Journals / Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 38

HADİS TARİHİNDE İMLÂ

Ali Karakaş(DİCLE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7869-823X
Pages
169–192
Publication Date
2025-02-28
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Nitekim ilk dönemlerden konuyla ilgili çok sayıda emâlî eserleri kaleme alınmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İmlâ, hadis ilminde müracat edilen önemli bir yöntemdir.
📊
Key Findings & Data:Istılahi açıdan ise imlâ, bir eserin, yazarı tarafından yazılmayıp başka bir kişiye ya da birden fazla kişiye yazdırmak suretiyle meydana getirilmesidir.
💡
Conclusion & Impact:Nitekim ilk dönemlerden konuyla ilgili çok sayıda emâlî eserleri kaleme alınmıştır.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İmla · İstimla · Mümlî

Özet

İmlâ, hadis ilminde müracat edilen önemli bir yöntemdir. Istılahi açıdan ise imlâ, bir eserin, yazarı tarafından yazılmayıp başka bir kişiye ya da birden fazla kişiye yazdırmak suretiyle meydana getirilmesidir. Daha çok hadis kitabetinde kullanılan bu metot, fıkıh usulü, tefsir, Arap dili ve edebiyatında da uygulanan bir yöntemdir. Hadis kültüründe bu yol ile yazılan esere imlâ denir ve cemi, emâlîdir. Talebeye hadis yazdıran hocaya mümlî, söylenenleri yazan talebeye de müstemlî denmektedir. İstimlâ, imlâ meclisinde bulunan şeyhin yazdırdığı hadisleri yazmak ve uzakta bulunanlara yüksek sesle aktarmak anlamına gelmektedir. Hz. Muhammed’in (sav.) Abdullah b. Amr b. Âs ve Enes b. Mâlik gibi sahabilere huzurunda hadis yazmalarına izin vermesi, imlâ için bir örnek olarak verilebilmektedir. Nitekim çok sayıda sahabi imlâ metodu kullanmış ve hadis yazdırmıştır. Vasile b. Eskâ adlı sahabi, bu yöntemi en uygun şekilde şekilde kullanan kişidir. Sahabe döneminden sonra ise, bu yöntemi en fazla ez-Zührî kullanmıştır. Nitekim ilk dönemlerden konuyla ilgili çok sayıda emâlî eserleri kaleme alınmıştır.

🔖

Cite This Article

Karakaş, A. (2025). HADİS TARİHİNDE İMLÂ. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 38, 169–192. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1565518

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (10)

  1. Abbott, N. (1999). Hz. Muhammed’in Sevgili Eşi Ayşe, trc. Tuba Asrak Hasdemir, Ankara: Yurt Kitap-Yayın.
  2. Ahterî, Mustafa b. Şemsuddin el-Karahisârî. (1310). Ahterî Kebîr, Dersaadet.
  3. Akalın, Ş. H. vdğ.( 2011). Türkçe Sözlük, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  4. Akdoğan, M. (2017). Ebû Zekeriyyâ İbn Mende ve Hadis İlmindeki Yeri (ö. 512/1119), İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, cilt: 6, sayı: 3, 2058-2077.
  5. Aydınlı, A. (1982). İmlâ Usûlü ve es-Sem’ânî’nin ‘Edebu’l-İmlâ ve’l-İstimlâ’ı, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı: 5, 175-188.
  6. Aydınlı, A. (1994). Edebü’l-İmlâ ve’l-İstimlâ, TDV İslâm Ansiklopedisi, 10, 408.
  7. Aydınlı, A. (2012). Hadis Istılahları Sözlüğü, İstanbul: İFAV.
  8. Aydınlı, A. (2000). İmla, TDV İslâm Ansiklopedisi, 22, 225-226.
  9. Âyid, A. vdğ.( 1988). el-Mu’cemu’l-Arabî el-Esâsî –Lârûs-, Rabât: el-Munazzame el-Arabiyye.
  10. Azamî, Muhammed Mustafa. (1993). İlk Devir Hadis Edebiyatı, trc. Hulûsi Yavuz, İstanbul: İz Yayıncılık.