Journals / Akademik Sanat / 2025 / Sayı: 26

Textile Fibers of Ankara and Their Usage

ANKARA’YA ÖZGÜ TEKSTİL LİFLERİ VE KULLANIM ALANLARI

Şengül Aydın(ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, TEKSTİL TASARIMI (DR))0000-0001-8031-5886
Sema Tağı(Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi)0000-0002-2845-8262
Pages
37–58
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Within the scope of this study, general information about the fiber properties and usage areas of Angora goat and Angora rabbit wool, which are endemic species of Ankara, was compiled; Information will also be given about the studies and projects already carried out in recent years regarding the breeding of these endemic species and the use of their fibers.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Angora goat and Angora rabbit, which are endemic animal species of Ankara, are seen as one of Ankara’s cultural values.
📊
Key Findings & Data:In order to use these valuable fibers more efficiently, academic studies, projects, and researches should be supported and increased.
💡
Conclusion & Impact:Within the scope of this study, general information about the fiber properties and usage areas of Angora goat and Angora rabbit wool, which are endemic species of Ankara, was compiled; Information will also be given about the studies and projects already carried out in recent years regarding the breeding of these endemic species and the use of their fibers.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Ankara · Ankara keçisi · Tiftik

Abstract

Angora goat and Angora rabbit, which are endemic animal species of Ankara, are seen as one of Ankara’s cultural values. All over the world, the Ankara goat is called as “Angora Goat”, its fiber as “ Mohair”, the Ankara rabbit as “Angora rabbit” , and its fiber as “ Angora”. The fibers of these animal races, which have spread all over the world from our country, are known for their long, shiny, slippery and soft hairs that have heat retention properties. Mohair and Angora wool are in the luxury fiber class in the textile field. Yarns obtained from wool or by blending different fiber types in certain proportions are used in the production of clothing and home textile products. In the textile sector, mohair and Angora fibers are mostly used in knitting and weaving. It is also known that Angora fibers are used extensively in hat making due to their felting properties. Studies on the evaluation of mohair and Angora rabbit wool, which have suitable conditions for growing in our country, are quite limited. In recent years, some scientific and cultural studies have been carried out for the sustainability of these breeds, both for their breeding and for the use of their wool. In order to use these valuable fibers more efficiently, academic studies, projects, and researches should be supported and increased. Within the scope of this study, general information about the fiber properties and usage areas of Angora goat and Angora rabbit wool, which are endemic species of Ankara, was compiled; Information will also be given about the studies and projects already carried out in recent years regarding the breeding of these endemic species and the use of their fibers.

Özet

Ankara’nın endemik hayvan türlerinden olan Ankara keçisi ve Ankara tavşanı, Ankara’nın önemli kültürel değerlerinden biri olarak görülmektedir. Tüm dünyada Ankara keçisine “Angora Goat”, lifine “mohair”, Ankara tavşanına ise “Angora rabbit”, liflerine “Angora” denilmektedir. Dünyaya yurdumuzdan yayılmış bu hayvan ırklarının lifleri ısı tutma özelliğine sahip, uzun, parlak, kaygan ve yumuşak özellikleriyle tanınmaktadır. Tiftik ve Angora yünü tekstil alanında lüks elyaf sınıfında yer almaktadır. Yünlerinden ya da farklı elyaf türlerinin belirli oranlarda harmanlanması ile elde edilen ipliklerden giysi, ev tekstili ürünleri yapımında yararlanılmaktadır. Tekstil sektöründe tiftik ve Angora lifleri daha çok örme ve dokuma alanlarında kullanılmaktadır. Ayrıca Angora liflerinin keçeleşme özelliği bakımından şapka yapımında yoğun olarak kullanıldığı bilinmektedir. Ülkemizde yetişmesi için uygun şartlar bulunan tiftik ve Angora tavşanı yününün değerlendirilmesine yönelik yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Son yıllarda bu ırkların sürdürülebilirliği için hem yetiştiriciliği hem de yünlerinden yararlanılması amacıyla bazı bilimsel ve kültürel çalışmalar yapılmaktadır. Bu değerli elyafların daha verimli kullanılması açısından akademik çalışmalar, projeler ve araştırma çalışmalarının desteklenmesi ve arttırılması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında, Ankara’nın endemik canlıları olan Ankara keçisi ve Ankara tavşanı yünlerinin lif özellikleri ve kullanım alanları hakkında genel bilgiler derlenerek; son yıllarda bu endemik hayvan türlerinin yetiştiriciliği ve liflerinin kullanımı ile ilgili yapılan çalışmalar ve projeler hakkında da bilgiler verilmiştir.

🔖

Cite This Article

Aydın, Ş., Tağı, S. (2025). Textile Fibers of Ankara and Their Usage. Akademik Sanat, Sayı: 26, 37–58. https://doi.org/10.65082/akademiksanat.1634102

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (61)

  1. Akder, F. (2018). Rijksmuseum Ankara Manzarası: Bir Resmin Hikâyesi. Tarihi Dokumak: Bir Kentin Gizemi, Sof (pp.69-89). VEKAM. https://www.researchgate.net/publication/363406395_Rijksmuseum_Ankara_Manzarasi_Bir Resmin_Hikayesi. Erişim tarihi: 4.11.2024.
  2. Alot, K. (1965). Ankara Tavşanı Tüyü, Mensucat Meslek Dergisi, 18(7), 331-332.
  3. Ankara Kalkınma Ajansı (2018). Ankara Keçisi, Tiftik ve Sof, Ankara: Duman Ofset.
  4. Atalayer, G. ve Beşen Yalçın, M. (2020). Tiftiğin Geleneksel Öyküsü ve Yaratıcı Yeni Denemeler Üzerine, Arış, (17), 4-21.
  5. Atasever, T.T. ve Pekin, G. (1973). Tavşan Üretimi, Ankara: Türkiye Zirai Donatım Kurumu Kültür Yayınları.
  6. Atav, R. (2009). Yün Dışındaki Bazı Önemli Protein Liflerinin Boyanma Özelliklerinin Geliştirilmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  7. Atav, R. ve Öktem, T. (2006). Tiftik (Ankara Keçisi) Liflerinin Yapısal Özellikleri, Tekstil ve Konfeksiyon, (2), 105-109.
  8. Batu, S. (1951). Türkiye Keçi Irkları ve Keçi Yetiştirme Bilgisi, Ankara: Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yayınları:4.
  9. Bedez Üte,T., Oğlakcıoğlu, N., Çelik, P., Marmaralı, A. ve Kadoğlu, H. (2008). Doğal Renkli Pamuk ve Angora Tavşanı Lifi Karışımından Üretilen İpliklerin Özellikleri ve Örgü Kumaşların Isıl Konforuna Etkileri Üzerine Bir Araştırma, Tekstil ve Konfeksiyon, (3), 191-197.
  10. Datu. Kültürel Mirası Koruma ve Doğal Boya Labaratuvarı. “Tiftiğin ve Sofun Renklendirilmesi”, Tarihi Dokumak: Bir Kentin Gizemi, Sof. Haz. Filiz Yenişehirlioğlu ve Gözde Çerçicioğlu. Ankara: Koç Üniversitesi Vehbi Koç Ankara Araştırma ve Uygulama Merkezi, 1. Basım, 2018.
  11. Davaslıgil, Ş. (1953). Tavşan Kılı ve İşlenmesi, Mensucat Meslek Dergisi, 6(8), 297-301.
  12. Dellal, G., Eliçin, A., Tuncel, E., Erdoğan, Z., Taşkın, T., Cengiz, F., Ertuğrul, M., Söylemezoğlu, F., Dağ, B., Özder, M., Pehlivan, E., Tuncer, S.S., Kor, A., Aytaç, M. ve Koyuncu, M. (2010). Türkiye’de Hayvansal Lif Üretiminin Durumu ve Geleceği. Türkiye Ziraat Mühendisliği VII. Teknik Kongresi, https://www.researchgate.net/publication/311740129_Turkiye'de_Hayvansal_Lif_Uretiminin_Durumu_ve_Gelecegi, Erişim Tarihi: 5.11.2024.
  13. Dırgar, E. ve Oral, O. (2014). Yarn and Fabric Production from Angora Rabbit Fiber and Its End-Uses, American Journal of Materials Engineering and Technology, 2(2), 26-28.
  14. Emsen, H. (1996). Kürk Hayvancılığı. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:187.
  15. Ertuğrul, M. (1993). Tiftik Cemiyeti Bildirileri.
  16. Ertuğrul, M., ve A. Öztürk. (1993). Türkiye’de Ankara Keçisi Yetiştiriciliği ve Tiftik Üretimi, Ankara Keçisi ve Tiftik Kongresi, (93), 20-21.
  17. Eyüpoğlu, C., Eyüpoğlu, Ş. ve Merdan, N. (2022). Investigation of Dyeing Properties of Mohair Fiber Dyed with Natural Dyes Obtained from Candelariella reflexa, Journal of Natural Fibers, 19(16), 12829-12848.
  18. Gürcüm. H. B. (2010). Tekstil Malzeme Bilgisi, İzmir: Güncel Yayıncılık.
  19. Gürtanın, N. (1979). Yeni Zelanda, Şinşila, Kaliforniya ve Ankara Tavşanlarının Yünlerinin Bazı Fiziksel Ve Kimyasal Özellikleri Üzerinde Araştırmalar, Ankara: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları:689.
  20. Harmancıoğlu, M. (1974). Lif Teknolojisi (Yün ve Diğer Deri Ürünü Lifler), İzmir: Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:224.
  21. Herrmann, S., Wortmann, G., Wortmann, F.J. (1996). Characterıstıcs Of Angora Rabbıt Fibre 1- The Influence Of Fıbre Orıgın On Fıbre And Medulla Dıameter In Angora Wool. World Rabbıt Scıence, 4(3), 149-153.
  22. Kınacı, H. (1965). Tiftik Keçisi ve Tiftik, Ankara Ticaret Odası Dergisi, 1(8), 23-27.
  23. Koçak, Ç. ve Taşkın, T. (2004). Kürk Hayvancılığı, İzmir: Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları. No:561.
  24. Koçak, P. (2007). Angora Elyafın ve Karışımlarının Boyanması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  25. Kozłowski, R. M. (2012). Handbook Of Natural Fibres, Volume 1: Types, Properties And Factors Affecting Breeding And Cultivation, Woodhead Publishing Series in Textiles: Number 118.
  26. Lebas, C.F., Coudert, P., Rouvier R., Rochambeau H.de. (2002). Tavşan Yetiştiriciliği ve Hastalıkları (Et, Deri, Kürk ve Angora Yünü Üretimi), (Çev. Harun Vatansever), (İkinci Baskı), Ankara: Kardelen Ofset.
  27. Mangut, M. ve Karahan, N. (2008). Tekstil Lifleri (3. Baskı), Bursa: Ekin Yayınevi.
  28. Mauersberger, H. R. (1954). Textile Fibers. London: John Wıley& Sons, Inc., New York Chapman & Hall, Lımıted.
  29. Müftüoğlu, Ş. (1972). Ankara Keçisi ve Tiftik, Ankara: Lalahan Zootekni Araştırma Enstitüsü- Yetiştiriciye Öğütler ve Halk Yayınları No: 1.
  30. Oğul, F. (1972). Tavşan Yetiştiriciliği ve Hastalıkları, Ankara.
  31. Ölmez, N. F. Ve Dellal, G. (2002). Almanya Orjinli Ankara Tavşanlarının Bazı Yün Özellikleri Üzerinde Bir Araştırma, Tavukçuluk Araştırma Dergisi, 45-47.
  32. Örkiz, M. (1980). Ankara Keçisi Yetiştirme ve Tiftik Pazarlaması, Ankara: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Lalahan Zootekni Araştırma Enstitüsü Yayın no:62.
  33. Saçak, M. (2007). Lif ve Elyaf Kimyası (2. Baskı), Ankara: Baran Ofset.
  34. Schlink, A. C. & Liu, S.M. (2003). Angora Rabbits - A Potential New İndustry For Australia: A Report For The Rural Industries Research And Development Corporation. CSIRO Livestock Industries: RIRDC Publication No 03/014, RIRDC Project No CSA-19A, ss:34.
  35. Selçuk, E. (1985). Tavşan Yetiştiriciliği, Atatürk Üniversitesi: T.C. Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü Yayın No:2.
  36. Senthilkannan Muthu, S. & Angel Gardetti, M. (Ed.). (2016). Sustainable Fibres for Fashion Industry, Environmental Footprints and Eco-design of Products and Processes, Singapore: Springer Science+Business, (Volume 1), DOI 10.1007/978-981-10-0522-0.
  37. Soysaldı, A., Tağı, S. ve Aydın, Ş. (2024, 25-26 Nisan). “Sof Dokuyan Kadınlar” Projesi Kapsamında Ankara Tiftiğinden “Sof ve Şali Kumaş” Dokuma Çalışmaları. [Bildiri sunumu]. Selçuk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Geleneksel Türk Sanatları Bölümü, I. Ulusal “Geleneğin İzinde” Geleneksel Türk Sanatları Sempozyumu ve Sergisi, Geleneğin İzinde Geleneksel Türk Sanatları Prof. Dr. Fevzi Günüç’e Armağan Kitabı. 127-141. Konya. https://www.selcuk.edu.tr/contents/guzel_sanatlar-geleneksel_turk_sanatlari/icerik/54741/Sempozyum%20Kitab%C4%B1%20_638707210122921908.pdf. Erişim Tarihi: 25.12.2024.
  38. Su, K. (1982). Tiftik ve Sofculuk. Türk Etnografya Dergisi, (17), 59-77.
  39. Süpüren Mengüç, G. (2012). Bazı Özel Hayvansal Liflerden Elde Edilen İpliklerden Üretilen Kumaşların Özellikleri Üzerine Bir Araştırma, (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  40. Şahin, G. (2013). Türkiye’de Ankara Keçisi (Capra Hircus Ancryrensis) Yetiştiriciliğinin Dünü Bugünü ve Yarını, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 338-352.
  41. Tağı, S. ve Aydın, Ş. (2023). Tiftiğin Kullanım Yerleri ve Tiftik İpliğin Bitkisel Boyamacılık İle Renklendirilmesi, İdil Dergisi, (112), 2031-2040.
  42. Tağı, S. ve Dağdelen, R. (2024). Tiftik ve Pamuk Tekstil Yüzeylerine Ekolojik Baskı Uygulamalarında Farklı Rulo Hazırlama Şekillerinin Karşılaştırılması, İdil Dergisi, (113), 95-104.
  43. Tağı, S. ve Erdoğan, Z. (2014). The Adventure of Mohair in Anatolia, Folk Life: Journal Of Ethnological Studies, 52(1), 49–61.
  44. Tağı, S., Aydın, Ş. ve Bekiroğlu, E. (2023). Tiftik ve Kenevir İpliğinin Doğal Boyamacılık İle Renklendirilmesi ve Dokuma Tekstil Yüzey Çalışmaları, Arış, (22), 28-45.
  45. Tamur, E. (2003). Ankara Keçisi ve Ankara Tiftik Dokumacılığı, Ankara: Ankara Ticaret Odası Yayınları. Üçgül, H. (2019). Yünlü Dokuma Kumaşlarda Tiftik Kullanımının Kumaş Fiziksel ve Tutum Özelliklerine Etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Tekirdağ.
  46. Ülkütaşır, M. Ş. (1956). Ankara’nın Beş Meşuru: Ankara Kedisi, Tavşanı, Bal ve Armudu, İstanbul: Türk Yurdu. Türk Ocaklarının Fikirlerini Neşreder, Sayı:263. Halk Matbaası.
  47. Yanar, A. ve Akpınarlı, F. (2016). Geleneksel Ankara Sof Dokumaları, Ankara Araştırmaları Dergisi, 4(2), 170-179.
  48. Yanar, A. ve Erdoğan, Z. (2025). The Cultural Biography Of Mohair: From Ottoman Sof Weaving To Contemporary Rural Development İn Turkey, Textıle, 0(0), 1-18.
  49. Yazıcıoğlu, G. (1996). Tekstil Mikroskopisi, İzmir: Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yayınları No:34.
  50. Yazıcıoğlu, T. (1973). Tavşan Kürk ve Liflerinin Özellikleri ve Değerlendirilmesi, İzmir: Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:233.
  51. Yıldırım, Z. (1989). Ankara ve Bolu İllerinde Üretilen Esas Sınıf Tiftiklerin Bazı Fiziksel Özellikleri İle Kullanım Şekilleri Üzerine Karşılaştırılmalı Bir Araştırma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  52. Yurdakul, A., Akçakoca, P., Atav, R. ve Güler, F. (2012). Angora Liflerinin Boyanabilirliğinin Enzimatik İşlem İle Geliştirilmesi, The Journal Of Textiles And Engineer, 12(59-60), 1-8.
  53. Yüce, İ. (2015). Kıl Kökenli Lüks Lifleri Ayırt Etme Yöntemleri, International Journal Of Science Culture And Sport (Intjscs), (3), 727-738.
  54. İnternet Kaynakları
  55. URL 1: Türk Dil Kurumu Sözlükleri, https://sozluk.gov.tr/, Erişim Tarihi: 29.10.2025.
  56. URL2: https://rmk-museum.org.tr/ankara/muzede-egitim/okul-gruplarina-yonelik-projeler/ankara-manzarasi-tablosu-egitim-paketi, Erişim Tarihi: 9.11.2024.
  57. URL 3: https://ankaranin5beyazi.com/ankaratavsani.ankaratavsani.pdf., Erişim Tarihi: 30.10.2024.
  58. URL 4: Türk Patent. Ankara Tiftiği Cİ Tescil Belgesi (Tescil No:802), https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/8ff6d03e-03c5-4dfa-a332-388e9c77c910.pdf (2021): s.2., Erişim Tarihi: 4.11.2024.
  59. URL5: Türk Patent ve Marka Kurumu. Coğrafi İşaret ve Geleneksel Urun Adı Bulteni. Sayı 156, https://www.google.com/search?q=T%C3%BCrk+Patent+ve+Marka+Kurumu.+Co%C4%9Frafi+%C4%B0%C5%9Faret+ve+Geleneksel+Urun+Ad%C4%B1+Bulteni.+Say%C4%B1+156&oq=T%C3%BCrk+Patent+ve+Marka+Kurumu.+Co%C4%9Frafi+%C4%B0%C5%9Faret+ve+Geleneksel+Urun+Ad%C4%B1+Bulteni.+Say%C4%B1+156&aqs=chrome.69i57.667j0j4&sourceid=chrome&ie=UTF-8 pdf. (2023): s.16., Erişim Tarihi: 4.11.2024.
  60. URL6: Ticaret Bakanlığı Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü 2019 Tiftik Raporu https://esnafkoop.ticaret.gov.tr/data/5d44168e13b876433065544f/2019%20Tiftik%20Raporu.pdf, Erişim Tarihi: 28.10.2025.
  61. URL5: Türk Patent ve Marka Kurumu. Coğrafi İşaret ve Geleneksel Urun Adı Bulteni. Sayı 156, https://www.google.com/search?q=T%C3%BCrk+Patent+ve+Marka+Kurumu.+Co%C4%9Frafi+%C4%B0%C5%9Faret+ve+Geleneksel+Urun+Ad%C4%B1+Bulteni.+Say%C4%B1+156&oq=T%C3%BCrk+Patent+ve+Marka+Kurumu.+Co%C4%9Frafi+%C4%B0%C5%9Faret+ve+Geleneksel+Urun+Ad%C4%B1+Bulteni.+Say%C4%B1+156&aqs=chrome.69i57.667j0j4&sourceid=chrome&ie=UTF-8 pdf. (2023): s.16., Erişim Tarihi: 4.11.2024.