AI Summary & Key Takeaways
AI InsightAnaliz sonuçları, çalışma alanının yaklaşık % 93,9’unun yüksek ve çok yüksek deprem hasar riski taşıyan alanlar kapsamında olduğunu; bu alanların özellikle kentin eski yerleşim çekirdeği (yapısal kırılganlığın yüksek olduğu alanlar) ile ova tabanında (zemin tehlikesinin yüksek olduğu kesimler) yoğunlaştığını ortaya koymaktadır.
📌 3 Key Takeaways
Özet
Deprem tehlikesinin belirgin olduğu alanlarda kentsel yerleşimlerin hasar risk potansiyelinin ortaya konulması, risk azaltma ve planlama süreçleri açısından kritik bir gereklilik oluşturmakta olup; bu bağlamda, farklı mekânsal ve yapısal bileşenlerin birlikte değerlendirilebilmesine olanak tanıyan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinin kullanımı giderek önem kazanmaktadır. Bu bütünleşik yaklaşım doğrultusunda, bu çalışmada Türkiye’nin başlıca deprem alanlarından birinde yer alan Erzurum büyükşehri merkezi kentsel yayılım alanında deprem hasar riskinin mekânsal dağılımının belirlenmesi ve bütüncül olarak ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada, deprem hasarını etkileyen yerel zemin özellikleri, topoğrafya, fay hatlarına uzaklık, yer hareketi parametreleri ve yapılaşma karakterine ilişkin kriterlerin göreli önemleri, ÇKKV yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) kullanılarak gerçekleştirilen ikili karşılaştırmalarla belirlenmiştir. Bu süreçte elde edilen kriter ağırlıkları esas alınarak, daha önce raster formatında oluşturulan tematik kriter haritaları CBS ortamında ağırlıklı bindirme yöntemiyle bütünleştirilmiş ve Erzurum Büyükşehir kentsel yayılım alanına ilişkin deprem tehlikesi ile yapısal hasar risk potansiyelini bir arada sunan bütünleşik haritalar üretilmiştir. Analiz sonuçları, çalışma alanının yaklaşık % 93,9’unun yüksek ve çok yüksek deprem hasar riski taşıyan alanlar kapsamında olduğunu; bu alanların özellikle kentin eski yerleşim çekirdeği (yapısal kırılganlığın yüksek olduğu alanlar) ile ova tabanında (zemin tehlikesinin yüksek olduğu kesimler) yoğunlaştığını ortaya koymaktadır.