Journals / History Studies / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 3

The Distortion of the Sacred and the Transformation of Cultural Memory: The Historical Context of Altai Religious Mission Texts

Kutsalın Saptırılması ve Kültürel Belleğin Dönüştürülmesi: Altay Dinî Misyonu Metinlerinin Tarihsel Bağlamı

Fatih Şayhan(Ardahan Üniversitesi)0000-0002-8592-3490
Harun Arslantürk(ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ, ARDAHAN İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜ)0000-0003-4010-1511
Pages
567–582
Publication Date
2026-08-17
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this study, a comprehensive examination has been conducted on the Christianization-Russification of the Altai Turks by bringing together archival sources, primary sources of the period, research and scholarly works, and oral history data obtained in the Altai Autonomous Republic- within a historical/narrative-centered framework-in the context of the subjects of existential threat against indigenous dynamics, the tragic dimension of othering, and diverted sacredness.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Throughout the history, political powers have not only taken control of the communities they have dominated militarily and administratively, but have also implemented transformative policies on their cultural and religious structures.
📊
Key Findings & Data:Altai Turks, who came under Russian rule from the mid-18th century and were subjected to the systematic Christianization/Russification activities of the Altai Religious Mission in the 19th century, also faced these transformative policies.
💡
Conclusion & Impact:In this study, a comprehensive examination has been conducted on the Christianization-Russification of the Altai Turks by bringing together archival sources, primary sources of the period, research and scholarly works, and oral history data obtained in the Altai Autonomous Republic- within a historical/narrative-centered framework-in the context of the subjects of existential threat against indigenous dynamics, the tragic dimension of othering, and diverted sacredness.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Altay Dinî Misyonu · Hristiyan/Ruslaştırma · Ötekileştirme

Abstract

Throughout the history, political powers have not only taken control of the communities they have dominated militarily and administratively, but have also implemented transformative policies on their cultural and religious structures. During this process; Methods such as manipulating social memory, directing education and language policies, and rebuilding the sacred were frequently used. Altai Turks, who came under Russian rule from the mid-18th century and were subjected to the systematic Christianization/Russification activities of the Altai Religious Mission in the 19th century, also faced these transformative policies. Consequently, the Altai Religious Mission, which was established in the region in 1830, isolated the Altai Turks from the knowledge and values of the past and subjected them to a religious-ideological transformation centered on Christianization-Russification on a systematic level. In this study, a comprehensive examination has been conducted on the Christianization-Russification of the Altai Turks by bringing together archival sources, primary sources of the period, research and scholarly works, and oral history data obtained in the Altai Autonomous Republic- within a historical/narrative-centered framework-in the context of the subjects of existential threat against indigenous dynamics, the tragic dimension of othering, and diverted sacredness.

Özet

Tarih boyunca siyasi erkler, hâkimiyet kurdukları toplulukları yalnızca askerî ve idari manada kontrol altına almakla kalmamış, aynı zamanda kültürel ve dinî yapıları üzerinde de dönüştürücü politikalar uygulamıştır. Bu süreçte toplumsal hafızanın manipüle edilmesi, eğitim ve dil politikalarının yönlendirilmesi ve kutsalın yeniden inşası gibi yöntemler sıklıkla kullanılmıştır. Altay Türkleri de bu değişim/dönüşüm süreçlerinden biriyle karşı karşıya kalmış; 18. yüzyılın ortalarından itibaren Rus hâkimiyetine girmiş, 19. yüzyılda ise Altay Dinî Misyonunun sistematik Hristiyanlaştırma/Ruslaştırma faaliyetlerine maruz kalmıştır. 1830’da bölgede kurulan Altay Dinî Misyonu tarafından Altay Türkleri geçmişin bilgi ve değerlerinden yalıtılarak -sistematik bir düzlemde- Hristiyanlaştırma/Ruslaştırma merkezli bir dinî-ideolojik dönüştürmeye tabi tutulmuştur. Bu çalışmada, Altay Türklerinin Hristiyan-Ruslaştırılması üzerine; kökensel dinamiklere karşı yok edici tehdidin özneleri, ötekileştirmenin trajik boyutu ve saptırılan kutsallık bağlamında -tarihsel/anlatı merkezli- arşiv kaynakları, dönemin birincil kaynakları, araştırma-inceleme eserleri ve Altay Özerk Cumhuriyeti’nde elde edilen sözlü tarih verileri bir araya getirilerek bütüncül düzlemde bir inceleme yapılmıştır.

🔖

Cite This Article

Şayhan, F., Arslantürk, H. (2026). The Distortion of the Sacred and the Transformation of Cultural Memory: The Historical Context of Altai Religious Mission Texts. History Studies, Cilt: 18 Sayı: 3, 567–582. https://doi.org/10.9737/historystudies.1853843

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (22)

  1. Arşiv Kaynakları Gosudarstvennıy Arhiv Tomskoy Oblasti (GATO). F. 170, Op. 2, D. 1469, L. 1.
  2. GATO. F. 170, Op. 3, D. 153, L. 1.
  3. GATO. F. 184, Op. 1, D. 9, L. 14-15.
  4. Kaynak Kişiler Çeltuyev, Slava Grigoriyeviç (d. 1965). Kişisel görüşme, 13 Temmuz 2012. Talkıbayev, Kököö (d. 1956). Kişisel görüşme, 12 Temmuz 2012. Yuguşeva, Nadejda (d. 1958). Kişisel görüşme, 28 Haziran 2012.
  5. Araştırma-İnceleme Eserleri Altaysko-Russkiy Bukvar-Altay Kijilerdin Baldarın Bıçıke Urederge Azbuka. Sankt-Peterburg: v Sinodalnoy Tipografii, 1868.
  6. Assman, Jan. Kültürel Bellek: Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik. Çeviren Ayşe Tekin). İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2001.
  7. Çevalkov, Mihail Vasilyeviç. Pamyatnoe Zaveşanie. Moskva: Tip. A. İ. Sinegirevoy, 1864.
  8. Çevalkov, Mihail Vasilyeviç. Orus Pötügü Bile Altay Üküzi Ermekteşkeni. Kazan: v Universitetskoy Tipografii, 1871.
  9. Çevalkov, Mihail Vasilyeviç. Pouçitelnıya Stati Na Altayskom Yazıka. Kazan: v Universitetskoy Tipografii, 1872.
  10. Gramenitskiy, Dmitriy Mihayloviç. Mihail Vasilyeviç Çevalkov. S. Peterburg: Tip. Duhov. Jurn. “Strannik”, 1869.
  11. Grammatika Altayskago Yazıka. Sostavlena Ulenami Altayskoy Missii. Kazan: v Universitetskoy Tipografii, 1869.
  12. Harlampoviç, Konstantin Vasilyeviç. N. İ. İlminskiy i Altayskaya Missiya. Kazan: Tsentralnaya Tipografiya, 1905.
  13. İsus Hristos Kaan Kudaybistın Jerde Jürgen Uçurı. S. Peterburg: v Sinodalnoy Tipografii, 1865.
  14. Jacoby, Russell. Belleğini Yitiren Toplum. Çeviren Hakan Atalay, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1996.
  15. Korkmaz, Ramazan. Aytmatov Anlatılarında Ötekileşme Sorunu ve Dönüş İzlekleri. Ankara: Grafiker Yayınları, 2014.
  16. Landışev, Stefan Vasilyeviç. Nekotorıe Svedeniya o Tserkovnoy Altayskoy Missii. Moskva: Tip. V. Gote, 1856.
  17. Nesterov, Sergey Viktoroviç Slovom i Jitiem Nastavlyaya. Jizn i Trudı Prepodobnogo Makariya Altayskogo. Moskva: Provoslavnıy Svyato-Tihonovskiy Gumanitarnıy Universitet, 2005.
  18. Ricoeur, Paul. Hafıza, Tarih, Unutuş. (Çev. M. Emin Özcan). İstanbul: Metis Yayınları, 2001.
  19. Verbitskiy, Vasiliy İvanoviç. “Oçerk Deyatelnosti Altayskoy Duhovnoy Missii Po Sluçayu Pyatidesyatiletnyago yeya Yubileyu (1830-1880)”. Pamyatnaya Knijka Tomskoy Gub. 1885g. Tomsk: Tip.-Lit. Mihaylova i Makuşina, 1885.
  20. Yablonskiy, Nikolay İoviç, Putevoditel po Altayu. Tomsk: Tip. A. A. Levenson, 1903.
  21. Yefimov, Andrey Borisoviç. Oçerki po İstorii Missionerstva Russkoy Pravoslavnoy Tserkvi. Moskva: İzd. Pravoslavnıy Svyato-Tihonovskiy Gumanitarnıy Universitet, 2007.
  22. Znamenskiy, Petr Vasilyeviç. Neskolko Meterialov dlya İstorii Altayskoy Missii i Uçastiya v yeyö Delah N. İ. İlminskogo. Kazan: Tipo-Litografiya İmperatorskago Universiteta, 1901.