SavedAdd your journal

Journals / Erciyes İletişim Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 3

REGIONAL MANAGEMENT AS A SPECIFIC MODE OF PRODUCTION IN TURKEY’S CINEMA: AN EXAMINATION EVALUATION OF ADANA REGIONAL MANAGEMENT

TÜRKİYE SİNEMASINA ÖZGÜ BİR ÜRETİM TARZI OLARAK BÖLGE İŞLETMECİLIĞİ: ADANA BÖLGESİ İŞLETMECİLİĞİ ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ

Hakan Erkılıç(MERSİN ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ, RADYO, SİNEMA VE TELEVİZYON BÖLÜMÜ)
Recep Ünal(MERSİN ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ, RADYO, SİNEMA VE TELEVİZYON BÖLÜMÜ)
Pages
54–74
Publication Date
2018-01-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In addition to the contextual approach, oral history and archive scanning will be used in this study.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In this study, the mode of production of the regional management, which dominated the Turkish cinema in the period between 1960 and 1980, and the Adana Region Management which is prominent in this period will be tried to be analyzed with a contextual approach as one of the cultural, political, institutional and industrial determinants of the cinema sector.
📊
Key Findings & Data:In the 1960s, the Turkish cinema was divided into 6 business districts.
💡
Conclusion & Impact:In addition to the contextual approach, oral history and archive scanning will be used in this study.
🔬Design:Konferans Bildirisi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Sinemada üretim tarzı · bölge işletmeciliği · Adana Bölge İşletmeciliği

Abstract

In this study, the mode of production of the regional management, which dominated the Turkish cinema in the period between 1960 and 1980, and the Adana Region Management which is prominent in this period will be tried to be analyzed with a contextual approach as one of the cultural, political, institutional and industrial determinants of the cinema sector. In the 1960s, the Turkish cinema was divided into 6 business districts. The Regional Manager has undertaken the distribution of the films for which it has agreed upon in its territory. Increasing interest in cinema in Anatolia has made the regional management a key determinant of 60’s productions. In the region management, the operator affected the producer with the advance given; while the producer provided the production of the film with the bond system, the operator also ensured the next movie. Reactions and expectations of the audiences have been delivered to the producer by the regional managers, and they have been decisive in the selection of subject, genre and actors. The mode of production based on the advance of the regional managers caused inflation in the number of films over time, and the stereotypes and templates were formed and concessions started to be made. Adana Regional Management is one of the determining regions in this mode of film productione which is unique to Turkey between 1960-1980. Adana region operation is the biggest region covering 21 provinces and it has been a big influence producers in Istanbul. In addition to the contextual approach, oral history and archive scanning will be used in this study.

Özet

Bu makalede, Türkiye sinemasının özellikle 1960-1980 arasındaki dönemine egemen olan bölge işletmeciliği üretim tarzı ve bu dönemde öne çıkan Adana Bölgesi İşletmeciliği, sinema sektörünün kültürel, politik, kurumsal, endüstriyel belirleyicilerden biri olarak bağlamsal yaklaşımla (contextual approach) çözümlenmeye çalışılacaktır. Türkiye sineması 1960’lı yıllarda, 6 işletme bölgesine ayrılmıştır. Bölge işletmecisi, anlaşmalı olduğu filmlerin kendi bölgesinde dağıtımını üstlenip, işletmeciliğini yapmıştır. Anadolu’da sinemaya artan ilgi bölge işletmeciliğini 60’lı yıllarda yapım aşamasında söz sahibi yapmış, böylece 60’lı yıllarda sinemamızda bölge işletmeciliğine dayanan bir üretim tarzı oluşmuştur. Bölge işletmeciliğinde, işletmeci verdiği avansla yapımcıyı yönlendirmiş; yapımcı bono sistemi ile film üretimini sağlarken, işletmeci de bir sonraki gösterimini garanti altına almıştır. Bölge işletmecileri, seyirci tepki ve beklentilerini yapımcılara ulaştırmış, konu, tür, oyuncu seçimlerinde belirleyici olmuşlardır. Bölge işletmecileri avansına dayalı üretim tarzı, zamanla film sayısında enflasyona neden olmuş, klişeler, şablonlar oluşmuş, kaliteden ödün verilmeye başlanmıştır. 1960- 1980 yılları arasında Türkiye’ye özgü bu film üretim tarzında belirleyici olan bölgelerden biri Adana Bölge İşletmeciliği’dir. Adana bölgesi işletmeciliği 21 ili kapsayan en büyük bölgedir ve İstanbul’daki yapımcılar üzerinde büyük bir etkisi olmuştur. Makalede, Bölge İşletmeciliğinin film üretimindeki yeri, filmlerin öykü yapıları, tür ve yıldız olgusu gibi etmenler üzerindeki belirleyiciliği Adana Bölgesi İşletmeciliği bağlamında tartışılacaktır. Yöntem olarak bağlamsal yaklaşımın yanı sıra sözlü tarih ve arşiv taraması yapılacaktır.

🔖

Cite This Article

Erkılıç, H., Ünal, R. (2018). REGIONAL MANAGEMENT AS A SPECIFIC MODE OF PRODUCTION IN TURKEY’S CINEMA: AN EXAMINATION EVALUATION OF ADANA REGIONAL MANAGEMENT. Erciyes İletişim Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 3, 54–74. https://doi.org/10.17680/erciyesakademia.353011

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (73)

  1. Abisel, N. (1994), Türk Sineması Üzerine Yazılar. Ankara:İmge.
  2. Acevit, F. (2006). Bir Zamanlar. Adana: Şafak Yayınevi.
  3. Aktan, O. (1996). Türk İşadamı ve İşletmesi (Adana’da Pamuğa Dayalı Sanayi ve Ticaret İşletmelerinde Sosyo-Kültürel Etkiler). Ankara: Gündoğan Yayınları.
  4. Atam, Z.vd. (2002). Shaji Karun’la Filmleri ve Hindistan Sineması Üzerine. Yeni Sinema, 11.
  5. Bligh, W. (2009) Alternative Film Production. Ejournalist, 9(1):18-29.
  6. Bordwell, D. vd. (1985). The Classical Hollywood Cinema Film Style & Mode of Production. London: Routledge.
  7. Bozis, Y. ve Barokas, Y.(1971). Türkiye’de Sinema Düzeni- 1 Yeşilçam. Genç Sinema, 15:2-7.
  8. Çağdaş Sinema Dergisi. (1974). Türk Sineması Raporu.
  9. Çoş, N, (1969). Türkiye’de Sinemaların Dağılışı, As Akademik Sinema, 2:19-26.
  10. Dorsay, A. vd. (1973).Senaryo Yazarı Bülent Oran’la Konuşma. Yedinci Sanat, 3:15-26.
  11. Dorsay, A.vd. (1973).Yapımcı Hürrem Erman’la Konuşma. Yedinci Sanat, 26:22-37
  12. Dyer, R. (1998). Stars. London: BFI.
  13. Erkılıç, H. (2003). Türk Sinemasının Ekonomik Yapısı ve Bu Yapının Sinemamıza Etkileri. (Yayımlanmamış Sanatta Yeterlilik Tezi). Mimar Sinan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  14. Erkılıç, H. (2008). Sinema Politikaları Çerçevesinde Filmlere Sağlanan Devlet Desteği. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 33:57-71.
  15. Gençer, O.(2000). Penbeden Pamuğa. E. Artun ve M. S.Koz (Der.), Efsaneden Tarihe, Tarihten Bugüne: Adana Köprü Başı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları
  16. Nadirler, C. N.(2008). Anılarla Adana, Adana, Altın Koza Yayınları.
  17. Gökmen, S. (1973). Bugünkü Türk Sineması. İstanbul:Fetih Yayınevi.
  18. Gökmen, E. ve Gür, H. (2017). Yazlik Açik Hava Sinemalari: Sinema Mekanlarinin Sosyal Bir Alan Olarak İşlevleri. Erciyes İletişim Dergisi academia, 5:2: 2-18.
  19. Keskiner, A. (2003). Yine mi Çiçek. İstanbul:Can.
  20. Kılıç Hristidis, Ş. (2007). Sinemada Ulusal Tavır Halit Refiğ Kitabı. İstanbul:İş Bankası Kültür Yayınları
  21. Kırel, S. (2005). Yeşilçam Öykü Sineması. İstanbul:Babil
  22. Kırel, S. (2010). Kültürel Çalışmalar ve Sinema. İstanbul:Kırmızkedi.
  23. Kutlar, O. (1968). Ulusal Türk Sineması için Çıkış Yolları Üzerine Soruşturma. Ant Dergisi, 80:14
  24. Liman, A. S. (2014). Gaziantep’te Sinema, Seyir ve Seyirci (1923-1980). İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 47:97-124.
  25. Marks, K. ve Engels, F. (2016). Sanat ve Edebiyat Üzerine (M.Belge Çev.). İstanbul:Birikim
  26. Maalouf, A. (1996). Doğunun Limanları, (S. Özen Çev.). İstanbul:YKY
  27. Manaco, J. (2002). Bir Film Nasıl Okunur?, İstanbul: Oğlak.
  28. Okan, T. (1966). Türk Sinemasının Ekonomik Durumu. Yeni Sinema, 3:25-30.
  29. Okan, T. (1968). Türk Sinemasının Ekonomik Sorunları. Yeni Sinema, 17:14-17.
  30. Öcal, Y. (2008). Yalçın Öcal’ın Adana’sı. Adana:Altın Koza Yayınları.
  31. Öğünç, P. (haz.) (2006). Jet Rejisör Çetin İnanç. İstanbul:Roll
  32. Öngören, M. T. (1986), Türk Sineması. www.mulkiye.org.tr/docscars_soyCARSAMBA8687_3 / 23.12.2009
  33. Özgentürk, A. (2006). Yılmaz Güney ve Adana. B. Çelik (Der.), Adana’ya Kar Yağmış, İstanbul: İletişim Yayınları.
  34. Özgüç, A. (1965). Altına Hücum ya da Türk Sinemasında Enflasyon. Sinema 65, 10:3-7
  35. Özön, N. (1968a). Türk Sineması Kronolojisi. Ankara: Bilgi Yayınevi.
  36. Özön, N. (1968b). Türk sinemasına Toplu Bakış. Türk Dili Dergisi Sinema Özel Sayısı, 196:267- 291.
  37. Öztürk, S.(2013). Türkiye’de Sinema Mekânlarını Sözlü Tarih Üzerinden Anlamak. Milli Folklor, 25: 98:19-31.
  38. Kıraç, R. (2008). Hürrem Erman. İstanbul:Can.
  39. Köse, R. ve Albayrak, M. (yay.haz.) (2015). Arşiv Belgelerine Göre Osmanlı’da Gösteri Sanatları. İstanbul: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü.
  40. Presad, M. (2000). Ideology of The Hindi Film. New York: Oxford Unversity Press.
  41. Refiğ, H. (1971). Ulusal Sinema Kavgası. İstanbul: Hareket.
  42. Sarıkartal, Ç. (2002). Kısılan Beden Kısılan Ses. Toplum ve Bilim, 94.
  43. Scognamillo, G. (2003).Türk Sinema Tarihi. İstanbul:Kabalcı Yayınevi.
  44. Sonok, H. (2017). Yılmaz Güney’in mirası neydi? – 2. Erişim: 03 Ekim 2017. http://www. antraktsinema.com/makale.php?id=407
  45. Şoray, T. (2012). Sinema ve Ben. İstanbul:NTV
  46. Tekerek, N.(1997). Cumhuriyet Dönemi’nde Adana’da Batı Tarzı Tiyatro Yaşamı (1923-1990). Ankara:Kültür Bakanlığı Yayınları.
  47. Tekerek, N.(2006), Adana’nın Eğlence Dünyasından; Seyhan Saz’dan Cafe-Barlara. B. Çelik (Der.), Adana’ya Kar Yağmış. İstanbul:İletişim Yayınları.
  48. Tekerek, N. (2009). Hayallerim, Yıldızlar ve Bereketli Topraklarda Sinema, Erişim: 06 Aralık 2009. http://www.sehirtiyatrolari.com/nurhan-tekerek-051226-adana-sinemalari.htm
  49. Türk, İ. (2001). Halit Refiğ Düşlerden Düşüncelere Söyleşiler. İstanbul:Kabalcı.
  50. Türk, İ. (2004). Senaryo Bülent Oran. İstanbul: Dergah yayınları.
  51. Uygur, H. (2000). Cumhuriyet’i Anlatan Adana Fotoğrafları. E. Artun ve M. S.Koz (Der.), Efsaneden Tarihe, Tarihten Bugüne: Adana Köprü Başı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  52. Ün, M. (2012). Futbolcudan Yönetmen. İstanbul:Horizon International
  53. Yaygın, C.(2000). Adana’da Bir Kültür Sanat Işığı: “Altın Koza”.Efsaneden Tarihe, Tarihten Bugüne: Adana Köprü Başı, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  54. Bouvier-Ajam, M., vd. (1988). Ekonomi Sözlüğü. (B. Aren, & İ. Yaşar, Çev.). İstanbul: Sosyal Yayınları Film İşletmeleri (1982). Film Market, 12:5.
  55. Sözlü Kaynaklar
  56. Abdullah Ogan, Kişisel Görüşme (Mart 2009)
  57. Arif Keskiner, Kişisel görüşme (Kasım 2017
  58. Atillan Ünalan, Kişisel görüşme (Ekim 2017)
  59. Fevzi Acevit, Kişisel Görüşme (Mart 2009)
  60. Hasan Kılın, Kişisel Görüşme (Nisan 2009)
  61. İrfan Atasoy, Kişisel görüşme (Kasım 2017
  62. Necip Köni, Kişisel Görüşme (Mart 2009)
  63. Nurettin Çelmeoğlu, Kişisel Görüşme (Nisan 2009)
  64. Osman Kaya, Kişisel Görüşme (Nisan 2009)
  65. Yalçın İstanbulluoğlu, Kişisel Görüşme (Mart 2009)
  66. Yılgör Ener, Kişisel Görüşme (Mart 2009)
  67. Belge ve Fotoğraf Arşivi
  68. Altın Koza Arşivi
  69. İrfan Atasoy
  70. Nurettin Çelmeoğlu
  71. Mehmet Baltacı
  72. Selahattin Kılın
  73. Sarıkartal, Ç. (2002). Kısılan Beden Kısılan Ses. Toplum ve Bilim, 94.