Dergiler / Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 38

HADİS TARİHİNDE İMLÂ

Ali Karakaş(DİCLE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7869-823X
Sayfa
169–192
Yayın Tarihi
2025-02-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nitekim ilk dönemlerden konuyla ilgili çok sayıda emâlî eserleri kaleme alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İmlâ, hadis ilminde müracat edilen önemli bir yöntemdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Istılahi açıdan ise imlâ, bir eserin, yazarı tarafından yazılmayıp başka bir kişiye ya da birden fazla kişiye yazdırmak suretiyle meydana getirilmesidir.
💡
Sonuç & Katkı:Nitekim ilk dönemlerden konuyla ilgili çok sayıda emâlî eserleri kaleme alınmıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İmla · İstimla · Mümlî

Özet

İmlâ, hadis ilminde müracat edilen önemli bir yöntemdir. Istılahi açıdan ise imlâ, bir eserin, yazarı tarafından yazılmayıp başka bir kişiye ya da birden fazla kişiye yazdırmak suretiyle meydana getirilmesidir. Daha çok hadis kitabetinde kullanılan bu metot, fıkıh usulü, tefsir, Arap dili ve edebiyatında da uygulanan bir yöntemdir. Hadis kültüründe bu yol ile yazılan esere imlâ denir ve cemi, emâlîdir. Talebeye hadis yazdıran hocaya mümlî, söylenenleri yazan talebeye de müstemlî denmektedir. İstimlâ, imlâ meclisinde bulunan şeyhin yazdırdığı hadisleri yazmak ve uzakta bulunanlara yüksek sesle aktarmak anlamına gelmektedir. Hz. Muhammed’in (sav.) Abdullah b. Amr b. Âs ve Enes b. Mâlik gibi sahabilere huzurunda hadis yazmalarına izin vermesi, imlâ için bir örnek olarak verilebilmektedir. Nitekim çok sayıda sahabi imlâ metodu kullanmış ve hadis yazdırmıştır. Vasile b. Eskâ adlı sahabi, bu yöntemi en uygun şekilde şekilde kullanan kişidir. Sahabe döneminden sonra ise, bu yöntemi en fazla ez-Zührî kullanmıştır. Nitekim ilk dönemlerden konuyla ilgili çok sayıda emâlî eserleri kaleme alınmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karakaş, A. (2025). HADİS TARİHİNDE İMLÂ. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 38, 169–192. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1565518

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Abbott, N. (1999). Hz. Muhammed’in Sevgili Eşi Ayşe, trc. Tuba Asrak Hasdemir, Ankara: Yurt Kitap-Yayın.
  2. Ahterî, Mustafa b. Şemsuddin el-Karahisârî. (1310). Ahterî Kebîr, Dersaadet.
  3. Akalın, Ş. H. vdğ.( 2011). Türkçe Sözlük, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  4. Akdoğan, M. (2017). Ebû Zekeriyyâ İbn Mende ve Hadis İlmindeki Yeri (ö. 512/1119), İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, cilt: 6, sayı: 3, 2058-2077.
  5. Aydınlı, A. (1982). İmlâ Usûlü ve es-Sem’ânî’nin ‘Edebu’l-İmlâ ve’l-İstimlâ’ı, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı: 5, 175-188.
  6. Aydınlı, A. (1994). Edebü’l-İmlâ ve’l-İstimlâ, TDV İslâm Ansiklopedisi, 10, 408.
  7. Aydınlı, A. (2012). Hadis Istılahları Sözlüğü, İstanbul: İFAV.
  8. Aydınlı, A. (2000). İmla, TDV İslâm Ansiklopedisi, 22, 225-226.
  9. Âyid, A. vdğ.( 1988). el-Mu’cemu’l-Arabî el-Esâsî –Lârûs-, Rabât: el-Munazzame el-Arabiyye.
  10. Azamî, Muhammed Mustafa. (1993). İlk Devir Hadis Edebiyatı, trc. Hulûsi Yavuz, İstanbul: İz Yayıncılık.