Journals / Akademik Sanat / 2025 / Sayı: 26

DİYARBAKIR ARKEOLOJİ MÜZESİ İÇİN TEKSTİL ÜRÜNÜ HEDİYELİK TURİSTİK EŞYA ÖNERİLERİ

Gizem Gem(ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0584-8169
Sema Tağı(ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2845-8262
Pages
17–35
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

İncelenen kilim örneklerinde yer alan motiflerden esinlenilerek, çanta, perde, kırlent gibi aksesuar ve ev tekstili ürünleri tasarlanarak, bir katalog oluşturulmuş ve bu ürünlerin müzenin satış yerinde ziyaretçilere sunulması önerilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türk kültürünün zengin kaynakları içerisinde yer alan ve tekstil sanatlarında önemli bir yeri olan dokumacılık geçmişten günümüze kadar ülkemizin birçok bölgesinde güzel örnekleri ile karşımıza çıkmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Kilim dokumacılığı Anadolu da birçok yörede bulunan, farklı teknikleri olan üzerinde kültürel kimliğimizi yansıtan motifleri barındıran bir tekstil ürünüdür.
💡
Conclusion & Impact:İncelenen kilim örneklerinde yer alan motiflerden esinlenilerek, çanta, perde, kırlent gibi aksesuar ve ev tekstili ürünleri tasarlanarak, bir katalog oluşturulmuş ve bu ürünlerin müzenin satış yerinde ziyaretçilere sunulması önerilmiştir.
🔬Design:Sanat ve Edebiyat
📍Scope:91 adet
⚙️Variables:Tekstil · Dokuma · Kilim

Özet

Türk kültürünün zengin kaynakları içerisinde yer alan ve tekstil sanatlarında önemli bir yeri olan dokumacılık geçmişten günümüze kadar ülkemizin birçok bölgesinde güzel örnekleri ile karşımıza çıkmaktadır. Çözgü ve atkı ipliklerinin bağlantı kurması sonucu oluşan dokumacılık, tekniklerine göre kirkitli, mekikli ve çarpana dokumalar olarak sınıflandırılmaktadır. Kilim dokumacılığı Anadolu da birçok yörede bulunan, farklı teknikleri olan üzerinde kültürel kimliğimizi yansıtan motifleri barındıran bir tekstil ürünüdür. Birçok sembolik anlam taşıyan kilim örnekleri günümüzde halen kullanıldığı gibi ülkemizin pek çok bölgesinde bulunan müzelerde de yerlerini almış eski örnekler de mevcuttur. Günümüzde üretimi azalan kilim örnekleri müze koleksiyonlarında yer almaya başlamıştır. Diyarbakır Arkeoloji Müzesi’nde yer alan kilim örneklerinin motif, kompozisyon ve renk gibi özelliklerinin incelenip belgelenmesi ve tespit edilen geleneksel motiflerin yeni tekstil yüzey tasarımlarının oluşturulması gelecek nesillere aktarılması kültürel motiflerin sürdürülebilirliği açısından bu çalışma önem taşımaktadır. Bu araştırma kapsamında Diyarbakır Arkeoloji Müzesi deposunda bulunan 91 adet kilim örneği arasından motif, renk ve kompozisyon özellikleri açısından birbirinden farklılık gösteren 10 adet kilim örneği seçilmiştir. Kilimlerin hammaddeleri, dokuma tekniği, motif, bezeme ve renk özellikleri incelenerek bilgiler verilmiştir. İncelenen kilim örneklerinde yer alan motiflerden esinlenilerek, çanta, perde, kırlent gibi aksesuar ve ev tekstili ürünleri tasarlanarak, bir katalog oluşturulmuş ve bu ürünlerin müzenin satış yerinde ziyaretçilere sunulması önerilmiştir.

🔖

Cite This Article

Gem, G., Tağı, S. (2025). DİYARBAKIR ARKEOLOJİ MÜZESİ İÇİN TEKSTİL ÜRÜNÜ HEDİYELİK TURİSTİK EŞYA ÖNERİLERİ. Akademik Sanat, Sayı: 26, 17–35. https://doi.org/10.65082/akademiksanat.1632258

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (30)

  1. Atlıhan, Şerife (2011), 18.-19. yüzyıl Anadolu Kilimleri, Vehbi Koç Vakfı Yayınları, İstanbul.
  2. Alemdaroğlu, S. (2019). Sakarya İli-Kaynarca İlçesi Kilim Dokumacılığının Günümüzdeki Durumu. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
  3. Üner, İ., & Akpınarlı, H. F. (2019). Geleneksel Tekstillerin Özellikleri ve Çeşitleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (34), 133-145.Aytaç, Ç. (1982). El dokumacılığı: orta dereceli kız teknik öğretim okulları temel ders kitabı. Milli Eğitim Basımevi.
  4. Balkanal, Z. (2018). Türk Kültürünün Değer Yargılarını Yansıtan Kilim Motiflerine Tasarım Açısından Alternatif Bir Yaklaşım; Kaat’ı Sanatında Uygulamaları. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (35), 341-352.
  5. Başak, O. (2004). Diyarbakır Arkeoloji Müzesi ile Cahit Sıtkı Tarancı Müzesinde Bulunan Türk-İslam Dönemine Ait Bir Grup Madeni Eser. [Yayımlanmamış doktora tezi].Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
  6. Çiftçi, S. Diyarbakır Arkeoloji Müzesindeki İslam Dönemi Taş Eserleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
  7. Ekinci, E. Kilim Dokuma Geleneğinin Takı Sanatında Yorumlanması Üzerine Bir Çalışma. Folklor Akademi Dergisi, 3(4), 144-158.
  8. Göksu, G., Y. (2018). Gülay. Atlıhan Şerife.“Osmanlı Saray Kilimlerinin Desen Yapısı”. İdil Dergisi, 7(45).
  9. Özhekim, D. A. (20010). Anadolu'daki Kirkitli Dokumalarda Görülen Geometrik Motiflerin Kullanım Nedenleri (Bergama ve Çevresi.). [Yayımlanmamış Sanatta yeterlilik tezi]. Marmara Üniversitesi.
  10. Ünaldı, S. (2022). Konya/Çumra İlçesi ve Köylerinde Bulunan Halı ve Kilim Örnekleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi.
  11. Kalay, H. A. (2016). Eskişehir Arkeoloji Müzesi'nde Bulunan Afyon Yöresi Kilimlerinden Örnekler. Art-e Sanat Dergisi, 9(17), 62-87.
  12. Koşar, Ş. (1999). Kirkitli Dokumalarda" Türkmen Aynası" Motifi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
  13. Megep, (2007). El Sanatları Teknolojisi- Zili Dokuma, MEB, Ankara.
  14. Sevim, K., &Canay, A. (2013). Anadolu'da Üretilen Kilim Motiflerinden Bukağı Motifi Ve Bu Motifden Çıkan Seramik Çalışmaları. İdil Sanat ve Dil Dergisi.
  15. Soysaldı, A. (1999). Türk Kilimlerinde Dokuma Teknikleri ve Boyama Özellikler. Erdem, 10(30), 599-613.
  16. Sözen, M., Tanyeli, U. (2012). Sanat Kavramları ve Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  17. İNTERNET KAYNAKLARI
  18. URL 2: https://muze.gov.tr/muze-detay?SectionId=DBA01&DistId=MRK Erişim Tarihi: 12. 10. 2024
  19. GÖRSEL KAYNAKLARI
  20. URL1: https://www.google.com/search?q=diyarbak%C4%B1r+arkeoloji+m%C3%BCzesi&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=2hUKEwj xy_j9oIz AhWUSPEDHRUmBQUQ_AUoAXoECAIQAw&biw=1366&bih=625&dpr=1#imgrc=muGMo_d0K6bLkM Erişim Tarihi: 12. 10. 2024
  21. URL 3: https://tr.pinterest.com/pin/856317316690606180/ Erişim Tarihi: 22.10.2025
  22. URL 4: https://tr.pinterest.com/pin/1688918602626848/ Erişim Tarihi: 13.11. 2024
  23. URL 5: https://tr.pinterest.com/pin/102245854035940374/ Erişim Tarihi: 13.11.2024
  24. URL 6: https://tr.pinterest.com/pin/445504588144815153/ Erişim Tarihi: 20.10.2025
  25. URL 7: https://tr.pinterest.com/pin/440156563601396270/ Erişim Tarihi: 22.10.2024
  26. URL 8: https://tr.pinterest.com/pin/7810999347237333/ Erişim Tarihi: 22.10.2025
  27. URL 9: https://tr.pinterest.com/pin/655273814569432987/ Erişim Tarihi: 22.10.2025
  28. URL 10: https://tr.pinterest.com/pin/36591815716762388/ Erişim Tarihi: 22.10.2025
  29. URL 11: https://tr.pinterest.com/pin/92042386127903151/ Erişim Tarihi: 22.10.2025
  30. URL 12: https://tr.pinterest.com/pin/168814686024497718/ Erişim Tarihi: 13. 11. 2024