Journals / Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2025 / Sayı: 46

The Phenomenon of Religion in the Family Life Cycle: A Proposal for a New Model Based on the Carter and McGoldrick Theory

Aile Yaşam Döngüsünde Din Olgusu: Carter ve Mcgoldrick Teorisinden Hareketle Yeni Bir Model Önerisi

Handan Zülal Ersoy(DÜZCE ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ BÖLÜMÜ)0009-0008-1527-553X
Pages
125–144
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In conclusion, constructing the family life cycle on the basis of religion provides a more accurate understanding of the functions and roles of the family, offers a continuous model for the field, and allows for a more realistic explanation of the cycle’s dynamics.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The family life cycle refers to the developmental stages a family undergoes over time.
📊
Key Findings & Data:This cycle begins with the departure of individuals from their family of origin and evolves through critical decisions and transitional periods in the lives of family members.
💡
Conclusion & Impact:In conclusion, constructing the family life cycle on the basis of religion provides a more accurate understanding of the functions and roles of the family, offers a continuous model for the field, and allows for a more realistic explanation of the cycle’s dynamics.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Din Psikolojisi · Aile Yaşam Döngüsü · Din

Abstract

The family life cycle refers to the developmental stages a family undergoes over time. This cycle begins with the departure of individuals from their family of origin and evolves through critical decisions and transitional periods in the lives of family members. According to the six-stage model developed by Carter and McGoldrick, the stages include: single young adulthood, the newly married couple, families with young children, families with adolescents, launching children and moving on, and families in later life (retirement and aging). This theory emphasizes the psychological dimensions of family members throughout the expansion and contraction of the family unit. In this respect, it distinguishes itself from other family life cycle models. Considering that one of the essential factors influencing human psychology is religious belief, analyzing the family life cycle without incorporating the phenomenon of religion would result in an incomplete understanding. Therefore this study primarily aims to analyze the family life cycle through the phenomenon of religion. The objective is to examine how the inclusion of the religious factor affects the process and the psychological transformations of individuals throughout it. In this context, a new three-stage model of the family life cycle is proposed. These stages are defined as: the construction of the individual within the family, the individual's construction of the family, and the family's construction of society. In the first stage, “the construction of the individual within the family,” the focus is on how the religious tendencies of parents or primary caregivers influence the cognitive, emotional, behavioral, and moral development of the individual, how family roles are perceived and acquired, and the role of religious beliefs in the formation of marital competence. The second stage, “the individual's construction of the family,” addresses religious approaches to the institution of marriage, spousal communication, and parenthood. It also explores the role of religious motivation in addressing challenges during early childhood and adolescence. In the third stage, “the family's construction of society,” attention is given to the role of religion in the transmission of values and the function of the family as a medium for social and cultural continuity beginning with the individual. In comparison with Carter and McGoldrick’s theory, this model reconfigures the stages of the family life cycle not based on the number of family members but rather by placing the individual at the center of the process. Each stage is analyzed with a focus on the individual's religious and psychological transformations. In this study, within the framework of a qualitative approach, the document review technique was employed, and the obtained data were systematically analyzed using descriptive content analysisIn the context of a changing global order, reshaping the family life cycle around the phenomenon of religion and redefining the family is of considerable importance. In conclusion, constructing the family life cycle on the basis of religion provides a more accurate understanding of the functions and roles of the family, offers a continuous model for the field, and allows for a more realistic explanation of the cycle’s dynamics.

Özet

Aile yaşam döngüsü, ailenin zaman içinde geçirdiği gelişim süreçlerinin evreler olarak ifade edilmesidir. Bu döngü fertlerin aileden ayrılması ile başlayarak, aile üyelerinin yaşamındaki kritik kararlar ve dönemler ile gelişen bir süreç oluşturur. Sürecin evreleri Carter ve McGoldrick’in altı aşamalı sınıflandırmasına göre bekar genç yetişkin, yeni evli çift, küçük çocuklu aile, büyük çocuklu (ergen) aile ve çocukların aileden ayrılması, ileri yaşta aile emeklilik ve yaşlılıktır. Bu teori, ailenin genişleme ve daralması üzerinden aile yaşam döngüsündeki evrelerin ve evrelerdeki fertlerin psikolojik yönünü vurgulamaktadır. Bu yönüyle diğer aile yaşam döngülerinden ayrılmaktadır. Ancak, insan psikolojisine etki eden asli faktörlerden birinin de dini inançlar olduğu düşünüldüğünde aile yaşam döngüsünü din olgusu olmaksızın incelemek eksik kalacaktır. Literatürde bu konuda yapılmış çalışmalara rastlanmamaktadır. Dolayısıyla, bu yönüyle özgün olan çalışma en temelde aile yaşam döngüsünü din olgusu üzerinden tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Din faktörüyle sürecin nasıl işleyeceğinin ve fertlerdeki psikolojik değişimlerin analizi hedeflenmektedir. Bu bağlamda üç aşamalı bir aile yaşam döngüsü oluşturulmaktadır. Bu döngünün evreleri “insanın ailede inşası”, “insanın aileyi inşası” ve “ailenin toplumu inşası” olarak ifade edilmektedir. İnsanın ailede inşası evresinde; kişinin dünyaya geldiği ailedeki ebeveynlerinin ya da temel bakıcısının dini eğilimlerinin kişilerin bilişsel, duygusal, davranışsal ve ahlaki gelişim süreçlerine etkisine, kişilerin aile içi rollerini nasıl algıladığına ve kazandığına, dini inançların evlilik yeterliliği oluşumundaki yerine değinilmektedir. İnsanın aileyi inşası evresinde dinlerin; evlilik kurumuna, eşler arası iletişime ve çocuk sahibi olmaya yaklaşımı ele alınmaktadır. Aynı zamanda ilk çocukluk dönemi ve ergenlikte çocukla yaşanacak sorunlarda dini motivasyon kaynaklarına bakılmaktadır. Ailenin toplumu inşası evresinde ise din olgusunun, değer aktarımındaki yerine, ailenin bireyden hareketle toplumsal ve kültürel aktarım işlevi üzerinde durulmaktadır. Carter ve McGoldrick’in teorisiyle karşılaştırmalı olarak yapılan analizde; aile yaşam döngüsünün evreleri aile üye sayısına göre sınıflandırmaktan ziyade insanı merkeze alarak süreç yeniden kurgulanmaktadır. Sürecin her evresine insanın dini-psikolojik dönüşümleri incelenmektedir. Araştırmada, nitel yöntem çerçevesinde doküman incelemesi tekniği kullanılmış; elde edilen veriler sistematik bir biçimde betimsel içerik analizi kapsamında analiz edilmiştir. Yeni dünya düzeninde din olgusu üzerinden aile yaşam döngüsünün yeniden şekillendirilmesi ve ailenin yeniden tanımlanması açısından önemli bir çalışmadır. Sonuç olarak, aile yaşam döngüsünün din kavramı üzerinden oluşturulmasının ailenin işlev ve fonksiyonlarının doğru tanımlanması, alana kesintisiz bir model sunması ve yaşanan döngünün işleyişinin daha gerçekçi izahı için önemli olduğu anlaşılmaktadır.

🔖

Cite This Article

Ersoy, H. Z. (2025). The Phenomenon of Religion in the Family Life Cycle: A Proposal for a New Model Based on the Carter and McGoldrick Theory. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 46, 125–144. https://doi.org/10.35209/ksuifd.1736907

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (69)

  1. Adler, Alfred. İnsanı Tanıma Sanatı. çev. İnönü Korkmaz. İstanbul: Maya Yayıncılık, 2. Basım, 2023.
  2. Akpınar, Beraat. Evli Çiftlerin Evlilik Uyumu ile Toplumsal Cinsiyet Rolleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Konya: Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
  3. Alacahan, Osman. “Aile Birliğini Oluşturan Faktörler ve İşlevleri”. CÜ İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 11/1 (2010), 289-298.
  4. Aydın, İdris. “Kentleşme Sürecinde Dini Hayat: Başakşehir Örneği." MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9/2 (2020), 637-647.
  5. Ayrancı, Büşra. Aile Danışmanlığı Merkezine Başvuran Kişilerin Kaygı Düzeyleri ile Dindarlık Durumlarının İlişkisi. İstanbul: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2018.
  6. Balcı Arvas, Fatma - Hökelekli, Hayati. “Dindarlık ile Evlilik Doyumu ve Evlilikte Sorun Çözme İlişkisi Üzerine Bir İnceleme”. Değerler Eğitimi Dergisi 15/34 (2017), 129-160.
  7. Bartkowski, J. P. vd. “Religion and Child Development: Evidence from the Early Childhood Longitudinal Study”. Social Science Research 37 (2008), 18-36.
  8. Baytar, Arzu. Erikson’un Psikososyal Gelişim Kuramı Bağlamında Kişilerarası İletişim: İçtenlikle İlgi ve Reddedicilik İlişkisi Üzerine Bir Analiz. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2024.
  9. Bekir, Onur. Gelişim Psikolojisi: Yetişkinlik ve Ölüm. İstanbul: İmge Kitabevi, 12. Basım, 1995. “Intellectual and Developmental Disorders”. Erikson’s Theory of Psychosocial Development. ed. Ellen Braaten. America: The SAGE Encyclopedia, 2017.
  10. Cihan, A. Kamil. “Farabi’nin Eserlerinde Aile Reisliği”. Bilimname 7/1 (2007), 39-49.
  11. Cihan, Fatma Gökşin. “Aile Yaşam Döngüsü”. Konuralp Tıp Dergisi 12/2 (2020), 313-315.
  12. Cohen, Adam B. - Koenıng, Harold G. “Din ve Ruh Sağlığı”. çev. Mustafa Koç. Bursa Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2/1 (2016), 153-160.
  13. Dirik, Mehmet. “İslam Aile Hukukuna Göre Evlenmede Eşler Arasında Denklik”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 26 (2015), 229-262.
  14. Duvall, Evelyn. Marriage and Family Development. New York: İnterachive Books, 1985.
  15. Duvall, Evelyn - Hill, Reuben. “When You Marry”. Marriage and Family Living 16/1 (1995), 87-89.
  16. Erdoğan, Öykü Ege. Günümüz Evliliklerinin Sağlıklı Aile Kavramı Bağlamında Değerlendirilmesi: Yeni Evli Bireyler Üzerine Bir Çalışma. İstanbul: İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
  17. Fromm, Erich “Studies on Authority and the Family. Sociopsychological Dimensions”. Fromm Forum 24/24 (2020).
  18. Geçtan, Engin. Hayat. İstanbul: Metis Yayınları, 2020.
  19. Geçtan, Engin. İnsan Olmak. İstanbul: Metis Yayınları, 29. Basım, 2024.
  20. Gıorgı, Liana - Marsh, Clive “The Protestant Work Ethic as a Cultural Phenomenon”. European Journal of Social Psychology 20/1 (1990), 499-517.
  21. Göcen, Gülüşan. Din Psikolojisi Kavram Atlası. Ankara: Gazi Kitabevi, 2. Basım, 2022.
  22. Gökenç Gülez, Sema. “Geleneksel Değerler Üzerinden Çin Toplumundaki Aile Kavramına Bakış”. Şarkiyat Mecmuası 41/1 (2022), 387-402.
  23. Guenon, Rene. Modern İnsan Ruhunu Arıyor. çev. Nabi Avcı. İstanbul: Ketebe, 1. Basım, 2023.
  24. Hallaç, Saliha - Öz, Fatma. “Aile Kavramına Kuramsal Bir Bakış”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 6/2 (2014), 142-153.
  25. Holmes, Jeremy. John Bowlby and Attachment Theory (The Makers of Modern Psychotherapy). London: Routledge, 1993.
  26. İkis, Mehmet. Orta Yaş Krizi ve Din İlişkisi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2013.
  27. İlerisoy, Melike - Mehmetoğlu, Ali Ulvi. “Din Psikolojisi ve Aile Çalışmaları”. Türk Din Psikoloji Dergisi 4 (2021), 69-99.
  28. Joamets, Kristi. “Marriage Capacity, Social Values and Law-Making Process”. International and Comparative Law Review 12/1 (2012), 103-121.
  29. Kaya, Mevlüt. “Ailede Anne-Baba Tutumlarının Çocuğun Kişilik ve Benlik Gelişimindeki Rolü”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/9 (1997), 193-204.
  30. Kılıçer, Esat. “İslâmda Aile Plânlaması”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 24/1-2 (1981), 491-532.
  31. Kublay, Deniz - Oktan, Vesile. “Evlilik Uyumu: Değer Tercihleri ve Öznel Mutluluk Açısından İncelenmesi”. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi 5/44 (2015), 25-35.
  32. Kurt, Abdurrahman. “Dindarlığı Etkileyen Faktörler”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18/2 (2009), 1-26.
  33. Kutluer, İlhan. “İnsan”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 22/320-323. Ankara: TDV Yayınları, 2000.
  34. Kutlutürk, Cemil. "Sihizm'de Aile". Dinlerde Aile. ed. Süleyman Turan vd. 241-259. Konya: Eğitim Yayınevi, 1. Basım, 2021.
  35. McGoldrick, Monica - Carter, Betty The Changing Family Life Cycle: A Framework for Family Therapy. New York: Gardner Press, 1988.
  36. Michelmores. “When Does Someone Have Capacity to Marry?” Erişim 21 Ocak 2025. https://www.michelmores.com/appious-probate-insight/when-does-someone-have-capacity-to-marry/
  37. Mowrer, Ernest R. - Mowrer, Hobart “The Social Psychology of Marriage”. American Sociological Review 16/1 (1951), 27-36.
  38. Nazik, M. Hamil. Çocuksuz Ailelerin Evlat Edinme ve Koruyucu Aile Hakkındaki Görüşleri. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bilimde Uzmanlık Tezi, 1998.
  39. Onay, Ahmet. Dindarlık, Etkileşim ve Değişim. İstanbul: Dem Yayınları, 2004.
  40. Özdemir, Şuayıp vd. “Sosyal Problemleri Çözmede Aile Yaşam Döngüsünün (AYD) Önemi”. Aile ve Toplum 4/16 (2009), 7-18.
  41. Özgüven, İbrahim Ethem. Ailede İletişim ve Yaşam. İstanbul: PDREM Yayınları, 2001.
  42. Paşalıoğlu, Canan. “Rus ve Türk Dil Dünya Görüşlerinde Aile Konsepti”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 8/25 (2020).
  43. Pehlivan, Oğuzhan. Aile Tanımı ve İlişkilerinin Toplumsal Olarak İnşası. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2017.
  44. Piaget, Jean “Piaget’s Theory of Cognitive Development”. Childhood Cognitive Development: the Essential Readings 2/7 (2000), 33-47.
  45. Roccas, Sonia. “Religion and Value Systems”. Journal of Social Issues 61/4 (2005), 747-759.
  46. Rollins, Boyd C. “Marital Satisfaction over the Family Life Cycle”. Journal of Marriage and the Famıly 1/32 (1970), 20-28.
  47. Salman, Adnan. Dindarlığın Aile Yaşam Döngüsü Süreçlerine Etkisi (Batı Akdeniz Örneği). Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
  48. Schaefer, Earl S. - Bell, Richard Q. “Development of a Parental Attitude Research Instrument”. Child Developmet 29/3 (1958), 339-361.
  49. Schaefer, Richard Sosyoloji. çev. Simten Coşar. Ankara: Palme Yayıncılık, 2013.
  50. Selman, Adnan. “Aile-Din İlişkisi ve Aile İçi Roller”. Akademia Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (2018), 13-20.
  51. Smith, Christian - Sikkink, David “Social Predictors of Retention in and Switching from the Religious Faith of Family of Origin: Another Look Using Religious Tradition Self-Identification”. Review of Religious Research 45/2 (2003), 188-206.
  52. Snibbe, Alana C. - Markus, Hazel R. “The Psychology of Religion and the Religion of Psychology”. Psychological Inquiry 13/3 (2002), 229-234.
  53. T.C. Üsküdar Üniversitesi. “Güçlü Bir Toplum İçin Aile Güçlendirilmeli". Erişim 24 Ocak 2025. https://uskudar.edu.tr/tr/icerik/4874/prof-dr-nevzat-tarhan-guclu-bir-toplum-icin-aile-guclendirilmeli
  54. Taşköprülü, Merve. Evlilik Doyumu ile Problem Çözme Becerileri, Stresle Başa Çıkma ve Evlilik Süresi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İstanbul: İstanbul Bilim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2013.
  55. Taylan, H. Hüseyin. “Türkiye’de Köy Ailesinde Aile İçi İlişkiler”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 22 (2009), 117-138.
  56. Tekin Çatal, Mehmet - Kalkan, Mehmet. “Evli Bireylerin Evlilik Değerleri Evlilik Doyumu ve Evlilik Tipleri”. Yaşam Becerileri Psikolojisi Dergisi 3/6 (2019), 179-186.
  57. Tezel Şahin, Fatma. “Sosyal Değişim Sürecinde Değişen Baba Rolü”. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi. 767-773, 2007.
  58. Tim B. Heaton - Goodman, Kenneth L. “Religion and Family Formation”. Review of Religious Research 26/4 (1985), 343-359.
  59. Tokur, Behlül. Klasik ve Güncel Konularıyla Din Psikolojisi. Ankara: Sonçağ Yayınları, 2020.
  60. Turan, Yahya. “Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı”. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 22/1 (2018), 395-434.
  61. Voltan Acar, Nilüfer vd. “Bireylerin Dindarlık Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 12/1 (1996), 45-56.
  62. Watson, William J. - Margaret McCaffery (ed.). Individual and Family Life Cycles: Predicting Important Transition Points. Toronto: Famıly Community Medicine University of Toronto, 2014.
  63. Wells, William - Gubar, George. “Life Cycle Concept in Marketing Research”. Journal of Marketing Research 3/4 (1966), 355-363.
  64. Wilcox, W. Bradford vd. “Focused on the Family? Religious Traditions, Family Discourse, and Pastoral Practice”. Journal for the Scientific Study of Religion 43/4 (2004), 491-504.
  65. Yalçın, Hatice. “Evlilik Uyumu ile Sosyodemografik Özellikler Arasındaki İlişki”. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi 3/1 (2014), 250-261.
  66. Yılmaz, Musa - Akyüz, Niyazi. “Kent Olgusu ve Kent-Din İlişkisi Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme”. Journal of Analytic Divinity 6/2 (2022), 9-34.
  67. Zhijun, Liu. Rural Urbanization and Religious Transformation: A Case Study of Zhangdian Town. Amerika: Lincoln Institute, 2004.
  68. Zimmerman, Carle C. “Family and Religion”. Social Science 48/4 (1973), 203-215.
  69. Kubbealtı Lügatı. “Ünsiyet”. Erişim 11 Ocak 2024. https://www.lugatim.com/s/ÜNSİYET