AI Summary & Key Takeaways
AI InsightBitkisel süslemeler ayna taşı, kemer, kemer köşeliği, kemer alınlığı ve kitabelerde yoğunlaşmaktadır.
📌 3 Key Takeaways
Özet
Çeşmeler inşa edildikleri ilk zamanlarda temel su ihtiyacının temin edildiği yapılar iken süreç içerisinde insanların buluşma noktaları haline de gelmiştir. İnşa edildiği dönemin mimari özellikleri ile beğenilerini de yansıtan çeşmeler kent, köy veya kırsal alanlarda inşa edildikleri bölgeye paralel olarak malzeme-teknik, süsleme ve çeşitli özelliklere sahiptir. Kastamonu çeşmeleri, merkez, ilçe, kasaba, köy ile kırsal alanlardaki Türk dönemine ait örnekleri sunmasıyla oldukça önemlidir. Çalışmanın kapsamı mimari ve süsleme özellikleri dikkate alındığında günümüze ulaşan Osmanlı dönemine ait en erken tarihli örneğin görüldüğü 16. yüzyıl ile başlayıp 20. yüzyılın ilk yarısı ile sınırlı tutulmuştur. Çalışmada Kastamonu Çeşmeleri’nde görülen bitkisel süslemelere toplu ve geniş bir çerçeveden bakılarak, dönemin üslubu içerisindeki yerini ortaya koyarak literatürdeki eksiği kapatmak amaçlanmıştır. İnceleme sırasında bazı çeşmelere daha önceden yapılan restorasyon çalışmaları tespit edilmiş olduğundan ve çeşmelerin dış etkenlere bağlı olarak tahribata daha açık bir pozisyonda olması nedeniyle çeşmelerin o anki durumunu belgelemek gelecek nesillere ve araştırmacılara büyük katkı sunması açısından da önem taşımaktadır. Türk süsleme sanatında oldukça yaygın olan bitkisel süslemeler doğada bulunduğu gibi doğal görünümleriyle ve üsluplaştırılmış olarak dini, askeri ve sivil mimaride yapıların çeşitli bölümlerinde karşılaşılmaktadır. Bitkisel süslemelerde çoğunlukla ağaç, meyve, yaprak ve çiçekler görülmektedir. Çalışma kapsamında incelenen 73 çeşmeden Kastamonu Merkez, İnebolu, Küre, Daday, Araç ve Abana ilçelerinde yer alan 28 çeşmede; 11 gülbezek, 7 servi ağacı, 4 lale, 3 hayat ağacı, 2 gül, 1 filiz motifi ve 1 asma mevcuttur. Bitkisel süslemeler ayna taşı, kemer, kemer köşeliği, kemer alınlığı ve kitabelerde yoğunlaşmaktadır.