Journals / Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 30

Hüseyin Hâşim, One of the Artists of the Ara Nesil Period, and the Qasida He Presented to Abdülhamid II

Ara Nesil Sanatçılarından Hüseyin Hâşim ve II. Abdülhamid’e Sunduğu Kasidesi

Ayşe Ertuş(HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, TÜRKÇE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI)0000-0002-5748-5964
Mesut Algül(BATMAN ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ, ESKİ TÜRK EDEBİYATI ANABİLİM DALI)0009-0003-7539-1245
Pages
373–394
Publication Date
2026-09-15
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In the appendices section, the transcribed text of Hüseyin Hâşim's personnel record is included.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study, based on archival documents concerning Hüseyin Hâşim found in the Ottoman Archives, Directorate of State Archives of the Presidency of the Republic of Türkiye, begins by defining and clarifying the scope of the Ara Nesil (The generation between Tanzimat and Servet-i Fünun Periods), which includes Hüseyin Hâşim.
📊
Key Findings & Data:Then it examines the political and social environment of the period, which is considered to have played a significant role in shaping these artists' sense of art.
💡
Conclusion & Impact:In the appendices section, the transcribed text of Hüseyin Hâşim's personnel record is included.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Osmanlı Devlet Arşivi · Ara Nesil · Hüseyin Hâşim

Abstract

This study, based on archival documents concerning Hüseyin Hâşim found in the Ottoman Archives, Directorate of State Archives of the Presidency of the Republic of Türkiye, begins by defining and clarifying the scope of the Ara Nesil (The generation between Tanzimat and Servet-i Fünun Periods), which includes Hüseyin Hâşim. Then it examines the political and social environment of the period, which is considered to have played a significant role in shaping these artists' sense of art. In the section on Hüseyin Hâşim's life, an attempt is made to present the artist's life and literary personality within the framework of information found in literary history sources and the personnel record discovered in the archives. In the section that forms the core of the study, the qasida presented by Hüseyin Hâşim to the reigning sultan, Abdülhamid II, is introduced to the academic community. Along with the transcription of the qasida, its intralingual translation and analysis are also provided. In the appendices section, the transcribed text of Hüseyin Hâşim's personnel record is included.

Özet

Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi'nde Hüseyin Hâşim ile ilgili tespit edilen arşiv belgelerine dayanan bu çalışmanın giriş bölümünde Hüseyin Hâşim’in de aralarında bulunduğu Ara Nesil’in tanımı yapılarak kapsamı aydınlatılmaya çalışılmış, ardından bu dönem sanatçılarının sanat anlayışlarının anlaşılmasında önemli bir rol oynadığı düşünülen dönemin siyasi ve sosyal ortamına yer verilmiştir. Hüseyin Hâşim’in hayatıyla ilgili bölümde edebiyat tarihi kaynaklarında yer alan bilgiler ve arşivde tespit edilen sicill-i ahvâl varakası çerçevesinde sanatçının hayatı ve edebî kişiliği ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmanın temelini teşkil eden bölümde ise Hüseyin Hâşim’in dönemin padişahı II. Abdülhamid’e sunduğu kaside bilim camiasına tanıtılmıştır. Kasidenin çevriyazısıyla birlikte diliçi çevirisi de verilmiş ve tahlili yapılmıştır. Ekler kısmında Hüseyin Hâşim’e ait sicill-i ahvâl varakasının çevriyazılı metnine yer verilmiştir.

🔖

Cite This Article

Ertuş, A., Algül, M. (2026). Hüseyin Hâşim, One of the Artists of the Ara Nesil Period, and the Qasida He Presented to Abdülhamid II. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, Sayı: 30, 373–394. https://doi.org/10.21021/osmed.1878130

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (26)

  1. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi [BOA]
  2. BOA, DH.SAİDd, 49/47.
  3. BOA. Y.PRK.AZJ, 31/66.
  4. BOA. Y.MTV, 35/146.
  5. Diğer Kaynaklar
  6. Alan, Selami. “Türk Edebiyatında Tanzimat’tan Servet-i Fünûn’a Uzanan Köprü: Ara Nesil” Akademik Matbuat, 5/II (2021): 61–90.
  7. Babacan, Mahmut. “Ara Nesilde Tenkid” Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, 1993.
  8. Birinci, Necat. Edebiyat Üzerine İncelemeler. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2000.
  9. Gariper, Cafer. “Türk Edebiyatında Ara Nesil Edebî Devresi”, Türk Edebiyatı Tarihine Bir Bakış / Yeni Türk Edebiyatı, C. 2, (Ed.: M. Kayahan Özgül), Ankara: Kurgan Edebiyat Yayınları, 2015.
  10. Gariper, Cafer. “Edebiyat Tarihi Araştırmacılığı ve Yazımında Ara Nesil.” Günce Filoloji Çalışmaları II, Günce Yayınları, 2024.
  11. Gariper, Cafer. “Geçiş Dönemi: Ara Nesil” Yeni Türk Edebiyatı El Kitabı Edt: Ramazan Korkmaz. Ankara: Grafiker Yayınları 2009: 113–130.
  12. Gövsa, Alaeddin, Türk Meşhurları Ansiklopedisi, İstanbul: Yedigün Neşriyat, 1957-1958.
  13. Hafçı, Özer Havva. “Ara Nesilde Roman” Doktora tezi, Ankara Üniversitesi, 2023.
  14. Hüseyin Hâşim, Şihâb, Konstantiniyye: Matbaa-i Ebüzziya, 1305.
  15. Hüseyin Hâşim, Mülhemât, Konstantiniyye: Mahmud Bey Matbaası, 5 Sefer 1315.
  16. İnal, İbnülemin Mahmud Kemal. Son Asır Türk Şairleri, C.I, İstanbul: Millî Eğitim Yayınları, 1969.
  17. İnalcık, Halil. Devlet-i Aliyye, Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar IV, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2024.
  18. Kaplan, Mehmet. Nesillerin Ruhu. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2016.
  19. Kaplan, Mehmet. Tevfik Fikret: Devir-Şahsiyet-Eser. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2004.
  20. Kaya, Ahmet İhsan. “Türk Edebiyatında Ara Nesil,” Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5/IV (2013): 148–159.
  21. Kolcu, Ali İhsan. Hüseyin Hâşim Bey, Erzurum: Salkım Söğüt Yayınları, 2016.
  22. Murad Emrî, Sa‘dâbâd Mesîresinde Kırâ’at Olunmuş İki Nutk, Bursa: Matba‘a-i Emrî. Okay, Orhan. Edebiyat ve Edebi Eserler Üzerine. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2011.
  23. Turan, Taner. Ara Nesil’de Şiir: 1880-1895 Yılları Arasında Yayımlanmış Şiir Kitapları Işığında, İstanbul: Paradigma Akademi Yayınları, 2023.
  24. Uç, Himmet. “Farklı Bir Batılaşma Anlayışını Temsil Edenler: Mutavassıtîn” Türk Dünyası Edebiyat Tarihi, VII (Ankara 2006), 407–440.
  25. Yetiş, Kazım. Dönemler, Problemler ve Şahsiyetler Aynasında Türk Edebiyatı. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2013. Zürcher, Erik Jan. Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, İstanbul: İletişim Yayınları, 1995.
  26. BOA. Y.PRK.AZJ, 31/66.