Journals / History Studies / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 3

21 June 1915 on the Gallipoli Front: A Comparative Analysis of the 2nd French Division's Attack and the Turkish Defence

Çanakkale Cephesi'nde 21 Haziran 1915: 2. Fransız Tümeninin Harekâtı ve Türk Savunmasının Karşılaştırmalı Analizi

İsmail Sabah(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, ATATÜRK VE ÇANAKKALE SAVAŞLARINI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ)0000-0002-9530-049X
Necmi Uyanık(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ)0000-0003-3692-3168
Pages
654–678
Publication Date
2026-08-25
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In addition, archival unit histories were used to compensate for the missing documents, helping to reduce the gaps in the evidence.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines the first day of operations during the First Battle of Kerevizdere (Third Battle of Kerevizdere according to the French), the earliest example of limited-objective offensives in the Gallipoli Campaign, focusing on the French 2nd Division and the Turkish 6th Regiment of the 2nd Division opposing it.
📊
Key Findings & Data:A major challenge in this research was the absence of the war diaries of the Turkish 2nd Division and two of its regiments (the 5th and 6th) in archives.
💡
Conclusion & Impact:In addition, archival unit histories were used to compensate for the missing documents, helping to reduce the gaps in the evidence.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Çanakkale Muharebeleri · Kerevizdere · Askeri Tarih

Abstract

This study examines the first day of operations during the First Battle of Kerevizdere (Third Battle of Kerevizdere according to the French), the earliest example of limited-objective offensives in the Gallipoli Campaign, focusing on the French 2nd Division and the Turkish 6th Regiment of the 2nd Division opposing it. While analysing the factors behind the relative success of the French on the first day, the study also aims to identify inconsistencies and problematic aspects within the sources of both sides. A major challenge in this research was the absence of the war diaries of the Turkish 2nd Division and two of its regiments (the 5th and 6th) in archives. This gap has largely been addressed by using copies of relevant correspondence found in the war diaries of other units operating in the same sector. For example, orders issued by the 2nd Division were also found in the records of the 1st Regiment and have been included in this study. In addition, archival unit histories were used to compensate for the missing documents, helping to reduce the gaps in the evidence.

Özet

Bu çalışmada İtilaf kuvvetlerinin Çanakkale Muharebeleri’ndeki ilk mahdut hedefli yani dar cephe taarruzuyla gerçekleşen Birinci Kerevizdere Muharebesi’nde 2. Fransız Tümeninin ve karşısındaki 2. Türk Tümenine bağlı 6. Alay harekâtının ilk günü incelenmiştir. Bu kapsamda Fransız taarruzunun başarılı olmasının nedenleri ele alınırken, iki tarafın kaynaklarındaki çelişkilerin ve sorunlu noktaların ortaya konulması amaçlanmıştır. 2. Türk Tümeni ile bu tümene bağlı 5. ve 6. Alayların harp ceridelerine Türk arşivlerinde tesadüf edilememesi çalışma esnasında karşılaşılan en önemli problemlerden biri olmuştur. Bu açık, söz konusu birliklere ait yazışmaların aynı bölgede görev yapan diğer birlik ceridelerinde yer alan kopyaları kullanılarak kapatılmaya çalışılmıştır. Örnek olarak 2. Tümenin verdiği bir emir, tümene bağlı bir diğer alay olan 1. Alay ceridelerinde de bulunduğundan bunlardan yararlanılmıştır. İlaveten, ceridesi bulunmayan birliklerin arşivde yer alan tarihçeleri de kullanılarak belge açığı büyük oranda kapatılmıştır.

🔖

Cite This Article

Sabah, İ., Uyanık, N. (2026). 21 June 1915 on the Gallipoli Front: A Comparative Analysis of the 2nd French Division's Attack and the Turkish Defence. History Studies, Cilt: 18 Sayı: 3, 654–678. https://doi.org/10.9737/historystudies.1938170

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (40)

  1. Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt (ATASE) Daire Başkanlığı
  2. Kutu No 6, Dosya No 47 (2. Tümen)
  3. Kutu No 8, Dosya No 59 (12. Tümen)
  4. Kutu No 17, Dosya No 135 (5. Alay)
  5. Kutu No 17, Dosya No 136 (6. Alay)
  6. Kutu No 28, Dosya No 242 (71. Alay) Imperial War Museum (IWM), HU 130194
  7. Le ministère de l'Europe et des Affaires étrangères (Avrupa ve Dışişleri Bakanlığı) Archives diplomatiques (Diplomatik Arşivleri), 399PAAP/85
  8. Ministère des Armées Le Service Historique de la Défense (SHD); 26 N 75; 26 N 551; 26 N 710; 26 N 856 T.C. Cumhurbaşkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA) BCA.110-9-1-9 (Birinci Dünya Harbi)
  9. Klasör No: 4341 – Yeni Dosya No: 1 – Eski Dosya No: 56
  10. Klasör No: 4344 – Yeni Dosya No: 16 – Eski Dosya No: 6
  11. Klasör No: 4830 – Yeni Dosya No: 34 – Eski Dosya No: 57
  12. Klasör No: 4857 – Yeni Dosya No: H10 – Eski Dosya No: H10-37
  13. Klasör No: 4863 – Yeni Dosya No: H7 – Eski Dosya No: HC-7
  14. Klasör No: 5292 – Yeni Dosya No: H10 – Eski Dosya No: HC-3
  15. Klasör No: 5292 – Yeni Dosya No: H11 – Eski Dosya No: H-5
  16. Klasör No: 5356 – Yeni Dosya No: H1 – Eski Dosya No: 141-H1
  17. Klasör No: 5359 – Yeni Dosya No: H1 – Eski Dosya No: H1
  18. Klasör No: 5433 – Yeni Dosya No: H3
  19. Klasör No: 5640 – Yeni Dosya No: H2 – Eski Dosya No: H1-648
  20. Adil, Selahattin. Hayat Mücadeleleri: Selâhattin Adil Paşa’nın Hatıraları, İstanbul: Zafer Matbaası, 1982.
  21. Adil, Selahattin. “Selahattin Adil Paşa’nın Çanakkale Hatıraları”, Çanakkale Hatıraları, Hazırlayan Metin Martı, I. Cilt, II. Baskı, İstanbul: Arma Yayınları, 2005.
  22. Akarcalı, Ahmet Atilla Can ve Kaya, Baturhan. “Türk ve Fransız Belgeleri Işığında Kerevizdere Muharebeleri”, 105. Yılında Çanakkale Muharebelerine Bir Bakış, Editör Barış Borlat ve Burhan Sayılır, 169-189. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2020.
  23. Askeri Tarih Belgeleri Dergisi, Sayı 88, Yıl 38, Ankara: Genelkurmay Basımevi, 1989.
  24. Aspinall-Oglander, Cecil Faber. Büyük Harbin Tarihi Çanakkale Gelibolu Askeri Harekâtı, II. Cilt, Hazırlayan Metin Martı, İstanbul: Arma Yayınları, 2005.
  25. Diriker, Ahmet. 42. Alay Gelibolu 1915. İstanbul: Scala Yayıncılık, 2016.
  26. Diriker, Ahmet. “Birinci Kerevizdere Muharebesi”, Çanakkale Savaşları Ansiklopedisi, Ed. Murat Karataş, İstanbul: Çanakkale Savaşları Enstitüsü Yayınları (ISBN: 978-605-80897-7-8), 2025.
  27. Dirimtekin, Dukakinzade Feridun. Büyük Harp-Türk Cepheleri: Çanakkale Cephesi. İstanbul: Askeri Akademiler Kumandanlığı Matbaası, 1927.
  28. du Clos, Alain Tournyol. et al., Les Armées Françaises Dans la Grande Guerre. VIII. Tome: La Campagne d’Orient (Dardanelles et Salonique), I. Volume, Paris: Imprimerie Nationale, 1923.
  29. Hamilton, Ian. Gelibolu Hatıraları 1915. Editör Andaç Uğurlu İstanbul: Örgün Yayınevi, 2006.
  30. Hart, Peter. Gelibolu, Çeviren Ahmet Fethi, İstanbul: Alfa Yayıncılık, 2014.
  31. Hunter-Weston, Alymer. Taarruz ve Ölüm. Çeviren Mehmet Kıbıl, İstanbul: Kronik Kitap, 2025.
  32. James, Robert Rhodes. Gelibolu Harekâtı. Çeviren Haluk V. Saltıkgil, İstanbul: Belge Yayınları, 1965.
  33. Özdemir, Bülent, ve Mutaf, Abdülmecit. Çanakkale Muharebatı Cihan Harbinde Osmanlı Harekât-ı Tarihçesi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2012.
  34. Özdemir, İslam. Fransız Topçu Subayının Çanakkale Cephesi Hatıraları, Çanakkale’de Türklerle Karşı Karşıya Yüzbaşı Henry Feuille, Editör Barış Borlat Çanakkale: Divit Kitabevi, 2021.
  35. Özmen, Emre. Amiral Usedom’un Türkiye Raporları. Çanakkale: Paradigma Akademi Yayınları, 2024.
  36. Saral, Muhterem. vd. Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale Cephesi (Haziran 1914- 25 Nisan 1915), V. Cilt I. Kitap, Ankara: Genelkurmay Basımevi, 2012.
  37. Teğmen İbrahim Naci, Allahaısmarladık Çanakkale Savaşı’nda Bir Şehidin Günlüğü. Hazırlayan Seyit Ahmet Sılay, İstanbul: Yeditepe Yayınevi, 2023.
  38. Tunç, Arzu, ve Tokeşer, Gökçen. haz. Çanakkale Muharebelerinde Müstahkem Mevki Cerideleri. 4. Cilt, Ankara: Arşiv ve Askerî Tarih Daire Başkanlığı Yayınları, 2024.
  39. İkdam Gazetesi, “Tebliğ-i Resmi”, (8 Ş 1333 [22 Haziran 1915]) 1.
  40. Bases documentaires du ministère de l'Europe et des Affaires étrangères (E.T.: 02.1.2026)