DPT, (1963). Birinci beş yıllık kalkınma planı (1963 - 1967). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Birinci-Be%C5%9F-Y%C4%B1ll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-1963-1967%E2%80%8B.pdf
  11. DPT, (1968). İkinci beş yıllık kalkınma planı (1968 - 1972). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/%C4%B0kinci-Be%C5%9F-Y%C4%B1ll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-1968-1972%E2%80%8B.pdf
  12. DPT, (1973). Üçüncü beş yıllık kalkınma planı (1973 - 1977). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC-Be%C5%9F-Y%C4%B1ll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-1973-1977%E2%80%8B.pdf
  13. DPT, (1979). Dördüncü beş yıllık kalkınma planı (1979 - 1983). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/D%C3%B6rd%C3%BCnc%C3%BC-Be%C5%9F-Y%C4%B1ll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-1979-1983%E2%80%8B.pdf
  14. DPT, (1985). Beşinci beş yıllık kalkınma planı (1985 - 1989). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Be%C5%9Finci-Be%C5%9F-Y%C4%B1ll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-1985-1989.pdf
  15. DPT, (1990). Altıncı beş yıllık kalkınma planı (1990 - 1994). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Alt%C4%B1nc%C4%B1-Be%C5%9F-Y%C4%B1lll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-1990-1994%E2%80%8B.pdf
  16. DPT, (1996). Yedinci beş yıllık kalkınma planı (1996 - 2000). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Yedinci-Be%C5%9F-Y%C4%B1ll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-1996-2000%E2%80%8B.pdf
  17. DPT, (2001). Sekizinci beş yıllık kalkınma planı (2001-2005). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Sekizinci-Be%C5%9F-Y%C4%B1ll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-2001-2005.pdf
  18. DPT, (2007). Dokuzuncu beş yıllık kalkınma planı (2007-2012). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Dokuzuncu-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-2007-2013%E2%80%8B.pdf
  19. Durmuş, A. (2018). Millî eğitim şûraları ve öğretim programlarında özel yetenekli çocukların eğitimi. Milli Eğitim Dergisi, 47(1), 445-448.
  20. Eriş, S. (2006). 1961–1987 yıllarında gerçekleştirilen Milli Eğitim Şuraları ve alınan kararların uygulamaları [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.
  21. Fischer C. (2006) Research Methods for Psychologists: Introduction through Empirical Studies. USA, Elsevier Inc. KB, (2014). Onuncu kalkınma planı (2014-2018). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Onuncu-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-2014-2018.pdf
  22. KB, (2019). Onbirinci kalkınma planı (2019-2023). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/07/OnbirinciKalkinmaPlani.pdf
  23. Kılıç, V. C. (2018). Üstün zekâlı ve yetenekli çocukların eğitiminde ülke politikaları ve eğitim uygulamaları. Türk Kültürü Dergisi, 1, 135-143.
  24. Li, S., & Wang, H. (2018). Traditional literature review and research synthesis. The Palgrave handbook of applied linguistics research methodology, 123-144.
  25. MEB, (1949). IV. Milli Eğitim Şurası. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29164715_4_sura.pdf
  26. MEB, (1953). V. Milli Eğitim Şurası. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29164807_5_sura.pdf
  27. MEB, (1957). VI. Milli Eğitim Şurası. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29164847_6_sura.pdf,
  28. MEB, (1962). Yedinci Milli Eğitim Şurası. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_01/28122537_sura_7.pdf
  29. MEB, (1974). IX Milli Eğitim Şurası. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29165045_9_sura.pdf
  30. MEB, (1982). XI Milli Eğitim Şurası. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29165200_11_sura.pdf
  31. MEB, (1988). XII Milli Eğitim Şurası. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29165252_12_sura.pdf
  32. MEB, (1996). XV. Milli Eğitim Şurası. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29165430_15_sura.pdf
  33. MEB, (2006a). Onyedinci Milli Eğitim Şurası kararları.
  34. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29165619_17_sura.pdf
  35. MEB, (2006b). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. Ankara: Milli Eğitim.
  36. MEB, (2010). 18. Milli Eğitim Şurası kararları. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29170222_18_sura.pdf
  37. MEB, (2012). Üstün yeteneklilerin eğitimi alanında uluslararası politika ve uygulamaların incelenmesi raporu. http://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2013_02/12114109_stnyeteneklerineitimi.pdf adresinden erişilmiştir.
  38. MEB, (2013). MEB 2013-2017 Özel Yetenekli Bireyler Strateji ve Uygulama Eylem Planı. http://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2013_10/25043741_zelyeteneklibireylerstratejiveuygulamaplan20132017.pdf
  39. MEB, (2014). 19. Milli Eğitim Şurası kararları. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_12/10095332_19_sura.pdf
  40. MEB, (2018). 2023 Eğitim Vizyonu. http://2023vizyonu.meb.gov.tr/doc/2023_EGITIM_VIZYONU.pdf
  41. MEB (2021). 20. Millî Eğitim Şûrası Kararları. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_12/08163100_20_sura.pdf
  42. MEB (2022). 20. Milli Eğitim Şurası, Yüz Yüze Eğitime Dönüşte 180 Gün. https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_02/20144118_Yuzyuze_Egitime_Donuste_180_Gun-sayfalar-104-113_1.pdf
  43. Özdemir, V. (2014). Türkiye’de planlı kalkınma deneyimleri. Marmara Üniversitesi, 1-27. https://dumludag.files.wordpress.com/2013/09/ozdemir_planlama.pdf
  44. Özmen, F., & Kömürlü, F. (2013). Türkiye’de üstün zekâli ve yetenekli öğrencilerin eğitimine ilişkin politika ve uygulamalar. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 35-56.
  45. Rozas, L. W., & Klein, W. C. (2010). The value and purpose of the traditional qualitative literature review. Journal of evidence-based social work, 7(5), 387-399.
  46. Sak, U., Ayas, M. B., Sezerel, B. B., Öpengin, E., Özdemir, N. N., & Gürbüz, S. D. (2015). Gifted and talented education in Turkey: Critics and prospects/Türkiye'de üstün yeteneklilerin eğitiminin eleştirel bir değerlendirmesi. Türk Üstün Zeka ve Egitim Dergisi, 5(2), 110.
  47. Shaughnessy, M. F. (2020). An interview with Ugur Sak: Intelligence testing in Turkey. North American Journal of Psychology 22 (2), 167-172.
  48. Şahin, F. (2020). Türkiye’de özel yeteneklilerin eğitimi: Politika belgeleri ve yasalar bağlamında bir tartışma. Yeni Türkiye, 115, 63-76.
  49. TBMM, (2012). Üstün yetenekli çocukların keşfi, eğitimleriyle ilgili sorunların tespiti ve ülkemizin gelişimine katkı sağlayacak etkin istihdamlarının sağlanması amacıyla kurulan meclis araştırması komisyonu raporu, Kasım. https://acikerisim.tbmm.gov.tr/xmlui/handle/11543/129
  50. Tofur, S., Aypay, A., & Yücel, C. (2016). 1980 - 2014 Türk Milli Eğitim Şûra kararları ile Tebliğler Dergisi Fihristlerinin karşılaştırmalı değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 41(186), 253-274.
  51. MEB (2021). 20. Millî Eğitim Şûrası Kararları. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_12/08163100_20_sura.pdf