SavedAdd your journal

Journals / Adalet Dergisi / 2026 / Sayı: 76

An Analysis of the Request for Explanation in the KURGAN Letter in the Context of the Nemo Tenetur Principle

KURGAN YAZISI İLE İSTENEN AÇIKLAMA TALEBİNİN NEMO TENETUR İLKESİ ÖZELİNDE İNCELENMESİ

Ebru Yavuz Yayla(İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0000-0001-5102-3956
Pages
559–580
Publication Date
2026-03-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The final section discusses whether the recipient of the letter can refuse to provide the requested explanation by invoking the nemo tenetur principle within the scope of their rights and obligations.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Ministry of Treasury and Finance has introduced the Organization-Supervised Analysis System (KURGAN), developed by the Tax Audit Board, as part of its Strategy to Combat Counterfeit Documents, marking the beginning of a new era.
📊
Key Findings & Data:The system will be operational as of October 1, 2025.
💡
Conclusion & Impact:The final section discusses whether the recipient of the letter can refuse to provide the requested explanation by invoking the nemo tenetur principle within the scope of their rights and obligations.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2025 Verileri
⚙️Variables:Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi yazısı · nemo tenetur ilkesi · nemo tenetur ilkesi.

Abstract

The Ministry of Treasury and Finance has introduced the Organization-Supervised Analysis System (KURGAN), developed by the Tax Audit Board, as part of its Strategy to Combat Counterfeit Documents, marking the beginning of a new era. The system will be operational as of October 1, 2025. The KURGAN system aims to instantly detect counterfeit and risky transactions, protect the state’s tax revenues, and ensure tax justice. Through the system, transactions identified as risky are notified to taxpayers via a “KURGAN letter,” and an explanation is requested from the taxpayer. The study seeks to answer the question: “Can the request for clarification using the KURGAN letter be refused by invoking the nemo tenetur principle?”. The first section explains what the nemo tenetur principle is, along with decisions of the European Court of Human Rights and the Constitutional Court within the scope of the European Convention on Human Rights, the Constitution, and national legislation. The second section clarifies the meaning of the KURGAN system and why it was developed, examining the nature of the KURGAN letter. The final section discusses whether the recipient of the letter can refuse to provide the requested explanation by invoking the nemo tenetur principle within the scope of their rights and obligations.

Özet

Hazine ve Maliye Bakanlığının Sahte Belge ile Mücadele Stratejisi kapsamında yeni bir dönemin başlangıcı olacağı kabulüyle ortaya koyduğu ve Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca geliştirilen Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN) 1 Ekim 2025 tarihi itibarıyla kullanılmaya başlanmıştır. KURGAN sistemi, sahte ve riskli işlemleri anında tespit edip devletin vergi gelirlerini koruyarak vergi adaletini sağlamayı hedeflemektedir. Sistem sayesinde riskli tespit edilen işlemler mükelleflere “KURGAN yazısı” ile bildirilmekte ve mükelleften açıklama istenmektedir. Çalışmada; “KURGAN yazısı ile istenen açıklama talebinden nemo tenetur ilkesine başvurularak imtina edilebilir mi?” sorusuna cevap aranmıştır. İlk bölümde nemo tenetur ilkesinin ne olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Anayasa ve ulusal mevzuat kapsamında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ile birlikte açıklanmıştır. İkinci bölümde KURGAN sisteminin ne anlam ifade ettiği ve neden geliştirildiği ortaya konarak KURGAN yazısının mahiyeti incelenmiştir. Son bölümde, yazıyı alan mükellefin hakları ve ödevleri kapsamında yazı ile istenen açıklama talebinden nemo tenetur ilkesine başvurularak imtina edilip edilemeyeceği tartışılmıştır.

🔖

Cite This Article

Yayla, E. Y. (2026). An Analysis of the Request for Explanation in the KURGAN Letter in the Context of the Nemo Tenetur Principle. Adalet Dergisi, Sayı: 76, 559–580. https://doi.org/10.57083/adaletdergisi.1917611

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (66)

  1. Alschuler A.W., “A Peculiar Privilege in Historical Perspective: The Right to Remain Silent”, (Ağustos 1996) 94/8 Michigan Law Review 2625-2672 Erişim Tarihi 10 Ağustos 2025.
  2. Amar A.R. ve B. L. Renee, “Fifth Amendment First Principles: The Self-Incrimination Clause” (1995) 98 Michigan Law Review 857-928 Erişim Tarihi 11 Temmuz 2025.
  3. Aydın Ç.K., “Adil Yargılanmanın Bir Unsuru Olarak Susma Hakkı” (Kasım-Aralık 2010) 91 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 146-180.
  4. Funda Başaran Yavaşlar, “İdari Nitelikli Vergi Suç ve Cezaları”, Danıştay ve İdari Yargı Günü 138. Yıl Sempozyumu-11-12 Mayıs 2006 (Danıştay Tasnif ve Yayın Bürosu Yayınları, 2008) 131-178.
  5. Candan T., “Danıştay Kararlarında Vergisel Kabahatler ve Yaptırımlar Hukukuna İlişkin Temel İlkeler”, iç İlhan Ulusan/Funda Başaran Yavaşlar (Edr), İstanbul Kültür Üniversitesi İdari Ceza Hukuku Sempozyumu (Seçkin Yayınları, 2009) 245-284.
  6. Nur Centel ve Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku (12. Bası, Beta, 2015).
  7. Luis E. Chiesa, “Beyond Torture: The Nemo Tenetur Principle in Borderline Cases” (Pace Law Faculty Publications Paper, 2009) 35-66 Erişim Tarihi 10 Ağustos 2025.
  8. Çiçekli B., “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Türkiye Kararlarının Analizi (2002- 2005) ve Ceza Muhakemesine Yansımaları” (2006) 1 Ceza Hukuku Dergisi 231-261.
  9. Çamurcu Z.N., “Mükellefin Susma Hakkı: Anayasa Mahkemesi’nin 2019/80 E. 2022/31 K. Sayılı İçtihadına Yönelik Bir Değerlendirme” (Nisan 2023) 45/415 Vergi Sorunları Dergisi 81-92.
  10. Fatih Çavdar, “Türkiye’de Vergi İnceleme Sürecinde İncelenecek Mükelleflerin Tespiti” (2022) Gümrük Ticaret Dergisi 9/30 46-57.
  11. Dutertre G., Gilles Dutertre, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarından Örnekler, (Avrupa Konseyi Yayınları, 2007).
  12. Donay S., Ceza Mahkemesinde Yargılanan Vergi Suçları (Beta Yayınları, 2008).
  13. 1 Ekim 2025 Sahte Belgeyle Mücadele Stratejisi - Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Mükellef ve Meslek Mensupları Rehberi (KURGAN Rehberi) (2025) 10, Erişim Tarihi 11 Ekim 2025.
  14. Erem F., “Susma Hakkı” (1992) 18/3 Yargıtay Dergisi 296-299.
  15. Erdem T., “Gizleme Suçu Mu, Susma Hakkı Mı?” (2007) 3/36 Mali Pusula 34-45.
  16. Feyzioğlu M., “Suçsuzluk Karinesi: Kavram Hakkında Genel Bilgiler ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi” (1999) 48/1-4 Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 135-163.
  17. Haydar N, Susma Hakkı, (Seçkin Yayıncılık, 2019).
  18. Helmholz R.H., “Origins of the Privilege Against Self-Incrimination: The Role of the European Ius Commune” (1990) New York University Law Review 962-990 Erişim Tarihi 10 Eylül 2025.
  19. Hesap Uzmanları Derneği Denetim İlke ve Esasları Cilt 1 (İstanbul, Yapım Tanıtım Yayıncılık, 2015).
  20. İnce Tunçer A., “Susma Hakkı Bağlamında Birtakım Ceza Muhakemesi İşlemlerinin Değerlendirilmesi”, (2018) 4/2 Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 355-379.
  21. İnceoğlu S., Adil Yargılanma Hakkı Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru El Kitapları Serisi-4 (2. Baskı, 2019).
  22. İnceoğlu S., “Adil Yargılanma Hakkı”, iç Sibel İnceoğlu (edr) İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Anayasa (1. Baskı, Şen Matbaa, 2013) 209-287.
  23. İnci Z. Ö., “Şüpheli ve Sanığa Rağmen Bir Ceza Muhakemesi Hukuku Mu? Şüpheli ve Sanığın Ceza Muhakemesi İşlemlerine Katlanma Yükümlülüğü ve Bu Yükümlülüğün Sınırları Hakkında Düşünceler” (2017) 7/2 Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi 119-168.
  24. İtişgen R., Kişinin Kendini Suçlamaya Zorlanamaması İlkesi (Nemo Tenetur İlkesi) ve Susma Hakkı (Oniki Levha Yayınları, 2013).
  25. Kağıtçıoğlu M., “Kurgudan Gerçekliğe Uzanan Bir Tartışma Alanı: Susma Hakkının İdare Hukukunda Yeri Var mıdır?” (2018) 134 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 115-152.
  26. Karakehya H., Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. Maddesi Bağlamında Ceza Muhakemesinde Duruşma (Savaş, 2008).
  27. Kocaoğlu S.S., “Susma Hakkı” (2011) 2011/1 Ankara Barosu Dergisi 29-58.
  28. Laloğlu A., Vergi Kaçakçılığında Defter, Kayıt ve Belge İbraz Yükümlülüğü ve Nemo Tenetur İlkesi (Seçkin Yayıncılık, 2024).
  29. Laloğlu A., “Vergi İncelemesi Bakımından Nemo Tenetur İlkesi (Susma Hakkı)” (2024) 32/4 Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2309-2363.
  30. Laloğlu, A., “Vergi Kaçakçılığı Suçlarından Defter ve Belgeleri Gizleme Suçu Bağlamında Nemo Tenetur İlkesinin Yaptırımın Türü Açısından İncelenmesi” (2024) 28/2 Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 431-474.
  31. Özdemir D., “Türk Ceza Muhakemesi Hukukunda Susma Hakkı”, (2017) 2017/2 Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 149-188.
  32. Özen M., Ceza Muhakemesi Hukuku Dersleri, (2. Baskı, Adalet Yayınevi, 2017).
  33. Saban N., Vergi Hukuku, (11. Baskı, Beta Yayınları 2021).
  34. Sarısoy T. ve Gözcü H., “Vergi İncelemelerinde Karşıt Tespit/İnceleme Kavramı ve Uygulama Örnekleri” (2019) 233 Vergi Raporu Dergisi 11-20.
  35. Şahin C. ve Göktürk N., Ceza Muhakemesi Hukuku -I- (12.Bası, Seçkin, 2021).
  36. Şeker S., “Vergi İncelemeleri Üzerine Genel Bir Değerlendirme” (1993) Yaklaşım Dergisi (5) 40-55.
  37. Şenyüz D., Susma Hakkı Karşısında VUK’daki Defter ve Belgeler Gizleme (Kaçakçılık) Suçu” (2013) 15/1 Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi s. 29-40.
  38. Tekin F. ve Çelikkaya A., Vergi Denetimi (7. Baskı, Seçkin Yayıncılık, 2016).
  39. Topçu K.M., Vergi Hukuku Özelinde Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru (Seçkin Yayıncılık, 2020).
  40. Üstün Ü.S., “Susma Hakkı Çerçevesinde Defter, Kayıt ve Belgeleri Gizleme Suçu” (2011)15/3 Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 363-390.
  41. Yaltı B., Vergi Yükümlüsünün Hakları (Beta Yayınları, 2006).
  42. Yasin M., İdari Yargılama Usulünde İspat (On İki Levha Yayınları, 2015).
  43. Yenisey F. ve Nuhoğlu A., Ceza Muhakemesi Hukuku (8. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Eylül 2020).
  44. Yılmaz Coşkun S., Anayasal Hakların Çatışması (Adalet Yayınevi, 2023).
  45. Yoruldu M., “Vergilendirmenin Güvenliği Açısından Karşıt İnceleme Kurumu: Mahiyeti, Hüküm ve Sonuçları” (2019) Balkan Sosyal Bilimler Dergisi (EUREFE’ 19) 415–419.
  46. KARARLAR.
  47. AİHM, Funke/Fransa, 25.2.1993, Başvuru No: 10828/84,, Erişim Tarihi 11 Ekim 2025.
  48. AİHM, Saunders/Birleşik Krallık, 17.12.1996, Başvuru No. 19187/91,, Erişim Tarihi 11 Ekim 2025.
  49. AİHM, Abas/Hollanda, 26.02.1997, Başvuru No. 27943/95,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.
  50. AİHM, J.B./İsviçre, 03.03.2001, Başvuru No. 31827/96,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.
  51. AİHM, Dağdelen ve Diğerleri/Türkiye, 25.11.2008 Başvuru no: 1767/03, 14246/04 ve 16584/04, https://hudoc.echr.coe.int/fre#{"itemid":["001-207314"]}, Erişim Tarihi 17 Eylül 2025.
  52. AİHM, M. Allen/Birleşik Krallık (Kabul edilebilirlik kararı), 10.09.2002, Başvuru No. 76574/01,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.
  53. AİHM, Bykov/Rusya, 10.03.2009, Başvuru No: 4378/02,, Erişim Tarihi 10 Eylül 2025.
  54. AİHM, Gäfgen/Almanya, 01.06.2010, Başvuru No: 22978/05,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.
  55. AYM, 31.01.2007, E. 2004/31, K. 2007/11, Resmi Gazete Tarih: 18.05.2007, Sayı: 26526,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.
  56. AYM, 24.03.2022, E. 2019/80, K. 2022/31, Resmî Gazete Tarih: 22.6.2022, Sayı: 26526,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.
  57. KARARLAR.
  58. AİHM, Funke/Fransa, 25.2.1993, Başvuru No: 10828/84,, Erişim Tarihi 11 Ekim 2025.
  59. AİHM, Saunders/Birleşik Krallık, 17.12.1996, Başvuru No. 19187/91,, Erişim Tarihi 11 Ekim 2025.
  60. AİHM, Abas/Hollanda, 26.02.1997, Başvuru No. 27943/95,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.
  61. AİHM, J.B./İsviçre, 03.03.2001, Başvuru No. 31827/96,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.
  62. AİHM, M. Allen/Birleşik Krallık (Kabul edilebilirlik kararı), 10.09.2002, Başvuru No. 76574/01,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.
  63. AİHM, Bykov/Rusya, 10.03.2009, Başvuru No: 4378/02,, Erişim Tarihi 10 Eylül 2025.
  64. AİHM, Gäfgen/Almanya, 01.06.2010, Başvuru No: 22978/05,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.
  65. AYM, 31.01.2007, E. 2004/31, K. 2007/11, Resmi Gazete Tarih: 18.05.2007, Sayı: 26526,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.
  66. AYM, 24.03.2022, E. 2019/80, K. 2022/31, Resmî Gazete Tarih: 22.6.2022, Sayı: 26526,, Erişim Tarihi 10 Kasım 2025.